İspanya'nın aşırı sağcı siyasi partisi Vox, Madrid'deki lideri Javier Ortega Smith ile parti genel başkanı Santiago Abascal arasındaki "acımasız savaş" olarak nitelendirilen iç çatışmanın ardından önemli bir krizle sarsılıyor. Bu gerilimli süreç, Ortega Smith'in partiden ihraç edilmesiyle doruk noktasına ulaşırken, bu kararın beraberinde sadık isimlerin de tasfiyesini getirdiği ortaya çıktı. Partinin bu iç hesaplaşması, İspanyol siyaset sahnesinde geniş yankı uyandırırken, özellikle Madrid'deki yerel yönetimde ciddi etkiler yaratıyor.
Ortega Smith'e sadık iki meclis üyesi, Ignacio Ansaldo ve Carla Toscano da partiden uzaklaştırılan isimler arasında yer alıyor. Ancak bu iki isim, meclis üyeliklerini (acta) koruyarak, bu hafta düzenlenen belediye meclisi toplantılarında parti yönetiminin kararlarını engelleme yoluna giderek muhalif duruşlarını sürdürdüler. Javier Ortega Smith'in, parti içindeki eski üyelerden biri olduğunu gösteren "6 numaralı üye" kimliğiyle tanınmasına karşın, kamuoyunun dikkatini çeken asıl detay, Ignacio Ansaldo'nun "1 numaralı üye" olmasıydı. Ortega'nın en sadık destekçisi olarak bilinen Ansaldo, geniş kitleler tarafından tanınmasa da, bir dönem parti kulislerinde önemli bir etkiye sahip olduğu ve kritik kararlarda rol oynadığı biliniyor.
İhraç edilen Ignacio Ansaldo'nun profili, İspanyol siyasetindeki bazı geleneksel unsurları da gözler önüne seriyor. "Aristokrat kanı"na sahip olduğu ve "boina verde" (yeşil bereli) olarak anılması, onun hem köklü bir aile geçmişine hem de askeri bir geçmişe sahip olduğunu işaret ediyor. İspanya'da "yeşil bereli" ifadesi, genellikle özel kuvvetler mensuplarını tanımlamak için kullanılır ve disiplin, sadakat ve sıkı bir milliyetçilikle özdeşleşir. Ansaldo'nun bu profili, Vox'un kuruluşundan bu yana eski askerler ve muhafazakar elitlerle olan güçlü bağlarını da pekiştiriyor. Onun partinin en eski üyesi olması ve Ortega Smith'e olan sarsılmaz sadakati, bu tasfiyenin parti içindeki derin ayrışmayı ne denli yansıttığının bir göstergesi.
Vox'un Yükselişi ve İç Çatışmaların Kökeni
Vox partisi, 2013 yılında İspanya'nın merkez sağ partisi PP (Halk Partisi) içindeki bazı isimlerin, PP'nin Katalonya politikalarını ve geleneksel değerlerden uzaklaştığını düşündükleri gerekçesiyle ayrılmasıyla kuruldu. Parti, özellikle Katalonya (Katalonya) bağımsızlık referandumu ve ardından yaşanan siyasi kriz döneminde milliyetçi ve İspanyol birliği yanlısı söylemleriyle önemli bir yükseliş kaydetti. Göçmenlik karşıtı duruşu, sıkı muhafazakar değerleri savunması ve İspanyol kimliğine vurgu yapmasıyla kısa sürede ülkenin üçüncü büyük siyasi gücü haline geldi. 2019 genel seçimlerinde büyük bir başarı elde ederek İspanyol siyasetinde aşırı sağın yeniden yükselişini temsil etti.
Ancak Vox'un bu hızlı yükselişi, parti içinde farklı fraksiyonların ve liderlik anlayışlarının ortaya çıkmasına da neden oldu. Santiago Abascal'ın karizmatik liderliği altında toplanan parti, zaman zaman daha radikal kanat ile daha pragmatik yaklaşımlar sergileyenler arasında gerilimler yaşadı. Javier Ortega Smith, partinin kuruluşundan bu yana önde gelen isimlerinden biriydi ve özellikle Madrid'deki yerel siyasette güçlü bir figürdü. Ancak son dönemde, parti yönetiminin aldığı kararlar ve Abascal'ın liderlik tarzı konusunda eleştirel bir duruş sergilemesi, bu iç çatışmanın ana nedenlerinden biri olarak gösteriliyor. Parti içi disiplinin sağlanması ve muhalif seslerin bastırılması amacıyla yapılan bu ihraçlar, Abascal'ın parti üzerindeki mutlak kontrolünü pekiştirme çabası olarak yorumlanıyor.
İç Çatışmaların Vox'un Geleceğine Etkisi
Vox içindeki bu tasfiye operasyonu, partinin geleceği ve İspanya siyasetindeki konumu açısından önemli sonuçlar doğurabilir. Bir yandan, Abascal'ın liderliği altındaki parti yönetimi, bu hamleyle parti içi muhalefeti susturarak ve disiplini sağlayarak daha homojen bir yapı oluşturma hedefinde olabilir. Ancak diğer yandan, partinin kurucu üyelerinden ve önemli figürlerinden bazılarının ihraç edilmesi, parti tabanında ve seçmenler arasında hoşnutsuzluk yaratma potansiyeli taşıyor. Özellikle Ansaldo ve Toscano gibi meclis üyelerinin koltuklarını koruyarak parti kararlarını engellemesi, parti imajına zarar verebilecek bir iç bölünme görüntüsü sergiliyor.
Bu gelişmeler, İspanya'daki genel siyasi dengeyi de etkileyebilir. Vox'un iç istikrarsızlığı, aşırı sağ seçmenin farklı partilere yönelmesine veya genel olarak siyasi katılımdan uzaklaşmasına neden olabilir. Bu durum, merkez sağdaki PP'nin veya diğer siyasi aktörlerin işine yarayabilirken, İspanyol siyasetindeki kutuplaşmayı daha da derinleştirebilir. Parti içi demokrasi tartışmaları ve liderlik mücadelesi, Vox'un önümüzdeki yerel ve genel seçimlerdeki performansını doğrudan etkileyecek kritik faktörler olarak öne çıkıyor. Partinin bu krizi nasıl yöneteceği, İspanya'nın siyasi geleceğinde aşırı sağın rolünü belirlemede kilit bir rol oynayacak.
