Katalonya'nın en özel ve köklü bayramlarından biri olan Sant Jordi (Aziz Jordi) Günü'nde, geleneksel olarak hediye edilen güllerin ardındaki yerel üretim, sessiz sedasız bir sona yaklaşıyor. Her yıl milyonlarca gülün el değiştirdiği bu anlamlı günde, "Katalan gülü" olarak bilinen yerel ürünlerin varlığı giderek azalıyor. Bu durum, iklim değişikliği, artan maliyetler ve yeni nesil üretici eksikliği gibi faktörlerin birleşimiyle, bölgenin sembollerinden birinin geleceğini tehdit ediyor.
Bu yılki Sant Jordi kutlamaları için Mercabarna-flor'un (Barselona Çiçek Pazarı) tahminlerine göre piyasaya sürülecek yedi milyon gülün sadece yaklaşık 20.000'i, Barselona yakınlarındaki Maresme bölgesinde yetiştirilen yerel güllerden oluşuyor. Bu dramatik düşüş, Katalonya'nın kendi topraklarında gül yetiştirme geleneğinin neredeyse tamamen kaybolduğunu gözler önüne seriyor. Eskiden İspanya'nın diğer bölgelerinde, özellikle Endülüs ve Kanarya Adaları'nda da önemli gül üretimi varken, iklimdeki istikrarsızlık ve değişen koşullar buralardaki üretimi de durma noktasına getirmiş durumda.
Yerel üretimin boşluğunu dolduran ise binlerce kilometre öteden gelen ithal güller oldu. Günümüzde Sant Jordi için piyasaya sürülen güllerin yaklaşık %80'i Kolombiya'dan ithal ediliyor. Kolombiyalı bir toptancı olan Camilo Chivata'nın belirttiğine göre, ülkenin başkenti Bogotá'nın çevresindeki savanalar, yıl boyunca istikrarlı sıcaklıklar (minimum 10-12 derece, maksimum 20-22 derece) sunarak gül yetiştiriciliği için ideal koşullar sağlıyor. Ayrıca, geçmişte daha uygun olan işgücü maliyetleri de Kolombiya'yı küresel gül pazarında önemli bir oyuncu haline getirmişti.
Ancak, bu durum Kolombiya için de değişimin eşiğinde. Gustavo Petro hükümetinin başlattığı işgücü reformları kapsamında asgari ücrete yapılan %23,8'lik artış, Kolombiya güllerinin rekabetçi fiyatlarını etkilemeye başladı. Bu yıl gül fiyatlarında gözlemlenen %5'lik artışta, Kolombiya'daki maliyet artışlarının yanı sıra, Ortadoğu'daki çatışmaların neden olduğu artan yakıt fiyatları ve lojistik maliyetleri de etkili oldu. Buna rağmen, çiçekçiler birliği, gül satışlarının etkilenmemesini ve kaliteli güllerin geçen yıla göre sadece %2 artışla ortalama 5,50 €'dan alıcı bulmasını bekliyor. Verdedioni sorumlusu Javier Márquez, Sant Jordi'nin giderek daha kültürel bir bayram haline gelmesiyle satışların artacağına dair umutlu.
Sant Jordi Bayramı: Kültürel Bir Sembolün Dönüşümü
23 Nisan'da kutlanan Sant Jordi Bayramı, Katalonya için sadece bir tatil günü değil, aynı zamanda bölgenin kültürel kimliğinin en güçlü ifadelerinden biridir. Aziz Jordi'nin ejderhayı öldürdüğü ve prensesi kurtardığı efsaneye dayanan bu bayramda, erkekler kadınlara gül, kadınlar ise erkeklere kitap hediye eder. Bu geleneğin kökenleri Orta Çağ'a kadar uzanırken, 20. yüzyılın başlarında kitap hediye etme adeti de eklenerek bugünkü halini almıştır. Özellikle William Shakespeare ve Miguel de Cervantes'in aynı gün vefat etmesi, bu günü Dünya Kitap Günü olarak da anlamlandırmıştır. Katalanlar için bu bayram, aşkı, kültürü ve ulusal kimliği bir araya getiren eşsiz bir kutlamadır.
Ancak, bu derin kültürel anlamın ardında, bayramın en belirgin simgesi olan gülün üretiminde yaşanan değişim, gelecekteki kutlamaların özgünlüğünü sorgulatıyor. Yerel üretimin azalması, Katalan kimliğinin bir parçası olan bu sembolün "ithal" bir ürün haline gelmesine yol açıyor. Bu durum, sadece ekonomik bir kayıp değil, aynı zamanda kültürel mirasın ve yerel tarım geleneklerinin erozyona uğraması anlamına da geliyor. Türkiye'de de benzer şekilde geleneksel tarım ürünlerinin küresel pazarda rekabet etmekte zorlanması ve iklim değişikliğinin etkileri, bu tür yerel sembollerin korunmasının önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.
İklim Değişikliği ve Tarım Sektörünün Geleceği
Katalan gülünün yaşadığı bu dramatik düşüş, küresel iklim değişikliğinin tarım sektörü üzerindeki yıkıcı etkilerinin sadece küçük bir örneğidir. İspanya, özellikle son yıllarda şiddetli kuraklıklarla mücadele ediyor ve bu durum, başta tarım olmak üzere birçok sektörü olumsuz etkiliyor. Güller gibi hassas bitkilerin yetiştirilmesi için gerekli olan istikrarlı iklim koşullarının bozulması, yerel üreticileri ya üretimi durdurmaya ya da çok daha maliyetli seracılık gibi yöntemlere yönelmeye zorluyor. Bu durum, gıda güvenliği ve yerel ekonomiler açısından ciddi riskler taşıyor.
Öte yandan, Kolombiya gibi ülkelerin coğrafi avantajları ve daha düşük üretim maliyetleri, küresel çiçek pazarında dengeyi değiştiriyor. Ancak bu avantajlar da kalıcı değil; Kolombiya'daki asgari ücret artışları ve küresel tedarik zincirlerindeki aksaklıklar, ithal ürünlerin fiyatlarını da yükseltiyor. Bu durum, tüketicilerin daha yüksek fiyatlarla karşılaşmasına neden olurken, yerel üretimin desteklenmesinin ve sürdürülebilir tarım politikalarının geliştirilmesinin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösteriyor. Sant Jordi Bayramı'nda farklı renklerde (mor, sarı, yeşil, mavi) ve hatta FC Barcelona veya RCD Espanyol gibi futbol kulüplerinin renklerinde güllerin satılması, çeşitliliğin ve geleneğin farklı biçimlerde de olsa devam ettiğini gösteriyor. Özellikle Kolombiya ve Ekvador'dan ithal edilen, yoğun kırmızı rengi, dayanıklılığı ve daha az dikene sahip olmasıyla bilinen 'Freedom' çeşidi, pazarın favorisi olmaya devam ediyor.
