Barselona'nın batısındaki Sant Feliu de Llobregat'ta, kent yaşamını yıllardır ikiye bölen demiryolu hatlarının yeraltına alınması (soterramiento) projesi son aşamasına girmiş durumda. İspanya Demiryolu Altyapı Yöneticisi Adif tarafından yürütülen ve toplam 169 milyon Euro'luk devasa bir yatırımla hayata geçirilen bu proje, 2027 yılının ilk çeyreğinde tamamlanmayı hedefliyor. Projenin %85'lik fiziksel gerçekleşme oranına ulaştığı ve bölgedeki yaşam kalitesini kökten değiştireceği belirtiliyor.
Adif yetkililerinin son ziyaretinde basına aktardığı bilgilere göre, yeni tünel yapısının inşası neredeyse tamamlanmış durumda. Yaklaşık 1.200 metrelik ray döşemesi ve katenarya (elektrik hattı) montajı da büyük ölçüde bitirildi. Çalışmaların bir sonraki aşamasında, yeni istasyonun mimarisi ve tünelin nihai iç sistemlerinin kurulumuna odaklanılacak. Gelecekteki istasyon, mevcut binaya entegre edilecek ve yeni asansörler, yürüyen merdivenler ile 210 metrelik peronlara tam erişilebilirlik sağlayacak şekilde modern bir yapıya kavuşacak.
Demiryolu altyapısının bu önemli dönüşümü, sadece ulaşımı değil, aynı zamanda kentsel dokuyu da yeniden şekillendirecek. Yeni yeraltı hatları mevcut altyapıya bağlandığında, Adif, İspanya Devlet Demiryolu Güvenlik Ajansı'ndan (Agencia Estatal de Seguridad Ferroviaria) gerekli işletme iznini talep edecek. Bu sürecin en az dört ay sürmesi beklenirken, demiryolu operatörünün teknik uzmanları, ilk trenlerin yeni yeraltı hatlarından 2025 yazında geçebileceğini öngörüyor. Bu gelişme, Rodalies (yerel banliyö trenleri) hizmetlerinin Martorell yönüne doğru normale dönmesini sağlayacak; zira mevcut durumda trenler tek hat üzerinden ve geçici hız limitleriyle (LTV) sefer yapıyor.
Catalunya (Katalonya) Bölgesel Hükümeti'nin (Generalitat de Catalunya) Bölgesel Planlama, Konut ve Ekolojik Geçiş Bakanı (Consellera de Territori, Habitatge i Transició Ecològica) Sílvia Paneque, çalışmaların Sant Feliu için "kentsel bir dönüşümün başlangıcı" olacağını vurguladı. Paneque, bu projenin "demiryolu engelini ortadan kaldırarak Sant Feliu için yeni bir kentsel dönemin kapılarını açtığını" belirtti. Sant Feliu de Llobregat Belediye Başkanı Lourdes Borell ise, yeraltına alınan hatların üzerinde yeni bir ekolojik bölge (ecodistrito) oluşturulacağını ve bu alanda 800 konutun (yarısından fazlası sosyal konut), yeni bir sağlık merkezi (CAP), tiyatro-oditoryum ve Juan Carlos Navarro Belediye Spor Sarayı'nın genişletilmiş bir versiyonunun yer alacağını açıkladı. Bu adımlar, kentin ikiye bölünmüşlüğüne son vererek, daha bütünleşik ve yaşanabilir bir Sant Feliu yaratma vizyonunu yansıtıyor.
Tarihi Bir Talep ve Kentsel Engellerin Yıkılışı
Sant Feliu de Llobregat'taki demiryolu hatlarının yeraltına alınması, bölge sakinleri ve yerel yönetimler için onlarca yıldır süregelen tarihi bir talepti. 1854 yılında inşa edilen bu hatlar, o dönemde kentin dışından geçse de, Sant Feliu'nun özellikle son yıllardaki demografik patlaması ve Collserola eteklerine doğru genişlemesiyle birlikte, kenti fiilen ikiye bölen bir bariyer haline gelmişti. Bu fiziksel ayrım, günlük yaşamda önemli aksaklıklara ve güvenlik sorunlarına yol açıyordu. Özellikle Passeig del Compte de Vilardaga'daki hemzemin geçit, Catalunya (Katalonya) demiryolu ağının "kara noktalarından" biri olarak biliniyordu ve geçmişte birçok kazaya sahne olmuştu. Bu tür projeler, sadece ulaşım verimliliğini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda can güvenliğini de temin ediyor.
Bu proje, İspanya genelinde ve özellikle Barselona çevresinde yürütülen benzer büyük ölçekli altyapı iyileştirmelerinin bir parçasıdır. Molins de Rei gibi yakın şehirlerde de benzer sorunlar yaşanırken, Montcada i Reixac'ta da dört kilometrelik demiryolu hattının yeraltına alınması projesi devam ediyor. Montcada'daki proje, geçmişte hemzemin geçitlerde yaşanan yaklaşık 180 can kaybı nedeniyle büyük bir toplumsal hassasiyetle takip ediliyor. Bu tür kentsel demiryolu dönüşüm projeleri, kent planlaması açısından modern şehirlerin en önemli gündem maddelerinden biridir. Türkiye'de de Ankara'daki Başkentray, İstanbul'daki Marmaray ve İzmir Banliyöleri gibi projelerle şehir içi demiryolu hatlarının modernizasyonu ve yeraltına alınması çalışmaları, kent yaşamına entegrasyon ve güvenlik açısından benzer faydalar sağlamıştır. Bu, demiryollarının artık bir engel olmaktan çıkıp, kentsel dokunun ayrılmaz bir parçası haline gelmesinin küresel bir örneğidir.
Geleceğe Yönelik Bir Vizyon: Sant Feliu'nun Yeni Yüzü
Sant Feliu de Llobregat'taki demiryolu hatlarının yeraltına alınması projesi, sadece bir altyapı yatırımı olmanın ötesinde, kapsamlı bir kentsel ve sosyal dönüşüm projesini temsil ediyor. Yeraltına alınan hatların üzerinde oluşturulacak yeni ekolojik bölge, sürdürülebilir kentleşme ilkeleriyle tasarlanmış, hem çevresel hem de sosyal açıdan faydalı bir yaşam alanı sunacak. Yüksek oranda sosyal konut içermesi, bölgedeki konut erişilebilirliği sorununa çözüm getirmeye yardımcı olurken, yeni sağlık merkezi, tiyatro-oditoryum ve genişletilmiş spor tesisleri, Sant Feliu sakinlerinin yaşam kalitesini doğrudan artıracak kültürel ve sosyal altyapıyı güçlendirecek.
Bu proje aynı zamanda, Trambaix tramvay hattının Molins de Rei'ye kadar uzatılması ve diğer ulaşım modlarıyla entegrasyonu (intermodalite) gibi adımlarla, bölgedeki toplu taşıma ağını daha verimli ve erişilebilir hale getirecek. Demiryolu gürültüsünün ve hava kirliliğinin azalması, yeni yeşil alanların oluşturulması ve kentsel engellerin ortadan kalkmasıyla, Sant Feliu daha sakin, daha güvenli ve daha bağlantılı bir kent haline gelecek. Bu vizyon, İspanya'nın genel altyapı geliştirme stratejileri içinde yer alan ve "akıllı şehir" konseptine uygun, insan odaklı kentsel dönüşüm projelerinin başarılı bir örneği olarak öne çıkmaktadır. Sant Feliu, bu projeyle sadece fiziksel olarak değil, aynı zamanda kimlik olarak da yenilenerek geleceğe hazırlanıyor.
