Rusya, Batı'nın sol siyasi sahnesindeki bölünmeleri derinleştirme ve kendi uluslararası nüfuzunu artırma hedefiyle, yeni bir "Sosyalist Enternasyonal" yapılanması kurma girişiminde bulundu. Moskova'da, Sovyetler Birliği'nin görkemli günlerini anımsatan sembolizm ve mimariyle dolu bir atmosferde tanıtılan bu yeni ağa "Sovintern" adı verildi. Girişimin arkasındaki temel isim, Rusya'daki "Adil Rusya – Gerçek İçin" (Una Rússia Justa – For Truth) partisinin lideri Sergey Mironov oldu. Mironov, her ne kadar projenin "Sovyet geçmişini yeniden yaratmayı amaçlamadığını" ve "21. yüzyıl sosyalizmini inşa etmeyi" hedeflediğini belirtse de, kullanılan mekan ve isim seçimi güçlü tarihi çağrışımlar taşıyor.
Bu yeni oluşumun tanıtımı için seçilen mekan, Moskova'daki tarihi Sendikalar Evi (Casa dels Sindicats) oldu. 18. yüzyıl sonlarından kalma bu saray, Rusya Duma'sının (parlamentosunun alt kanadı) hemen yanında yer almakta ve Lenin'den Gorbaçov'a kadar tüm Sovyet liderlerinin cenaze törenlerine ev sahipliği yapmasıyla biliniyor. Mekanın bu sembolik ağırlığı, Sovyetler Birliği'nin gücünü ve ideolojik mirasını çağrıştırıyor. Ayrıca, "Sovintern" ismi de, 1919-1943 yılları arasında faaliyet gösteren ve dünya komünist partilerini birleştiren "Komintern"in (Komünist Enternasyonal) ismini anımsatıyor. Kullanılan neokonstrüktivist tipografi ise, devrim sonrası Rus afiş sanatına saygı duruşunda bulunarak, geçmişle bağları daha da güçlendiriyor.
Geçmişten Günümüze Enternasyonaller ve Rusya'nın Hedefi
Uluslararası sol hareketlerin tarihi, farklı "Enternasyonaller" ile şekillenmiştir. 1864'te kurulan Birinci Enternasyonal, uluslararası işçi sınıfı hareketini bir araya getirmeyi amaçlarken, İkinci Enternasyonal (1889) sosyal demokrat partilerin yükselişine tanıklık etmiştir. Üçüncü Enternasyonal veya Komintern ise, Ekim Devrimi sonrası Sovyetler Birliği'nin öncülüğünde, dünya çapında komünist devrimleri teşvik etmek amacıyla kurulmuştur. Stalin tarafından 1943'te dağıtılan Komintern, Soğuk Savaş döneminde farklı şekillerde etkisini sürdürmüştür. Rusya'nın "Sovintern" girişimi, bu uzun ve karmaşık tarihe gönderme yaparak, mevcut uluslararası sol siyaset üzerindeki etkisini yeniden tesis etme arayışında olduğunu gösteriyor.
Sergey Mironov'un liderliğini yaptığı "Adil Rusya – Gerçek İçin" partisi, Rusya siyasetinde genellikle Kremlin'e yakın, "sistematik muhalefet" olarak tanımlanan bir konumda yer alıyor. Parti, iktidardaki Birleşik Rusya Partisi'nin politikalarına genellikle destek verirken, sınırlı ölçüde sosyal adalet ve refah devleti söylemleriyle de halka sesleniyor. Bu bağlamda, "21. yüzyıl sosyalizmi" söylemi, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığı sonrası Batı dünyasından izole olduğu bir dönemde, yeni müttefikler ve destekçiler bulma çabasının bir parçası olarak görülebilir. Rusya, bu yeni enternasyonal aracılığıyla, Batı karşıtı, "emperyalizm karşıtı" veya küreselleşme karşıtı söylemleri benimseyen sol grupları kendi etki alanına çekmeyi hedefliyor olabilir.
Küresel Sol Siyasete Etkileri ve Türkiye Bağlantısı
Rusya'nın bu yeni oluşumu, küresel sol siyaset üzerinde potansiyel olarak önemli etkilere sahip olabilir. Mevcut Sosyalist Enternasyonal ve İlerici İttifak gibi Batı merkezli sol oluşumlar, Rusya'nın Ukrayna'daki eylemlerini büyük ölçüde kınamış ve Rusya'ya karşı yaptırımları desteklemiştir. Bu durum, Rusya'nın Batı'daki ana akım sol partilerle bağlarını koparmasına yol açmıştır. "Sovintern"in amacı, bu boşluğu doldurarak, özellikle Batı dışındaki ülkelerde veya Batı'da mevcut sol partilerin Rusya karşıtı tutumundan rahatsız olan, daha radikal veya popülist sol grupları bir araya getirmektir. Bu, Batı solunun kendi içinde zaten var olan ideolojik ve jeopolitik ayrılıkları daha da derinleştirebilir.
Türkiye açısından bakıldığında, Rusya'nın bu girişimi doğrudan bir etki yaratmasa da, bölgesel ve uluslararası dinamikler açısından önem taşıyor. Türkiye'deki sol siyasi partilerin büyük çoğunluğu, Rusya'nın Ukrayna'daki eylemlerine karşı çıkarken, bazı küçük sol veya ulusalcı sol gruplar arasında Batı karşıtı söylemlerle örtüşen yaklaşımlar bulunabilmektedir. Ancak genel olarak, Türkiye'deki sol partilerin "Sovintern" gibi bir yapıya katılımı veya ona destek vermesi pek olası görünmemektedir. Bununla birlikte, Rusya'nın uluslararası arenadaki yeni ittifaklar ve etki alanları arayışı, Türkiye'nin de içinde bulunduğu bölgedeki güç dengelerini ve diplomatik ilişkileri etkileyebilir. Bu girişim, Rusya'nın sadece askeri ve ekonomik gücüyle değil, aynı zamanda ideolojik ve siyasi ağlar kurarak da uluslararası düzende kendine yer edinme çabasının bir göstergesidir.
