Ortadoğu'daki gerilimler tırmanırken, ABD Savunma Bakanlığı Pentagon, İran destekli milislerin bölgedeki Amerikan güçlerine yönelik saldırılarında yüzlerce askerin yaralandığı bilgisini uzun süre kamuoyundan gizlediği ortaya çıktı. Geçtiğimiz hafta Ürdün'de meydana gelen ve iki ABD askerinin ölümüne, birinin ise kaybolmasına neden olan yıkıcı saldırının ardından, Pentagon sözcüsü bu Pazartesi günü yaptığı açıklamayla 7 Temmuz 2023'ten bu yana en az 100 ABD askerinin çeşitli saldırılarda yaralandığını itiraf etti. Bu gelişme, Washington'ın bölgedeki askeri varlığının ne kadar kırılgan olduğunu ve İran destekli grupların ABD çıkarları üzerindeki tehdidini bir kez daha gözler önüne serdi.
Kaynak haberde belirtilen son saldırı öncesinde de benzer olayların yaşandığı, ancak bunların gizli tutulduğu bilgisi dikkat çekiyor. Ürdün'deki trajik olayın öncesindeki hafta içinde, İran'ın bölgedeki vekil güçleri tarafından ABD kuvvetlerine karşı üç ayrı saldırı daha düzenlendiği, bu saldırılarda en az üç askerin yaralandığı ve bazı helikopterlerin hasar gördüğü, ancak bu bilgilerin Pentagon tarafından açıklanmadığı belirtiliyor. Bu durum, ABD yönetiminin bölgedeki askeri operasyonların şeffaflığı konusunda ciddi soru işaretleri yaratmaktadır.
Pentagon'un bu bilgileri neden gizlediği ve kamuoyuna neden geç açıkladığı merak konusu. Muhtemelen, bölgesel gerilimi daha da tırmandırmamak, ABD askeri personelinin moralini korumak veya potansiyel misilleme operasyonları için stratejik bir sessizlik içinde kalmak gibi nedenler rol oynamış olabilir. Ancak bu tür bir gizlilik, hem ABD kamuoyunun bilgilendirilme hakkını ihlal etmekte hem de müttefikler arasında güven sorunlarına yol açabilmektedir. Yaralı sayısının 100'e ulaşması, bu saldırıların münferit olaylar olmaktan çıkarak, sistematik ve sürekli bir tehdit haline geldiğini gösteriyor.
Saldırılar genellikle insansız hava araçları (İHA) ve roketlerle gerçekleştiriliyor. Bu tür asimetrik saldırılar, konvansiyonel savunma sistemlerini zorlayarak, daha küçük ve çevik grupların büyük askeri güçlere karşı etkili olabilmesine olanak tanıyor. Ürdün, Suriye ve Irak gibi ülkelerde konuşlu ABD üsleri, İran destekli milislerin hedefi haline gelmiş durumda. Bu saldırılar, sadece askeri kayıplara yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda milyarlarca dolarlık askeri teçhizatta da hasara neden oluyor ve bölgedeki Amerikan varlığının maliyetini artırıyor.
Ortadoğu'daki Gerilim ve ABD'nin Rolü
Bu olaylar zinciri, Ortadoğu'daki karmaşık jeopolitik denklemi ve ABD'nin bölgedeki hassas konumunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Özellikle 7 Ekim 2023'te başlayan İsrail-Hamas çatışmasının ardından bölgedeki tansiyon zirveye ulaşmış durumda. İran, "Direniş Ekseni" olarak adlandırdığı ve Hizbullah (Lübnan), Haşdi Şabi (Irak), Husiler (Yemen) gibi çeşitli milis gruplarından oluşan vekil güçler ağı aracılığıyla bölgedeki nüfuzunu artırmaya çalışıyor. Bu gruplar, ABD'nin bölgedeki varlığını İsrail'in güvenliğinin bir garantörü olarak gördüğü için doğrudan hedef alıyorlar. ABD'nin bölgedeki askeri varlığı, DEAŞ (IŞİD) gibi terör örgütleriyle mücadele, bölgesel istikrarın korunması ve müttefik ülkelerin güvenliğinin sağlanması gibi çeşitli amaçlara hizmet ediyor. Ancak bu varlık, aynı zamanda İran ve vekil güçleri için sürekli bir hedef teşkil ediyor.
Türkiye de bu karmaşık denklemin önemli bir parçası. Bölgedeki istikrarsızlık, Türkiye'nin sınır güvenliği, enerji hatları ve ticari çıkarları üzerinde doğrudan etkilere sahip. ABD ile NATO müttefiki olması ve İran ile uzun bir sınıra sahip olması, Ankara'yı bu gerilimlerin potansiyel sonuçlarına karşı daha duyarlı hale getiriyor. Türkiye, bölgesel çatışmaların genişlemesini engellemek ve diplomatik çözümleri teşvik etmek adına aktif bir rol üstlenmeye çalışıyor. Bu tür saldırıların artması, bölgedeki tüm aktörler için ek güvenlik riskleri yaratırken, Türkiye'nin de bölgedeki güvenlik politikalarını daha dikkatli bir şekilde gözden geçirmesini gerektirebilir.
Gizliliğin Sonuçları ve Gelecek Senaryoları
Pentagon'un bu tür bilgileri gizlemesi, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri açısından ciddi sorunlar yaratmaktadır. Kamuoyunun, kendi askerlerinin içinde bulunduğu riskler hakkında doğru ve zamanında bilgilendirilmesi, demokratik bir yönetim için elzemdir. Bu tür gizlilik, Amerikan halkının hükümetine olan güvenini zedeleyebilir ve bölgedeki askeri operasyonlara verilen desteği azaltabilir. Ayrıca, düşman gruplara karşı caydırıcılıkta da zafiyet yaratma riski taşır.
ABD'nin bu saldırılara nasıl bir karşılık vereceği, bölgesel çatışmanın seyrini belirleyecek önemli bir faktör olacaktır. Misilleme saldırıları, gerilimi daha da tırmandırarak geniş çaplı bir çatışmaya yol açabilirken, pasif kalmak da İran destekli grupları daha cesur hale getirebilir. Washington, bir yandan askerlerinin güvenliğini sağlarken, diğer yandan diplomatik yollarla gerilimi düşürme ve bölgede istikrarı yeniden tesis etme gibi zorlu bir denge politikasını sürdürmek zorunda kalacaktır. Bu olaylar, ABD'nin Ortadoğu stratejisini yeniden gözden geçirmesi gerektiğini ve bölgedeki varlığının maliyetini ve risklerini daha açık bir şekilde değerlendirmesi gerektiğini de ortaya koymaktadır.
