Katalonya'da (Catalunya) geçtiğimiz hafta yaşanan ve Barselona, Esplugues de Llobregat ve Salt bölgelerinde üç kişinin ölümüyle sonuçlanan trajik güvenlik olayları, kamuoyunda derin bir endişe yaratırken, kurumsal tepkiler de eleştiri oklarının hedefi oldu. Olayların ardından yapılan açıklamaların, adeta bir yapay zeka (YZ) tarafından hazırlanmış "el kitabından" alınmış gibi mekanik ve duygudan yoksun olduğu belirtiliyor. Eleştirmenlere göre, bu tür bir yaklaşım, toplumsal alarmı azaltma hedefiyle programlanmış, ancak gerçek insan acısını ve endişesini göz ardı eden bir stratejinin ürünü.
Söz konusu "YZ el kitabı" metaforu, kurumların ciddi cinayet vakaları gibi ardışık olaylara, sanki önceden belirlenmiş bir algoritmaya göre yanıt vermesini eleştiriyor. Bu yaklaşım, kamuoyundaki endişeyi gidermek yerine, olumlu güvenlik verileri sunarak yaşanan vahim olayları dengelemeye çalışmayı öneriyor. Ancak bu tür bir iletişim stratejisinin, özellikle ardı ardına gelen ölümlü suç vakalarında, halkın güvenini sarsmaktan ve kurumlar ile vatandaşlar arasındaki empati köprüsünü yıkmaktan başka bir işe yaramadığı vurgulanıyor.
Katalonya'da Artan Güvenlik Endişeleri ve Kurumsal Tepkinin Sınırları
Katalonya, İspanya'nın en kalabalık ve ekonomik açıdan dinamik bölgelerinden biri olmasının yanı sıra, özellikle Barselona gibi büyük şehirlerde asayiş ve güvenlik konularında zaman zaman zorluklar yaşayabilmektedir. Son dönemde artan hırsızlık, gasp ve maalesef ölümlü şiddet olayları, bölge halkının güvenlik algısını olumsuz etkilemiş durumda. Özellikle turistlerin yoğun olduğu Barselona gibi şehirlerde, suç oranlarındaki artış hem yerel halkı hem de ziyaretçileri tedirgin etmektedir. Bu bağlamda, kurumların şeffaf, empatik ve çözüm odaklı bir dil benimsemesi büyük önem taşımaktadır.
Katalan Hükümeti (Generalitat de Catalunya) ve yerel belediyeler, güvenlik güçleri Mossos d'Esquadra (Katalan Polisi) aracılığıyla suçla mücadele etse de, kamuoyunun beklentisi sadece istatistiksel başarılar değil, aynı zamanda güven veren bir iletişimdir. Yaşanan son olaylar, kurumların "her şey kontrol altında" mesajı verme çabasının, gerçek trajediler karşısında ne kadar yetersiz kaldığını gözler önüne sermiştir. Birçok uzmana göre, bu tür olaylarda sadece sayısal verilerle yanıt vermek, halkın yaşadığı korkuyu ve belirsizliği göz ardı etmek anlamına gelir ki bu da uzun vadede kamuoyu güvenini zedeler.
Yapay Zeka Çağında Kurumsal İletişimin İnsan Odaklı Olması Gerekliliği
Günümüzün dijital çağında, yapay zeka ve algoritmalar hayatımızın birçok alanına entegre olurken, kriz iletişimi gibi hassas konularda insan faktörünün ve empatinin yeri vazgeçilmezdir. Bir yapay zeka programı, verileri analiz ederek en "mantıklı" yanıtı üretebilir, ancak insan acısını anlama, yas tutan ailelere sempati gösterme veya toplumsal endişeyi giderme gibi insani niteliklerden yoksundur. Bu nedenle, Katalonya'da yaşanan olaylara verilen "YZ benzeri" tepki, aslında modern kriz iletişiminde kaçınılması gereken bir hatayı temsil etmektedir.
Uzmanlar, kurumların bu tür krizlerde sadece olumlu istatistikleri öne çıkarmak yerine, yaşanan olayların ciddiyetini kabul etmesi, mağdurlara ve ailelerine destek mesajları vermesi, alınan önlemleri şeffaf bir şekilde açıklaması ve halkın endişelerini dinlemesi gerektiğini belirtmektedir. Türkiye dahil dünyanın birçok yerinde, benzer güvenlik sorunları ve kurumsal iletişim zorlukları yaşanmaktadır. Kritik olaylar sonrası yapılan resmi açıklamaların, halkın beklentilerini karşılamaması durumunda, güven bunalımının derinleştiği ve dezenformasyonun yaygınlaştığı gözlemlenmektedir. Dolayısıyla, Katalonya örneği, tüm kurumlar için, yapay zeka destekli çözümlerin bile insan odaklı bir stratejiyle harmanlanması gerektiği konusunda önemli bir ders niteliğindedir.
