İspanya'nın özerk topluluklarından Catalunya (Katalonya) Eğitim ve Mesleki Eğitim Bakanlığı (Conselleria d'Educació i Formació Professional) ile öğretmen sendikaları arasında devam eden toplu sözleşme görüşmelerinde önemli bir gelişme yaşandı. Bakanlık, tüm öğretmenlere yönelik "doğrusal ve çapraz" bir ek ödeme teklifini masaya sürerek, sendikalarla "pozisyonları yakınlaştırma" amacı güttüğünü belirtti. Ancak bu teklif, sendikaların çağrısıyla başlayan genel grevleri durdurmaya henüz yetmedi ve görüşmeler, protestoların devam ettiği bir ortamda sürdürülecek.
Çarşamba günü tüm öğleden sonrayı kapsayan müzakereler sonucunda, Eğitim Bakanlığı ilk kez tüm öğretmenleri kapsayan, aylık yaklaşık 35 brüt Euro tutarında bir ek ödeme yapmayı teklif etti. Daha önce bu tür bir ek ödeme sadece rehber öğretmenler, yardımcı rehber öğretmenler ve yüksek zorluk derecesine sahip okullarda çalışan profesyoneller için düşünülmüştü. Müzakere masasının beşinci toplantısından sonra sendikalar, Katalan Hükümeti'nin (Govern) CCOO ve UGT sendikalarıyla yapılan önceki anlaşma çerçevesinden çıkarak kendi önerileri üzerinden müzakere etmesini olumlu karşıladıklarını ifade ettiler. Ancak, sendikalar nihai bir anlaşmaya varılmasının hala "uzak" olduğunu belirtirken, teklif edilen ek ödemenin en az 60 Euro olmasını talep ediyorlar.
Eğitim Bakanlığı'ndan gelen "iyi niyetli sözlere" ve taraflar arasındaki bu yakınlaşmaya rağmen, USTEC, CGT Ensenyament ve La Intersindical sendikaları, Çarşamba günü tüm Katalonya'da başlayan genel grevi iptal etmeyeceklerini açıkladılar. Müzakere masası, protesto günleri boyunca, çatışmayı tırmandırmamak, bir anlaşmaya varmak ve kalan yedi günlük grevleri iptal etmek amacıyla Çarşamba günü saat 15.00'te yeniden toplanacak. Ancak USTEC sözcüsü Iolanda Segura, "Hükümet asgari bir teklifle gelirse, süresiz greve gidecekleri" uyarısında bulundu.
Profesors de Secundària (Ortaöğretim Öğretmenleri) sendikası sözcüsü Ignasi Fernández, "Bugün hiçbir şey üzerinde anlaşmadık ama kavramsal bir çerçeve oluştu. Kendi önerimizi konuşabildik" şeklinde açıklama yaparken, CGT Ensenyament sendikasından yapılan açıklamada, "Hükümetin 'para yok' mantrasının yanlış olduğu" vurgulandı ve müzakerelerdeki "paradigma değişikliği" kutlandı. La Intersindical ise kendilerine "biraz daha kırıntı verildiğini" ancak bunun olumlu bir haber olduğunu, çünkü bir anlaşma arayışına girildiğini belirtti. Tüm sendika temsilcileri, "maksimum baskıyı uygulamak" amacıyla Çarşamba günü "kitlesel" bir katılım çağrısında bulundu.
Öte yandan, yeni maaş ek ödemesi teklifini masaya koyan Eğitim Geliştirme Sekreteri Ignasi Giménez, Çarşamba günkü toplantının sendikalarla "önemli bir yakınlaşma" sağladığını ifade etti. Giménez, Hükümet'in "pozisyonları yakınlaştırma" arzusunu yineleyerek, Katalan eğitim sistemindeki "kapsayıcılık" ve "bürokratik yükün azaltılması" gibi diğer konular üzerinde de çalışmaya devam edeceklerini açıkladı.
Katalonya'da Öğretmen Grevlerinin Arka Planı ve Talepler
Katalonya'daki eğitim sektörü, son yıllarda öğretmenlerin maaş ve çalışma koşullarıyla ilgili talepleri nedeniyle sık sık grevlere sahne olmuştur. İspanya'da özerk topluluklar eğitim politikalarında geniş yetkilere sahip olduğundan, Katalonya kendi eğitim sistemini ve müfredatını büyük ölçüde belirleyebilmektedir. Ancak bu özerklik, merkezi hükümetin bütçe kısıtlamaları ve bölgesel yönetimlerin mali imkanları arasında bir denge bulma zorunluluğunu da beraberinde getirmektedir. Öğretmen sendikaları, özellikle 2008 küresel ekonomik krizi sonrası uygulanan kemer sıkma politikaları ve ardından COVID-19 pandemisinin getirdiği ek yükler nedeniyle kaybedilen satın alma gücünün telafisini talep etmektedir.
Müzakerelerdeki ana anlaşmazlık noktası, öğretmenlerin ücretlendirilmesi olmaya devam ediyor. Bakanlık başlangıçta, 2029 için öngörülen maaş artışını dört yıl yerine üç yıla yaymayı ve üç farklı ek ödeme (rehberlik, yardımcı rehberlik ve en karmaşık merkezlerdeki rehberlik) yoluyla bir iyileştirme yapmayı önermişti. Ancak sendikalar bu teklifi reddederek, artışın tüm çalışanlar için "doğrusal ve evrensel" olmasını talep ettiler. Öğretmen temsilcileri, satın alma gücü kaybının, tüm meslektaşları kapsayan evrensel bir ek ödeme ile geri kazanılmasını istiyor. İş ve ücretlendirme açısından, enflasyona (IPC) göre maaş güncellemelerini içeren bir ücret garanti maddesi talep ediyorlar. Ayrıca, 2026'da %6, 2027'de %4, 2028'de %4 ve 2029'da %4'lük evrensel bir ek ödeme talep eden sendikalar, bu artışın ilkokul öğretmenleri için 478 Euro'ya, ortaöğretim öğretmenleri için ise 544 Euro'ya denk geldiğini belirtiyorlar. Türkiye'deki öğretmenlerin de benzer şekilde ek ders ücretleri, maaş iyileştirmeleri ve çalışma koşulları gibi konularda zaman zaman eylemler düzenlediği göz önüne alındığında, öğretmenlerin hak arayışlarının evrensel bir nitelik taşıdığı görülmektedir.
Bütçe ve Geleceğe Yönelik Adımlar
Katalonya Parlamentosu'nda onaylanmayı bekleyen bütçe tasarısına ERC ve Comuns partilerinin desteği, müzakerelere bir nebze olsun nefes aldırdı. Bütçe, eğitim alanında doğrudan ekstra bir yatırım içermese de, olası acil durumları karşılamak üzere "kalemlerin değiştirilmesine" olanak tanıyor. Katalonya Ekonomi ve Kamu Maliyesi Bakanı Alícia Romero, bütçenin "canlı olduğunu ve esneklik payları içerdiğini" belirterek, bu boşluğun doğal afetler veya Afrika domuz vebası (PPA) gibi krizler için kullanılabileceği gibi, eğitimdeki ihtiyaçlar için de değerlendirilebileceğini ifade etti.
Katalan Hükümeti, "önümüzdeki saatlerde veya günlerde" kesin bir anlaşmaya varılabileceğine inanıyor. Bu doğrultuda, Hükümet Yürütme Konseyi (Consell Executiu), 2026-2027 eğitim yılı için Eğitim Bakanlığı personel kadrosunun 1.787 yeni öğretmen ve eğitim personeli ile genişletilmesini onayladı. Bu personel artışı, Bakanlık için 93,5 milyon Euro'luk bir yatırım anlamına geliyor; bunun 65,6 milyon Euro'su öğretmenler için, 27,9 milyon Euro'su ise idari ve hizmet personeli (PAS) ile eğitim destek personeli (PAE) için ayrıldı. Bu hamleler, Hükümetin eğitimdeki sorunları çözme konusundaki kararlılığını gösterse de, sendikaların beklentileri ve grevlerin süresiz hale gelme tehdidi, Katalonya eğitim sistemindeki krizin hala tam olarak aşılamadığını ortaya koyuyor. Anlaşma sağlanamaması durumunda, eğitimde aksaklıkların devam etmesi ve öğrenci mağduriyetinin artması kaçınılmaz olacaktır.
