İspanya'nın özerk bölgesi Catalunya (Katalonya)'daki doktorlar, sonbaharda başlayan ve ağır iş yüküne karşı talepleri dile getiren eylemlerini yeni bir boyuta taşıdı. Metges de Catalunya (Katalonya Doktorları) sendikası tarafından başlatılan ve "Ni un minut més" (Bir dakika bile fazla değil) sloganıyla duyurulan kampanya kapsamında, sağlık profesyonelleri Haziran ayından itibaren hastanelerdeki olağanüstü ve gönüllü faaliyetlerini durdurma kararı aldı. Bu önemli adım, bölgedeki sağlık hizmetlerinde ciddi aksaklıklar yaşanmasına neden olabilecek potansiyel bir krizin ilk günü olarak kayıtlara geçti.
Kampanyaya şimdiden 27 kamu ve özel hastaneden 110 farklı hizmet birimi katıldı. Bu geniş katılım, sendikanın Catalunya (Katalonya) Sağlık Bakanlığı'nı (Departament de Salut) iş yükünü azaltma ve sağlık hizmetlerinin kalitesini yeniden tesis etme konularında müzakere masasına oturmaya zorlama amacını yansıtıyor. Doktorlar, yıllardır süregelen personel eksikliği, yetersiz kaynaklar ve giderek artan hasta yoğunluğu nedeniyle tükenmişlik sendromuyla mücadele ettiklerini belirtiyor. Bu kampanya, mevcut sorunlara dikkat çekmek ve somut çözümler üretilmesi için hükümet üzerinde baskı oluşturmak için stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Özellikle Anesteziyoloji hizmetleri, kampanyaya en yoğun katılım gösteren birimler arasında yer alıyor. Barselona'daki önemli hastanelerden Vall d'Hebron, Sant Pau ve del Mar'ın yanı sıra Catalunya (Katalonya) genelindeki diğer sağlık kuruluşlarında da anestezi uzmanları bu eyleme destek veriyor. Metges de Catalunya sendikasının başkan yardımcısı ve anestezi uzmanı Irene Bermell, Notícies en Xarxa programında yaptığı açıklamada, doktorların sadece cerrahi operasyonları değil, aynı zamanda ameliyat öncesi değerlendirme konsültasyonları, ağrı kliniği hizmetleri ve yalnızca anestezi uzmanlarının yapabildiği invaziv tetkikleri de durduracağını belirtti. Bu durum, planlı ameliyatların ertelenmesine ve hastalarda bekleme sürelerinin uzamasına yol açacak.
Sendika, bazı uzman doktorların yıllık bazda 3.000 saate kadar fazla mesai yaptığını, bunun olağan çalışma saatleri, nöbetler ve "peonades" adı verilen ek vardiyalarla gerçekleştiğini vurguluyor. "Peonades" terimi, İspanya sağlık sisteminde normal çalışma saatleri dışında, genellikle ek ücret karşılığında yapılan gönüllü ek mesaileri ifade eder. Bu durum, tam zamanlı bir çalışanın yıllık iş yükünün neredeyse iki katına denk geliyor ve doktorların fiziksel ve zihinsel sağlığı üzerinde yıkıcı bir etki yaratıyor. Yüksek iş yükü ve düşük ücretler, genç doktorların kamu sağlık sisteminden uzaklaşmasına ve özel sektöre yönelmesine neden olarak, kamu hastanelerindeki personel sorununu daha da derinleştiriyor.
İspanya Sağlık Sistemindeki Derin Sorunlar ve Arka Plan
Katalonya'daki doktorların bu eylemleri, İspanya genelinde sağlık sektöründe uzun süredir devam eden yapısal sorunların bir yansımasıdır. COVID-19 pandemisi, zaten kırılgan olan sağlık sistemini daha da zorlamış, sağlık çalışanlarının tükenmişliğini artırmış ve mevcut eksiklikleri gözler önüne sermiştir. İspanya'da sağlık harcamaları, Avrupa Birliği (AB) ortalamasının altında seyretmektedir. Eurostat verilerine göre, İspanya'nın GSYİH'sının yaklaşık %9,2'si sağlığa ayrılırken, AB ortalaması %10,9 civarındadır. Bu durum, personel, ekipman ve altyapı yatırımları için yetersiz kaynak anlamına gelmektedir. Özellikle birinci basamak sağlık hizmetleri, kronik yetersiz finansman ve personel sıkıntısı nedeniyle büyük baskı altındadır.
Benzer sorunlar Türkiye'de de sağlık çalışanları tarafından sıklıkla dile getirilmektedir. Türkiye'deki doktorlar ve diğer sağlık personeli de yoğun iş yükü, düşük ücretler, şiddet olayları ve yetersiz çalışma koşulları nedeniyle protestolar düzenlemekte ve iyileştirme taleplerinde bulunmaktadır. İspanya'daki bu kampanya, küresel çapta sağlık sistemlerinin benzer zorluklarla karşı karşıya olduğunu ve sağlık çalışanlarının hak ettikleri değeri ve çalışma koşullarını talep etmek için birleştiğini göstermektedir. Catalunya (Katalonya) gibi özerk bölgelerde, sağlık politikaları bölge hükümetlerinin sorumluluğundadır, bu da yerel yönetimlerin bu tür taleplere doğrudan yanıt vermesi gerektiği anlamına gelir.
Sağlık Hizmetlerine Etkisi ve Gelecek Senaryoları
Doktorların fazla mesai ve gönüllü ek çalışmalarını durdurma kararı, Catalunya (Katalonya) genelindeki sağlık hizmetleri üzerinde önemli bir etki yaratacaktır. Kısa vadede, özellikle anesteziyoloji gerektiren planlı cerrahi operasyonlarda ve invaziv teşhis prosedürlerinde ciddi gecikmeler yaşanması kaçınılmazdır. Bu durum, hastaların bekleme listelerinin uzamasına, tedavi süreçlerinin aksamasına ve bazı durumlarda sağlık durumlarının kötüleşmesine yol açabilir. Sendika, bu kararın hastalar üzerindeki olası olumsuz etkilerinin farkında olduğunu ancak mevcut durumun sürdürülemez olduğunu ve radikal bir adım atılması gerektiğini belirtiyor.
Uzmanlar, bu kampanyanın Catalunya (Katalonya) Sağlık Bakanlığı (Departament de Salut) üzerinde ciddi bir baskı oluşturacağını ve müzakerelerin hızlanmasına yol açabileceğini öngörüyor. Ancak, hükümetin taleplere ne ölçüde yanıt vereceği ve bütçe kısıtlamaları içinde nasıl çözümler üreteceği belirsizliğini koruyor. Kampanyanın uzun vadede başarılı olması halinde, doktorların çalışma koşullarında ve ücretlerinde iyileşmeler sağlanabilir, bu da sağlık sisteminin genel kalitesini artırabilir. Ancak, eğer talepler karşılanmazsa, eylemlerin daha da tırmanması ve grevlerin yaygınlaşması ihtimali de bulunmaktadır. Bu durum, sadece Katalonya'yı değil, tüm İspanya'yı etkileyebilecek geniş çaplı bir sağlık krizine dönüşebilir ve sağlık hizmetlerine erişimi temelden sarsabilir.
