İspanya'nın kuzeydoğusundaki özerk bölge Katalonya'da, Tip 1 Diyabet (DMT1) tanısı konmuş çocukların aileleri, çocuklarının okul gezilerine ve kamplarına güvenli ve eşit koşullarda katılabilmeleri için gerekli kaynakların sağlanmaması üzerine harekete geçti. "Ben de Kampa Gitmek İstiyorum!" (També vull anar de colònies) sloganıyla Katalonya Parlamentosu (Parlament de Catalunya) önünde toplanan aileler, idari kurumların bu konudaki "durağanlığını, etkisizliğini ve sessizliğini" kınadı. Bu güçlü protesto, tüm çocukların ve ergenlerin hiçbir ayrımcılığa uğramadan, güvenli ve eşit fırsatlarla tüm okul etkinliklerine katılım hakkına sahip olması gerektiği mesajını taşıyor.
Bu talep, aslında uzun süredir devam eden bir mücadelenin parçası. Katalonya Parlamentosu, daha 2023 yılında, Katalonya Özerk Hükümeti'ni (Generalitat) okullara ve enstitülere Tip 1 Diyabetli öğrencilere kamp gezilerinde eşlik edebilecek eğitimli personel sağlaması yönünde bağlayıcı olmayan bir önergeyi onaylamıştı. Ancak, Tip 1 diyabetli bir kız çocuğunun annesi olan Érica Palomar'ın ifadesine göre, "Hiçbir şey yapılmadı; Katalonya genelinde 50'den fazla belediye tarafından desteklenen bu önergenin yerine getirilmesini bekliyoruz." Bu durum üzerine, hareketin çeşitli aileleri parlamento gruplarıyla bir araya geldi ve konunun genel kurulda yeniden tartışılması bekleniyor. Palomar, bu seferki oylamanın "bağlayıcı" olacağını ve dolayısıyla onaylanması halinde hükümetin gereğini yapmak zorunda kalacağını umduklarını dile getirdi.
Aileler, Tip 1 Diyabetin ciddi ve kronik bir otoimmün hastalık olduğunu ve günde birkaç kez insülin enjeksiyonu gerektirdiğini vurguluyor. Tip 1 diyabetli bir çocuğun annesi olan Montserrat Balaguer, "Gereken bakım haftanın yedi günü, yılın 365 günü 24 saattir; bizim tatilimiz yok, asla dinlenmiyoruz," diyerek hastalığın aileler üzerindeki yükünü anlatıyor. Ayrıca, hastalıkla yaşayan çocukların sürekli tetikte olmaları, gün boyu kontrollerini sürdürmeleri gerektiğini ve kendi başlarına hareket edemeyecekleri için, acil durumlarda nasıl davranacağını bilen eğitimli bir kişiye ihtiyaç duyduklarını belirtiyorlar.
Ailelerin temel talebi, hipoglisemi (kan şekeri düşüklüğü) ve hiperglisemi (kan şekeri yüksekliği) durumlarını tanımlayabilen ve çözebilen eğitimli personelin okullarda ve okul gezilerinde bulunmasıdır. Ayrıca, bilincini kaybetme durumunda kurtarıcı ilaç olan glukagon/Baqsimi'yi uygulayabilecek donanıma sahip olmaları gerektiğinin altını çiziyorlar. Aileler, bu hizmetin öğretmen kadrosunun iyi niyetine bırakılamayacağını ve Tip 1 diyabet konusunda eğitimli bir kişinin istihdamı için ekstra ücret ödemek zorunda kalmamaları gerektiğini ısrarla belirtiyorlar. Montserrat, "Çocuklar, diğer arkadaşlarıyla eşit koşullarda eğitim alma hakkına sahiptir," diyerek bu taleplerinin temel bir insan hakkına dayandığını vurguluyor.
Tip 1 Diyabet ve Kapsayıcı Eğitimin Önemi
Tip 1 Diyabet (DMT1), vücudun pankreastaki insülin üreten beta hücrelerine saldırdığı ve onları yok ettiği bir otoimmün hastalıktır. Bu durum, vücudun kan şekerini düzenlemek için gerekli olan insülini üretmemesine yol açar. Genellikle çocukluk veya gençlik döneminde teşhis edilen DMT1, yaşam boyu insülin tedavisi gerektirir ve önlenemez bir hastalıktır. İspanya'da ve dünya genelinde Tip 1 Diyabet insidansı artış göstermektedir. İspanya'da yapılan araştırmalar, her 400-500 çocuktan birinde Tip 1 Diyabet görüldüğünü ve her yıl 100.000 çocukta yaklaşık 15-20 yeni vaka tespit edildiğini göstermektedir. Bu istatistikler, Katalonya'daki ailelerin dile getirdiği sorunun ne kadar geniş bir kitleyi etkilediğini ortaya koymaktadır.
Çocukların eğitim ve sosyal aktivitelere eşit katılım hakkı, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ve İspanya Anayasası'nda güvence altına alınmıştır. Kapsayıcı eğitim, tüm öğrencilerin bireysel farklılıklarına ve özel ihtiyaçlarına bakılmaksızın, ortak bir öğrenme ortamında bir araya gelmesini ve tam potansiyellerine ulaşmasını hedeflemektedir. Kronik bir hastalığı olan çocukların bu tür etkinliklerden dışlanması, onların sosyal ve duygusal gelişimlerini olumsuz etkilemekte, akranlarıyla eşit deneyimler yaşama fırsatlarını ellerinden almaktadır. Bu durum, sadece çocukların değil, aynı zamanda ailelerin de üzerindeki psikolojik ve lojistik yükü artırmaktadır.
Türkiye'de de Tip 1 Diyabetli çocukların okullardaki durumu benzer zorluklar içermektedir. Genellikle okullarda yeterli sayıda ve eğitimli sağlık personeli bulunmadığı için, aileler çocuklarının bakımı konusunda ya kendileri sorumluluk almakta ya da öğretmenlerin iyi niyetine ve gönüllülüğüne bağımlı kalmaktadır. Türkiye Diyabet Vakfı ve Çocuk Diyabetliler Derneği gibi sivil toplum kuruluşları, bu konuda farkındalık yaratmak ve devletten gerekli düzenlemeleri talep etmek için çalışmalar yürütmektedir. Okulda diyabetli çocukların güvenli bir şekilde eğitim alabilmesi için öğretmenlere yönelik eğitimler ve okul hemşirelerinin yaygınlaştırılması gibi adımlar atılması gerektiği sıkça dile getirilmektedir. Katalonya'daki bu mücadele, küresel bir sorun olan kapsayıcı eğitim ihtiyacının bir yansımasıdır.
Eşit Katılımın Toplumsal Etkileri ve Siyasi Sorumluluk
Katalonya'daki ailelerin bu mücadelesi, sadece Tip 1 Diyabetli çocukların değil, tüm özel ihtiyaçları olan çocukların toplumsal hayata tam ve eşit katılımı için bir emsal teşkil etmektedir. Çocukların okul kampları ve gezileri gibi sosyal etkinliklerden dışlanması, onların kendilerini farklı hissetmelerine, özgüvenlerinin zedelenmesine ve akranlarıyla bağ kurma fırsatlarının azalmasına neden olmaktadır. Bu durum, uzun vadede toplumsal dışlanmayı besleyerek, kapsayıcılık ilkesine aykırı bir ortam yaratmaktadır. Eğitimli personel sağlamanın maliyeti olsa da, çocukların dışlanmasının ve sağlık komplikasyonları riskinin toplumsal ve insani maliyeti çok daha yüksek olabilir.
Parlamentoda yapılacak olan bu yeni tartışma ve oylamanın "bağlayıcı" nitelikte olması, Katalonya Özerk Hükümeti'nin bu konudaki siyasi iradesini ve sorumluluğunu test edecektir. Eğer önerge onaylanır ve hükümet bu yönde adımlar atarsa, bu, Katalonya'nın çocuk hakları ve kapsayıcı eğitim konusundaki taahhüdünün güçlü bir göstergesi olacaktır. Bu karar, sadece Tip 1 Diyabetli çocukların değil, diğer kronik rahatsızlıkları olan öğrencilerin de gelecekteki okul deneyimlerini olumlu yönde etkileyebilir. Aileler, çocuklarının sadece eğitime değil, aynı zamanda çocukluk deneyimlerinin ayrılmaz bir parçası olan sosyal aktivitelere de eşit erişim hakkına sahip olması için siyasi liderlerden somut ve kalıcı çözümler beklemektedir.
Sonuç olarak, Katalonya'daki bu hareket, Tip 1 Diyabetli çocukların güvenli ve eşit bir şekilde okul kamplarına katılma hakkı için verilen önemli bir mücadeledir. Bu mücadele, kamu otoritelerine, tüm çocukların özel ihtiyaçlarına duyarlı, kapsayıcı ve destekleyici eğitim ortamları yaratma yükümlülüğünü hatırlatmaktadır. Ailelerin "Ben de kampa gitmek istiyorum!" çığlığı, sadece bir talep değil, aynı zamanda her çocuğun tam ve değerli bir yaşam sürme hakkının güçlü bir ifadesidir.
