Katalonya (Catalunya) özerk bölgesinin nüfusu, Donald Trump'ın Beyaz Saray'a yeniden gelişiyle birlikte, ilk kez ABD'den çok Çin'e daha fazla sempati beslediğini ortaya koydu. Panel Ciudadano de Catalunya tarafından Ekim ve Aralık ayları arasında 16 yaşından büyük 6.706 kişiyle yapılan 2025 yılı boylamsal anketinin sonuçlarına göre, Katalanlar Asya devine karşı 10 üzerinden 4,7'lik bir "dostluk" derecesi verirken, ABD'ye yönelik bu oran 3,7'ye düştü. Bu düşüş, bir önceki ankete göre yaklaşık bir puanlık bir gerilemeyi işaret ediyor ve Trump'ın Oval Ofis'e dönüşüyle ilişkilendiriliyor. Bu durum, Katalonya'nın uluslararası ilişkilere bakış açısında önemli bir değişimin sinyallerini veriyor.
Anket sonuçları, uluslararası güçlere yönelik algıdaki bu çarpıcı değişimin yanı sıra, Avrupa Birliği (AB) ve Rusya'ya yönelik tutumları da gözler önüne serdi. AB'ye olan sempati, 2023'te 6,7 iken 2025'te 6,5'e gerileyerek hafif ve kademeli bir düşüş eğilimi gösterdi. Bu durum, AB'nin bürokratik yapısı, ekonomik zorluklar veya göç gibi konulardaki eleştirilerin kamuoyuna yansıması olarak yorumlanabilir. Rusya'ya yönelik sempati ise 2,6 seviyesinde kaldı (2023'te 2,8, 2024'te 2,4), bu da Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından Avrupa'da genel olarak düşen Rusya algısıyla uyumlu bir tablo çiziyor.
AB'ye Yönelik Beklentiler ve Bölgesel Siyasi Dinamikler
Ankete katılanlara AB'nin yetkinlikleri hakkındaki görüşleri de soruldu. Katılımcıların %26'sı AB'nin mevcut yetkinliklerini koruması gerektiğine inanırken, %23'ü daha fazla yetkiye sahip olması gerektiğini savundu. %12'lik bir kesim ise AB'nin yetkilerinin azaltılması gerektiğini belirtti. Bu sonuçlar, Katalan toplumunda AB'nin gelecekteki rolü hakkında farklı görüşlerin bulunduğunu ve bir yandan entegrasyonun derinleşmesini isteyenlerin, diğer yandan ise mevcut durumu korumak veya yetkileri sınırlamak isteyenlerin olduğunu gösteriyor.
Centre d'Estudis d'Opinió (CEO) tarafından yayımlanan anketin sonuçları, Katalonya'daki iç siyasi partilere yönelik sempati düzeylerinde de dikkat çekici değişimler ortaya koydu. Aşırı sağcı ve İspanyol milliyetçisi Vox ile Katalan ayrılıkçısı aşırı sağcı Aliança Catalana partilerine yönelik sempati son yıllarda arttı. Silvia Orriols liderliğindeki Aliança Catalana'ya duyulan ortalama ilgi 2024'teki 1,9'dan 2025'te 2,4'e yükselirken, Ignacio Garriga liderliğindeki Vox'un ortalama ilgisi 2023'teki 0,8'den 2025'te 1,4'e çıktı. Bu durum, Katalonya'da hem İspanyol hem de Katalan milliyetçiliği ekseninde aşırı sağın yükselişini işaret ediyor.
Geleneksel Partilerde Düşüş, Aşırı Sağda Yükseliş
Öte yandan, Katalan Sosyalist Partisi (PSC) ve Junts per Catalunya (Katalonya İçin Birlikte) gibi geleneksel partilere yönelik sempati düşüş gösterdi. PSC'ye olan sempati 2023'teki 4,4'ten 2025'te 3,9'a gerilerken, Junts'a olan sempati de 2023'teki 3,4'ten 2025'te 2,8'e düştü. Katalonya Cumhuriyetçi Solu (ERC) ise 2023'te 4,4'ten 2024'te 3,8'e düşse de 2025'te 4'e çıkarak bir toparlanma sergiledi. Muhafazakâr Halk Partisi (PP) için sempati son üç yılda ortalama 1,5'te sabit kalırken, solcu Catalunya en Comú (Katalonya Ortak Paydada) partisine olan sempati 2025'te 3'e ulaştı. Bu veriler, Katalonya'daki siyasi yelpazede bir kutuplaşma ve geleneksel partilerden radikal alternatiflere doğru bir kayma olduğunu gösteriyor.
Küresel Dinamiklerin Bölgesel Yansımaları ve Geleceğe Yönelik Çıkarımlar
Katalonya'nın uluslararası güçlere yönelik algısındaki bu değişim, küresel jeopolitik rekabetin ve iç siyasi gelişmelerin karmaşık bir yansımasıdır. Donald Trump'ın "Önce Amerika" politikası, geleneksel müttefikleri olan Avrupa ülkeleri arasında ABD'ye karşı bir güvensizlik yaratmış, bu da Çin gibi alternatif güçlerin algısını değiştirebilmiştir. Çin'in Avrupa'daki artan ekonomik yatırımları ve kültürel etkileşim çabaları da Katalanların Çin'e yönelik sempati düzeyini artırmış olabilir. Bu durum, İspanya'nın dış politikasını ve Katalonya'nın kendi iç siyasi dinamiklerini etkileyebilecek önemli bir göstergedir. Aşırı sağın yükselişi ve geleneksel partilerin düşüşü, Katalonya'nın hem bağımsızlık tartışmaları hem de ekonomik zorluklar karşısında yeni siyasi arayışlar içinde olduğunu ortaya koymaktadır. Bu anket sonuçları, sadece Katalonya'nın değil, daha geniş anlamda Avrupa'nın da değişen küresel güç dengelerine ve iç siyasi kutuplaşmalara nasıl tepki verdiğine dair değerli ipuçları sunmaktadır.
