Aylardır süren ve ufukta bir çıkış yolu görünmeyen savaşın gölgesinde, İsrail bu sonbaharda kritik bir seçime hazırlanıyor. Bu seçimler, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun 7 Ekim 2023'teki Filistin saldırılarından bu yana sandıkla ilk kez yüzleşeceği bir dönüm noktası olacak. Netanyahu'nun, yıpranmışlığına rağmen yeniden kazanma ihtimali, muhalefeti ona karşı güçlerini birleştirmeye itti. Başbakanın en önde gelen rakiplerinden ikisi olan Naftali Bennett ve Yair Lapid, İsrail siyasetindeki yaklaşık 25 yıllık kesintisiz egemenliğine son vermek amacıyla bir koalisyon kurduklarını duyurdu. Bu hamle, ülkenin iç siyasetinde yeni bir dönemin habercisi olarak yorumlanıyor.
Muhalefet liderlerinin bu birleşme çabası, İsrail siyasetinin derin kutuplaşmasını ve Netanyahu figürünün merkezdeki konumunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Eski başbakanlar olan Naftali Bennett ve Yair Lapid, normal şartlarda ideolojik olarak birbirlerinden farklı kanatlarda yer alıyorlar. Bennett, daha sağcı ve milliyetçi bir çizgiyi temsil ederken, Lapid merkezci-sol bir duruşa sahip. Ancak, Netanyahu'nun uzun süreli iktidarı ve 7 Ekim sonrası oluşan olağanüstü koşullar, bu farklılıkları bir kenara bırakarak ortak bir hedef etrafında birleşmelerini zorunlu kıldı. Bu ittifakın temel motivasyonu, Netanyahu'nun siyasi kariyerini sona erdirmek ve İsrail'e yeni bir liderlik vizyonu sunmak olarak belirtiliyor.
7 Ekim saldırıları ve ardından gelen Gazze savaşı, İsrail kamuoyunda derin bir sarsıntıya yol açtı. Güvenlik algısı kökten değişirken, hükümetin bu süreçteki performansı ciddi eleştirilere maruz kaldı. Netanyahu'nun liderliği, hem saldırıların önlenememesi hem de savaşın yönetimi konusunda sorgulanıyor. Ancak, İsrail siyasetinin karmaşık yapısı ve sağ seçmenin güçlü desteği, Netanyahu'nun hala önemli bir tabana sahip olduğunu gösteriyor. Muhalefetin birleşme çabaları, bu tabanı parçalamak ve merkezdeki kararsız seçmenleri kendi saflarına çekmek için stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor. Seçim kampanyasının ana odağında, ülkenin güvenlik geleceği, ekonomi ve toplumsal bölünmelerin giderilmesi gibi konuların yer alması bekleniyor.
7 Ekim Sonrası Siyasi İklim ve Netanyahu'nun Konumu
7 Ekim 2023'teki Hamas saldırıları, İsrail'in güvenlik doktrininde ve iç siyasetinde deprem etkisi yarattı. Saldırıların yol açtığı şok ve öfke, Başbakan Netanyahu liderliğindeki hükümetin istihbarat ve güvenlik zaafiyeti nedeniyle ağır eleştirilere maruz kalmasına neden oldu. Kamuoyu yoklamaları, savaşın ilk aylarında Netanyahu'nun popülaritesinde ciddi bir düşüş yaşandığını gösterse de, tecrübeli siyasetçi, savaş kabinesini genişleterek ve ulusal birlik mesajları vererek ayakta kalmayı başardı. Sağcı ve dini partilerin oluşturduğu koalisyonun güçlü desteği, Netanyahu'nun siyasi ömrünü uzatan en önemli faktörlerden biri olmaya devam ediyor. Ayrıca, İsrail'in "savaş zamanı lideri" ihtiyacı algısı, bazı seçmenlerin eleştirilere rağmen Netanyahu'ya yönelmesine neden olabiliyor.
Netanyahu'nun siyasi kariyeri, yolsuzluk iddiaları ve hukuki süreçlerle de gölgelenmiş durumda. Hakkındaki davalar, uzun süredir devam eden bir tartışma konusu ve bu durum, onun liderlik vasfını sorgulayan muhalifler için önemli bir argüman teşkil ediyor. Ancak, Netanyahu, bu suçlamaları "siyasi cadı avı" olarak nitelendirerek reddetmekte ve tabanını konsolide etmeyi başarmaktadır. Muhalefetin Bennett ve Lapid liderliğinde birleşmesi, Netanyahu'nun bu "mağduriyet" söylemini zayıflatmayı ve daha geniş bir seçmen kitlesine ulaşmayı hedefliyor. Ancak, İsrail siyasetinin sağa kayan genel eğilimi ve dini partilerin artan etkisi, muhalefetin önündeki en büyük engellerden biri olarak duruyor.
Muhalefetin Birleşme Çabaları ve Bölgesel Etkileri
Naftali Bennett ve Yair Lapid'in koalisyon kurma girişimi, İsrail siyasetinde bir "büyük çadır" hükümeti arayışının bir yansımasıdır. Bu tür geniş tabanlı ittifaklar, İsrail'in sık sık yaşadığı siyasi kilitlenmeleri aşmak için geçmişte de denenmiştir. Ancak, Bennett'in geçmişte Netanyahu ile çalışmış olması ve Lapid'in merkezci duruşu, bu ittifakın ne kadar kalıcı olacağı konusunda soru işaretleri yaratmaktadır. Muhalefetin asıl zorluğu, sadece Netanyahu'yu devirmek değil, aynı zamanda ülkeyi istikrarlı bir şekilde yönetecek ortak bir vizyon ve program sunabilmektir. Seçmenler, sadece "Netanyahu karşıtlığı" üzerine kurulu bir ittifaktan daha fazlasını bekleyebilirler.
İsrail'deki olası bir hükümet değişikliği, sadece ülke içinde değil, bölgesel ve küresel düzeyde de önemli yankılar uyandıracaktır. Özellikle Gazze savaşı, Filistin sorunu ve İran ile ilişkiler gibi konularda yeni bir hükümetin farklı yaklaşımlar sergilemesi beklenebilir. Türkiye için de İsrail'deki siyasi gelişmeler yakından takip edilmektedir. Mevcut Netanyahu hükümeti döneminde Türkiye-İsrail ilişkileri inişli çıkışlı bir seyir izlemiş, özellikle Gazze'deki insani kriz nedeniyle gerginlikler yaşanmıştır. Yeni bir hükümetin, Gazze'ye yönelik politikalarında daha esnek veya farklı bir tutum sergilemesi, Türkiye ile ilişkilerin normalleşme sürecini hızlandırabilir veya yeni bir boyut kazandırabilir. Ancak, İsrail'in güvenlik öncelikleri ve bölgesel jeopolitik gerçekler, hangi hükümet işbaşına gelirse gelsin temel dinamikleri belirlemeye devam edecektir. Bu sonbahardaki seçimler, İsrail'in sadece iç siyasetini değil, aynı zamanda Ortadoğu'daki geleceğini de şekillendirecek kritik bir dönemeç olacak.
