İspanya Eşitlik Bakanı Ana Redondo, Endülüs (Andalucía) Özerk Yönetimi Başkanı Juanma Moreno'dan acil bir toplantı talep etti. Bu talep, Moreno'nun aşırı sağcı Vox partisine, Endülüs'teki cinsiyet şiddeti mağdurlarını değerlendirme ve onlara destek sağlama hizmetleri konusunda yetki vermesi üzerine geldi. Merkezi hükümetin bu karara sert tepki göstermesi, İspanya'da cinsiyet şiddetiyle mücadele politikaları üzerindeki siyasi gerilimi bir kez daha gün yüzüne çıkardı. Bakan Redondo, bu adımın mağdurların korunmasını tehlikeye atabileceği endişesini dile getirdi.
Eşitlik Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Ana Redondo, Endülüs'teki cinsiyet şiddeti mağdurlarına yönelik destek mekanizmalarının siyasi ideolojilere kurban edilmemesi gerektiğini vurguladı. Vox partisine devredilen yetki, özellikle mağdurların risk değerlendirmesi, psikolojik ve hukuki destek süreçlerinin belirlenmesi gibi kritik alanları kapsıyor. Bu durum, İspanya'nın uzun yıllardır cinsiyet şiddetiyle mücadelede öncü rol oynayan yasal çerçevesini zayıflatma potansiyeli taşıdığı gerekçesiyle büyük endişe yaratıyor.
Endülüs Başkanı Juanma Moreno, merkez sağdaki Halk Partisi (PP) üyesi olup, özerk yönetimde iktidarını Vox partisinin dışarıdan desteğiyle sürdürüyor. Vox, cinsiyet şiddeti kavramını reddeden ve bunun yerine "aile içi şiddet" terimini kullanan, mevcut cinsiyet şiddeti yasalarını kaldırma çağrısı yapan bir parti olarak biliniyor. Bu bağlamda, Moreno'nun bu kritik yetkiyi Vox'a devretmesi, siyasi bir taviz olarak yorumlanıyor ve hükümet ortakları arasındaki ideolojik farklılıkların somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Karar, sadece merkezi hükümetten değil, aynı zamanda feminist örgütlerden, insan hakları savunucularından ve muhalefet partilerinden de yoğun tepki topladı. İspanya Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) ve diğer sol partiler, bu hamlenin cinsiyet şiddeti mağdurlarına yönelik korumayı zayıflatacağını ve toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesine darbe vuracağını belirtti. Sivil toplum kuruluşları ise, mağdurların partizan politikaların bir aracı haline getirilmemesi gerektiğini ve destek hizmetlerinin objektif ve uzmanlar tarafından yürütülmesi gerektiğini savundu.
İspanya'da Cinsiyet Şiddetiyle Mücadele ve Vox'un Tartışmalı Yaklaşımı
İspanya, 2004 yılında yürürlüğe giren ve cinsiyet şiddetiyle mücadelede kapsamlı bir yasal çerçeve sunan "Cinsiyet Şiddetine Karşı Kapsamlı Koruma Yasası" (Ley Orgánica 1/2004) ile Avrupa'da bu alanda öncü ülkelerden biri olmuştur. Bu yasa, mağdurlara özel mahkemeler, koruma emirleri, psikolojik ve ekonomik destek gibi birçok mekanizma sunmaktadır. Bu güçlü yasal altyapı sayesinde İspanya, cinsiyet şiddetiyle mücadelede önemli ilerlemeler kaydetmiş, ancak ne yazık ki şiddet olayları hala ülkenin önemli bir sorunu olmaya devam etmektedir.
Vox partisinin temel ideolojilerinden biri, "toplumsal cinsiyet ideolojisi" olarak adlandırdıkları kavramı reddetmek ve cinsiyet şiddeti yasalarını "ideolojik" ve "erkekleri ayrımcı" olarak nitelendirmektir. Parti, bu yasaların yerine, hem kadınları hem de erkekleri kapsayan genel bir "aile içi şiddet" yasası getirilmesini savunmaktadır. Ancak İspanya'da her yıl yüzlerce kadın cinsiyet şiddeti nedeniyle hayatını kaybetmekte veya ciddi şekilde yaralanmaktadır. Örneğin, 2023 yılında İspanya'da 58 kadın eşleri veya eski eşleri tarafından öldürülmüştür. Bu istatistikler, cinsiyet şiddetinin özel bir sorun olarak ele alınması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Cinsiyet şiddetiyle mücadele, İspanya gibi Türkiye'de de önemli bir toplumsal ve siyasi gündem maddesidir. Türkiye de İstanbul Sözleşmesi gibi uluslararası anlaşmalara taraf olmuş, ancak daha sonra tartışmalı bir şekilde sözleşmeden çekilmiştir. Her iki ülkede de kadın örgütleri ve sivil toplum kuruluşları, kadınların şiddete karşı korunması ve eşit haklara sahip olması için mücadele vermektedir. Bu bağlamda, İspanya'daki bu son gelişme, kadın hakları ve cinsiyet eşitliği mücadelesinin küresel ölçekte ne kadar kırılgan olabileceğini ve siyasi değişimlerle nasıl etkilenebileceğini göstermektedir.
Yetki Devrinin Olası Sonuçları ve Gelecek
Endülüs'teki bu yetki devrinin, cinsiyet şiddeti mağdurları için ciddi sonuçları olabileceği belirtiliyor. Vox'un ideolojik yaklaşımı, mağdurların yaşadığı şiddetin gerçek nedenlerini ve dinamiklerini göz ardı etme riski taşıyor. Bu durum, mağdurların doğru risk değerlendirmesinden geçememesi, yeterli koruma ve destek alamaması anlamına gelebilir. Uzmanlar, bu tür hizmetlerin partizan siyasetten bağımsız, bilimsel verilere ve mağdur odaklı yaklaşımlara dayalı olması gerektiğini vurguluyor. Aksi takdirde, mağdurlar devletin koruyucu kalkanından mahrum kalabilirler.
Eşitlik Bakanı Ana Redondo'nun acil toplantı talebi, merkezi hükümetin bu konudaki kararlılığını ve Endülüs'teki gelişmelere göz yummayacağını gösteriyor. Bu gerilim, İspanya'da cinsiyet eşitliği politikalarının geleceği ve aşırı sağın yükselişinin toplumsal haklar üzerindeki etkisi konusunda önemli bir sınav niteliğinde. Önümüzdeki dönemde, Endülüs yönetiminin atacağı adımlar ve merkezi hükümetin tepkisi, İspanya'daki kadın hakları mücadelesinin seyrini belirleyecek kritik gelişmeler olarak yakından takip edilecek.
