İspanya'nın önde gelen tıp doktorlarından ve kamu sağlığı uzmanlarından Dr. Joan Carles March Cerdà, intihar olgusuna dair çarpıcı bir perspektif sunan yeni kitabı "Más de 11 vidas" (11'den Fazla Yaşam) ile gündemde. Kitap, intihar girişiminde bulunan kişilerin, onların ailelerinin ve hayatta kalanların tanıklıklarını, uzman görüşleriyle harmanlayarak intiharın ardındaki acıyı ve yardım çığlığını gözler önüne seriyor. Granada'da yaşayan Mallorcalı doktorun bu eseri, intiharın bir ölüm isteğinden ziyade, dayanılmaz acıyı dindirme arayışı olduğu temel mesajını vurgulayarak, bu hassas konuda toplumsal farkındalığı artırmayı hedefliyor.
Dr. Joan Carles March Cerdà, 1960 doğumlu olup tıp doktoru kimliğinin yanı sıra, bir dönem direktörlüğünü de yaptığı Escuela Andaluza de Salud Pública (Endülüs Halk Sağlığı Okulu)'nda profesör olarak görev yapmaktadır. İspanya'nın en medyatik doktorlarından biri olarak tanınan March Cerdà, Pollença (Mallorca) kökenli olmasına rağmen kariyerini büyük ölçüde Granada'da sürdürmüştür. Yeni kitabı "Más de 11 vidas" ile, intihar girişiminde bulunmuş bireylerin, onların yakınlarının ve bu alanda çalışan uzmanların deneyimlerini bir araya getirerek, okuyuculara intiharın karmaşık dünyasına derinlemesine bir bakış sunuyor. Bu çok boyutlu yaklaşım, konunun sadece tıbbi değil, aynı zamanda psikolojik, sosyal ve kültürel yönlerini de ele alıyor.
Kitabın ana teması, adından da anlaşılacağı üzere, intiharın genellikle bir "ölme arzusu" olarak yanlış anlaşıldığına dikkat çekiyor. Dr. March Cerdà ve ekibinin derlediği tanıklıklar, intihar eğilimi gösteren bireylerin aslında yaşamı sona erdirme arzusundan ziyade, içlerinde bulundukları dayanılmaz acıdan kurtulma isteğiyle hareket ettiklerini ortaya koyuyor. Bu perspektif, intihara yönelik toplumsal algıyı değiştirmeyi ve bu durumdaki kişilere daha fazla empatiyle yaklaşılmasını sağlamayı amaçlıyor. Kitap, aynı zamanda, intihar girişiminde bulunan kişilerin hayatta kalma mücadelelerini ve sonrasında yaşadıkları iyileşme süreçlerini de mercek altına alarak, umut ve destek mesajları veriyor.
İntiharın Perde Arkası ve Toplumsal Algı
İntihar, dünya genelinde ciddi bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre her yıl yaklaşık 700.000 kişi intihar sonucu hayatını kaybediyor ve bu sayı, trafik kazaları veya cinayetlerden daha yüksek. İspanya'da da durum farklı değil; 2021 yılında 4.003 intihar vakası kaydedilerek, ülke tarihindeki en yüksek sayıya ulaşıldı ve intihar, doğal olmayan ölümlerin ana nedeni haline geldi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre ise 2022 yılında Türkiye'de 4.510 kişi intihar sonucu yaşamını yitirdi. Bu rakamlar, intiharın sadece bireysel bir trajedi olmadığını, aynı zamanda toplumsal düzeyde ele alınması gereken acil bir sorun olduğunu gösteriyor.
İntiharın ardında genellikle depresyon, anksiyete bozuklukları, bipolar bozukluk ve şizofreni gibi ciddi akıl sağlığı sorunları yatıyor. Ancak toplumsal stigma ve intihar hakkında konuşmaktan kaçınma eğilimi, bu sorunların erken teşhisini ve tedavisini engelliyor. Dr. March Cerdà'nın kitabı gibi çalışmalar, bu sessizliği bozarak intiharın bir tabu olmaktan çıkarılmasına ve açıkça konuşulabilir bir konu haline gelmesine yardımcı oluyor. İspanya'da ulusal bir akıl sağlığı stratejisi bulunmasına rağmen, intiharla mücadelede daha fazla kaynak ve farkındalık kampanyasına ihtiyaç duyulduğu uzmanlarca sıkça dile getiriliyor. Bu bağlamda, Türkiye'de de ruh sağlığı hizmetlerine erişimin artırılması ve intihar önleme programlarının yaygınlaştırılması büyük önem taşıyor.
Umut Işığı: İntiharla Mücadelede Farkındalığın Rolü
Dr. Joan Carles March Cerdà'nın "Más de 11 vidas" adlı kitabı, intiharla mücadelede farkındalık yaratmanın ve empati geliştirmenin ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Kitap, intiharın genellikle bir "ölüm isteği" değil, "acıya son verme çığlığı" olduğu gerçeğini vurgulayarak, bu durumdaki bireylere yönelik toplumsal bakış açısını değiştirmeyi hedefliyor. İntihar eğilimi gösteren bir kişinin yalnızlık hissini azaltmak, ona destek olmak ve profesyonel yardım almasını sağlamak, hayat kurtarıcı bir rol oynayabilir. Aileler, arkadaşlar ve toplumun her kesimi, bu konuda bilinçlenerek potansiyel risk altındaki kişileri tanıma ve onlara doğru şekilde yaklaşma becerisini geliştirmelidir.
İntihar önlenebilir bir durumdur ve bu konuda atılacak adımlar, bireysel ve toplumsal düzeyde büyük farklılıklar yaratabilir. Türkiye'de de intiharla mücadele konusunda daha kapsamlı stratejilere, ruh sağlığı hizmetlerine erişimin kolaylaştırılmasına ve özellikle gençlere yönelik farkındalık kampanyalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Dr. March Cerdà'nın kitabı gibi eserler, intiharın karmaşık nedenlerini anlamamıza ve bu trajediyi önlemek için daha etkili yollar bulmamıza yardımcı olan değerli kaynaklardır. Unutulmamalıdır ki, intihar etmek isteyen kişi aslında yaşamak için bir neden arar ve doğru destekle bu nedeni bulabilir.
