Barselona'nın Guinardó semtinde yaşayan yaklaşık yirmi kişilik bir grup, geçtiğimiz Salı günü Hospital de Sant Pau (Sant Pau Hastanesi) önünde toplanarak toplu taşıma hizmetlerinde köklü değişiklikler talep etti. Semtteki sağlık merkezlerine erişimi iyileştirmek amacıyla üç otobüs hattının güzergahlarının değiştirilmesini isteyen mahalle sakinleri, özellikle yaşlılar ve hareket kısıtlılığı olan bireyler için mevcut durumun büyük zorluklar yarattığını dile getirdi. Bu eylem, uzun süredir devam eden bir soruna dikkat çekmek ve yetkilileri harekete geçmeye çağırmak için düzenlendi.
Protesto sırasında açılan pankartlarda "V23, 117 ve 39 numaralı otobüslerin bizi sağlık merkezlerine yaklaştırmasını istiyoruz" sloganı dikkat çekti. Guinardó sakinleri, toplu taşıma kullanıcılarının, özellikle de yaşlıların ve engellilerin, CAP Guinardó (Guinardó Birinci Basamak Sağlık Merkezi), CUAP Cotxeres (Cotxeres Birinci Basamak Acil Bakım Merkezi) veya Hospital de Sant Pau'ya ulaşmak için uzun mesafeler yürümek veya dik yokuşları aşmak zorunda kaldıklarını vurguladı. Bu durum, sağlık hizmetlerine erişimi temel bir hak olmaktan çıkarıp, fiziksel bir mücadeleye dönüştürüyor.
Koltuk değnekleriyle yürüyen Carmen Herrera, hastaneye ulaşmanın kendisi için çok büyük bir çaba gerektirdiğini belirterek, "Mahallede hareket sorunları yaşayan çok sayıda insan var ve biz otobüsle doktora ulaşma imkanına sahip olmak istiyoruz" sözleriyle yaşadıkları zorluğu özetledi. Talepler arasında, V23 hattının Can Marcet yönüne giderken, Ronda del Guinardó'dan geçerken Cartagena Caddesi'ne dönmeden önce 3559 numaralı durağa kadar uzatılması bulunuyor. Bu küçük değişikliğin bile, hastaneye giden 100 metreden fazla yürüme mesafesini ortadan kaldırarak pek çok kişiye büyük kolaylık sağlayacağı ifade ediliyor.
Barselona'da Toplu Taşıma ve Erişilebilirlik Sorunları
Associació de Veïns i Veïnes Joan Maragall (Joan Maragall Komşuluk Derneği) tarafından başlatılan bu kampanya, sadece V23 hattıyla sınırlı değil. Dernek, 117 numaralı Mahalle Otobüsü'nün (Bus del Barri) güzergahının da Hospital de Sant Pau ve CAP Guinardó'ya daha yakın geçecek şekilde değiştirilmesini talep ediyor. Ayrıca, 39 numaralı hattın Plaça Catalana'dan Amílcar ve Cartellà caddeleri ile Avinguda dels Quinze üzerinden CUAP Cotxeres'e kadar uzatılması isteniyor. Bu değişiklikler, semtin farklı noktalarındaki sağlık tesislerine çok daha kolay ulaşım imkanı sunmayı hedefliyor.
Bu tür taleplerin Barselona gibi büyük ve engebeli coğrafyaya sahip bir şehirde ortaya çıkması şaşırtıcı değil. İspanya genelinde ve özellikle Katalonya'da (Catalunya) yaşlı nüfusun oranı giderek artmaktadır. Avrupa Birliği İstatistik Ofisi Eurostat verilerine göre, İspanya'da 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfusa oranı %20'nin üzerindedir ve bu oran Barselona gibi büyük şehirlerde de benzer seviyelerdedir. Bu demografik yapı, toplu taşıma ve kentsel planlamada erişilebilirliğin önceliğini artırmaktadır. Guinardó gibi yokuşlu ve yer yer dar sokaklara sahip semtlerde, toplu taşıma ağının yeterli olmaması, yaşlıların ve hareket kısıtlılığı olanların sosyal hayattan izole olmasına neden olabilmektedir.
Bu taleplerin kökeni aslında oldukça eskiye dayanıyor. Söz konusu değişiklikler, 2018 yılında düzenlenen ve bir mahalle konseyi (consell plenari) tarafından onaylanan "Pacte per a un model de barri al Guinardó" (Guinardó'da Bir Mahalle Modeli İçin Anlaşma) belgesinde de yer alıyordu. Mart ayında ise tüm belediye grupları bu mahalle sakinlerinin önerisine yeniden destek verdi. Joan Maragall Komşuluk Derneği Başkanı Alícia Palau, "10 yıldır bunu talep ediyoruz ve Horta-Guinardó bölgesi bize destek veriyor, ancak TMB (Transports Metropolitans de Barcelona - Barselona Büyükşehir Ulaşımı) bizi dinlemiyor" diyerek kurumun duyarsızlığını eleştirdi. Bu durum, yerel yönetimlerin ve halkın talepleri ile merkezi toplu taşıma operatörünün politikaları arasındaki sürtüşmeyi açıkça ortaya koyuyor. Türkiye'de de İstanbul, Ankara gibi büyük şehirlerde benzer erişilebilirlik sorunları, özellikle yaşlı ve engelli vatandaşlar için toplu taşıma güzergahlarının ve duraklarının yetersizliği nedeniyle sıkça gündeme gelmektedir. Kentsel planlama ve ulaşım politikalarında insan odaklı yaklaşımların benimsenmesi, her iki ülke için de kritik önem taşımaktadır.
Taleplerin Geleceği ve Sosyal Etkileri
Horta-Guinardó bölge yönetimi (districte) yetkilileri, olası iyileştirmelerin analiz edildiğini ve 117 numaralı hattaki değişikliklerin zaten Mobilite Masası'nın (Taula de Mobilitat) gündeminde olduğunu belirtti. Ancak V23 hattındaki değişikliğin hattın verimliliğini düşürebileceği, 39 numaralı hattın Amílcar Caddesi'nden uzatılmasının ise teknik kriterler açısından karmaşık olabileceği görüşünü dile getirdiler. Buna rağmen, 27 Nisan'da yapılacak Mahalle Konseyi'nde (Consell de Barri) yönetim ekibinin somut taleplere detaylı bir yanıt vereceği ifade edildi. Bu yanıt, mahalle sakinlerinin uzun süredir devam eden beklentileri açısından büyük önem taşıyor.
Bu tür vatandaş odaklı talepler, bir şehrin yaşam kalitesi ve sosyal kapsayıcılık düzeyi hakkında önemli ipuçları verir. Toplu taşımanın temel amacı, tüm vatandaşlara eşit ve kolay erişim sağlamaktır. Özellikle sağlık hizmetlerine ulaşım, bir toplumun en temel haklarından biridir. Otobüs güzergahlarında yapılacak küçük değişiklikler bile, binlerce insanın günlük yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir ve yaşlıların veya hareket kısıtlılığı olanların toplumsal hayata daha aktif katılımını sağlayabilir. Guinardó sakinlerinin mücadelesi, sadece bir mahalle sorunu olmaktan öte, modern şehirlerin erişilebilirlik ve sosyal adalet konularındaki sorumluluklarını bir kez daha hatırlatan evrensel bir çağrıdır.
