Katalonya'nın önemli şehirlerinden Girona (Hirona) siyasi bir krizle sarsılıyor. 2023 yerel seçimlerinden bu yana şehri yöneten bağımsızlık yanlısı üçlü koalisyon hükümeti dağıldı. Carles Puigdemont liderliğindeki Junts (Katalonya İçin Birlik) partisi, Guanyem Girona (CUP'ı içeren bir oluşum) ve ERC (Katalonya Cumhuriyetçi Solu) ile olan ittifakından çekilme kararı aldığını duyurdu. Bu gelişme, gelecek yerel seçimlere sadece on ay kala Girona'nın siyasi geleceğini belirsizliğe sürüklerken, Katalan bağımsızlık hareketinin iç dinamiklerini de yeniden gündeme taşıdı. Junts'un bu hamlesi, koalisyon ortakları arasındaki uzun süredir devam eden gerilimlerin ve stratejik farklılıkların kaçınılmaz bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Junts'un koalisyondan ayrılma kararı, partinin Başkan Yardımcısı ve yeniden aday gösterilen Gemma Geis'in geçtiğimiz pazar günü yayımladığı bir makalenin ardından geldi. Geis, yazısında "sabırlarının tükendiğini" açıkça ifade ederek koalisyonun geleceğine dair önemli ipuçları vermişti. Haftalar süren artan gerilimlerin ve ortaklar arasındaki derinleşen anlaşmazlıkların ardından alınan bu karar, Junts'un muhalefet sıralarına geçmesiyle sonuçlandı. Geis, bugün düzenlediği basın toplantısında ayrılığın gerekçelerini detaylı bir şekilde açıklayarak, koalisyonun işleyişindeki sorunlara dikkat çekti. Bu durum, Katalonya'da bağımsızlık yanlısı partiler arasındaki "Girona istisnası" olarak bilinen iş birliği dönemini de sona erdirmiş oldu.
Girona'daki söz konusu üçlü koalisyon, 2023 yerel seçimlerinde en çok oyu alan Sosyalist Parti'nin (PSC) adayı Sílvia Paneque'nin zaferini engellemek amacıyla kurulmuştu. Guanyem Girona, Junts ve ERC, ideolojik farklılıklarına rağmen ortak bağımsızlık hedefi etrafında birleşerek Lluc Salellas'ı (Guanyem) belediye başkanı yapmıştı. Bu ittifak, Katalan siyasetinde bağımsızlık yanlısı partilerin ulusal düzeydeki anlaşmazlıklarına rağmen yerel düzeyde bir araya gelebildiğinin nadir örneklerinden biri olarak görülüyordu. Ancak, bu "istisna"nın da ömrü kısa sürdü ve partilerin kendi siyasi ajandaları ve yönetim anlayışlarındaki farklılıklar, koalisyonun sürdürülebilirliğini engelledi.
Katalan Bağımsızlık Hareketinin İç Çatışmaları ve Girona'nın Önemi
Junts'un Girona'daki koalisyondan çekilmesi, aslında Katalan bağımsızlık hareketinin uzun süredir devam eden iç çatışmalarının ve stratejik ayrılıklarının bir yansımasıdır. Carles Puigdemont'un liderliğini yaptığı Junts, daha çok merkez sağ ve liberal bir çizgiye sahipken, ERC sol eğilimli ve bağımsızlık sürecinde İspanyol hükümetiyle diyalog ve müzakere yolunu tercih etme eğilimindedir. Guanyem Girona'yı da bünyesinde barındıran CUP (Halk Birliği Adaylığı) ise aşırı sol, anti-kapitalist ve daha radikal bir bağımsızlık çizgisini savunur. Bu üç parti, 2017'deki bağımsızlık referandumu ve sonrasındaki gelişmelerle birlikte zaman zaman iş birliği yapsa da, aralarındaki ideolojik ve stratejik farklılıklar her zaman gerilim kaynağı olmuştur.
Girona, Carles Puigdemont'un eski belediye başkanlığı yaptığı ve Katalan bağımsızlık hareketinin sembol şehirlerinden biri olması nedeniyle bu tür gelişmelerin daha da dikkat çekici hale geldiği bir yerdir. 2023 yerel seçimlerinde Girona'da yaşanan tablo, Katalan siyasetinin genel karmaşıklığını gözler önüne sermişti. Sosyalist Parti (PSC), Sílvia Paneque liderliğinde en çok oyu alarak 8 sandalye kazanmış, ancak belediye meclisinde çoğunluğu (27 sandalyenin 14'ü) elde edememişti. Guanyem Girona da 8 sandalye, Junts 6 sandalye ve ERC 3 sandalye kazanarak toplamda 17 sandalyelik bir bağımsızlık yanlısı blok oluşturmuş ve bu sayede PSC'yi iktidardan uzak tutmayı başarmıştı. Bu durum, İspanya genelinde de görülen, yerel yönetimlerdeki koalisyon pazarlıklarının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır. Bu tür koalisyonlar, farklı ideolojilere sahip partileri ortak bir amaç uğruna bir araya getirse de, siyasi çıkarlar ve yönetim anlayışındaki farklılıklar çoğu zaman bu ittifakların ömrünü kısaltmaktadır.
Girona'nın Geleceği ve Bağımsızlık Hareketine Etkisi
Junts'un koalisyondan çekilmesiyle birlikte Girona Belediyesi'nde yeni bir dönem başlıyor. Guanyem Girona ve ERC, artık azınlık hükümeti olarak yönetime devam etmek zorunda kalacak. Bu durum, belediye meclisinde karar alma süreçlerini zorlaştıracak ve her kararın muhalefetin, özellikle de Junts'un desteğiyle alınmasını gerektirecek. Junts'un muhalefete geçmesiyle birlikte, şehirdeki siyasi dengeler değişecek ve gelecek yerel seçimler öncesinde partiler arasındaki rekabet daha da kızışacak. Bu hamle, Junts'un kendi tabanını konsolide etme ve gelecek seçimlere daha güçlü bir pozisyonda girme stratejisinin bir parçası olarak da yorumlanabilir.
Bu kriz, Katalan bağımsızlık hareketinin genel birliğini de sorgulatıyor. Bağımsızlık yanlısı partiler arasındaki bu tür ayrılıklar, hareketin gücünü zayıflatabilir ve İspanyol hükümeti karşısındaki pazarlık gücünü azaltabilir. Siyasi analistler, bu durumun bağımsızlık yanlısı seçmenler arasında hayal kırıklığı yaratabileceğini ve gelecek seçimlerde katılım oranlarını etkileyebileceğini belirtiyor. Benzer koalisyon krizleri, Türkiye dahil birçok demokratik ülkede yerel ve ulusal düzeyde yaşanmakta, farklı ideolojilerin bir araya geldiği ittifakların kırılganlığını ortaya koymaktadır. Girona'daki bu gelişme, sadece yerel bir mesele olmaktan öte, Katalonya'nın ve dolayısıyla İspanya'nın genel siyasi tablosunu etkileyebilecek potansiyele sahiptir.
Sonuç olarak, Junts'un Girona'daki bağımsızlık yanlısı koalisyondan çekilmesi, hem şehrin yönetiminde belirsizlik yaratıyor hem de Katalan bağımsızlık hareketinin iç dinamiklerini bir kez daha gündeme getiriyor. Önümüzdeki on ay boyunca Girona'da siyasi gerilimlerin artması beklenirken, bu krizin gelecek yerel seçimler üzerindeki etkisi ve bağımsızlık yanlısı partilerin ulusal düzeydeki iş birliklerine nasıl yansıyacağı merak konusu. Bu olay, siyasi ittifakların kırılgan doğasını ve ortak hedeflerin bile farklı stratejiler karşısında nasıl dağılabileceğini çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor. Girona'da yaşanan bu siyasi deprem, Katalonya'nın karmaşık siyasi coğrafyasında yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
