İspanyol psikolog ve yazar Kike Esnaola, günümüz gençliğinin “kırılgan” olduğu yönündeki yaygın algının, aslında karmaşık bir gerçeği basite indirgeyen ve hatta çarpıtan “brutal bir indirgemecilik” olduğunu savunuyor. Özellikle pandemi sonrası dönemde gençlerin ruh sağlığı sorunlarındaki artışla birlikte alevlenen bu tartışmaya, Nisan ayında yayımladığı Habitando el malestar (Rahatsızlıkla Yaşamak) adlı kitabıyla yeni bir boyut kazandırdı. Esnaola, @forapsico adlı popüler sosyal medya hesabıyla da tanınan bir isim olarak, gençlerin yaşadığı zorlukların kökenlerini bireysel zayıflıkta aramak yerine, toplumsal ve yapısal sorunlara dikkat çekiyor.
Esnaola’nın felsefesi, gençlerin yaşadığı ruhsal sıkıntıları inkar etmekten ziyade, bu sıkıntıların nedenlerini derinlemesine sorgulamaya dayanıyor. Ona göre, gençlerin karşılaştığı toplumsal baskılar, ekonomik belirsizlik, dijital dünyanın getirdiği sürekli kıyaslanma ve mükemmeliyetçilik dayatması gibi faktörler, çoğu zaman göz ardı ediliyor. Bu bağlamda kullandığı "brutal indirgemecilik" ifadesi, bireysel zayıflığa odaklanarak sistemik sorunların ve toplumsal sorumluluğun üzerinin örtülmesini eleştiriyor. Esnaola, bu tür bir etiketlemenin gençlere damga vurmaktan öteye geçmediğini ve gerçek, sürdürülebilir çözümler üretmekten uzak olduğunu vurguluyor.
Kike Esnaola'nın "Fora" ismini seçmesinin ardında kişisel ve sembolik bir hikaye yatıyor. Pek çok kişinin Yunanca kökenli sandığı bu kelime, Esnaola için Aragon Pirineyleri'ndeki Foratata zirvesinden geliyor. Ergenlik yıllarında, bu dağda "yargılanmadan kendisi olabildiğini" hissettiğini anlatan Esnaola, bu deneyimi modern gençliğin de benzer bir "güvenli alan" arayışına bağlıyor. Sosyal medyanın yarattığı sürekli yargılanma, kıyaslanma ve performans baskısı ortamında, gençlerin kendi benliklerini bulma ve kabul etme mücadelesi, "Fora"nın temsil ettiği özgürlük ve otantiklik arayışıyla örtüşüyor.
Esnaola'nın Habitando el malestar adlı kitabı, rahatsızlığı, yani anksiyete, üzüntü, belirsizlik veya öfke gibi olumsuz duyguları kabullenmek ve onlarla yaşamayı öğrenmek üzerine kurulu. Kitap, günümüz toplumunda sürekli mutluluk arayışının ve acıdan kaçınma kültürünün bireyler üzerindeki olumsuz etkilerini ele alıyor. Esnaola, zorlayıcı duyguların da yaşamın doğal bir parçası olduğunu ve onlarla yüzleşmenin, onları bastırmak yerine anlamaya çalışmanın psikolojik dayanıklılığı artırdığını savunuyor. Bu yaklaşım, gençleri "kırılgan" olarak etiketlemek yerine, onlara zorluklarla başa çıkma, duygusal zeka geliştirme ve içsel güçlerini keşfetme araçları sunma çabası olarak öne çıkıyor.
Gençlerin Ruh Sağlığı Tartışmaları ve Pandemi Etkisi
Son yıllarda, özellikle COVID-19 pandemisinin ardından, dünya genelinde gençlerin ruh sağlığı sorunlarında ciddi bir artış gözlemleniyor. Sosyal izolasyon, eğitimdeki aksaklıklar, ekonomik belirsizlikler, gelecek kaygısı ve dijital dünyanın getirdiği baskılar, gençlerde depresyon, anksiyete, yeme bozuklukları ve hatta intihar eğilimlerinde artışa yol açtı. İspanya'da da durum farklı değil; yapılan araştırmalar, gençlerin önemli bir kısmının ruhsal sıkıntılar yaşadığını ve bu sorunlara yönelik yeterli destek ve hizmetlere erişimde zorluklar yaşandığını gösteriyor. Kike Esnaola gibi uzmanlar, bu tabloyu sadece bireysel bir "kırılganlık" olarak yorumlamanın, sorunun kökenindeki toplumsal dinamikleri göz ardı etmek anlamına geldiğini belirtiyor.
Uzmanlar, gençlerin "kırılgan" etiketine karşı çıkarken, aslında onların yaşadığı acıyı küçümsemediklerini, aksine bu acının daha derinlemesine anlaşılması gerektiğini vurguluyorlar. Esnaola, gençlerin ruhsal sıkıntılarının, onların kişisel zayıflıklarından ziyade, içinde yaşadıkları dünyanın karmaşık ve çoğu zaman acımasız koşullarından kaynaklandığını savunuyor. Toplumun gençlere karşı sorumluluğunun, destekleyici ortamlar yaratmak, psikolojik hizmetlere erişimi kolaylaştırmak ve onlara dayanıklılık kazandıracak becerileri öğretmek olduğunu belirtiyor. "Kırılganlık" yerine "duyarlılık" veya "farkındalık" gibi terimlerin daha yapıcı olabileceği öne sürülüyor. Türkiye'de de benzer sorunlar yaşanıyor; ekonomik zorluklar, yüksek akademik baskı, gelecek kaygısı ve toplumsal değişimler, Türk gençliğinin ruh sağlığı üzerinde ciddi etkiler bırakıyor. Türkiye'de de gençlerin ruh sağlığına yönelik farkındalık kampanyaları ve hizmetlerin yetersizliği, bu tartışmanın önemini artırıyor.
Kırılganlık Yerine Dayanıklılık ve Anlayış
Kike Esnaola'nın çağrısı, sadece gençlerin ruh sağlığına dair bir tartışma başlatmakla kalmıyor, aynı zamanda tüm toplumu kapsayan bir dönüşümün de başlangıç noktası olabileceğini gösteriyor. Gençleri etiketlemek yerine, onların sesine kulak vermenin, yaşadıkları zorlukların altında yatan yapısal nedenleri anlamaya ve çözmeye çalışmanın önemi büyük. Psikolojik dayanıklılığın geliştirilmesi, duygusal okuryazarlığın artırılması ve ruh sağlığı hizmetlerine erişimin demokratikleştirilmesi, bu süreçte atılması gereken temel adımlar olarak öne çıkıyor. Esnaola'nın "rahatsızlıkla yaşamak" felsefesi, modern dünyanın getirdiği stres ve belirsizlikle başa çıkmada, bireylere yeni bir perspektif ve güçlenme aracı sunarak, kırılganlık algısının ötesine geçmeyi hedefliyor.
