İspanya'da, özellikle Catalunya (Katalonya) bölgesinde ve Barselona gibi büyük şehirlerde, genç nesiller arasında feminist duyarlılığın azaldığına dair endişe verici bir eğilim gözlemleniyor. 8 Mart Uluslararası Kadınlar Günü öncesinde yapılan analizler, gençlerin feminizme olan bakış açılarında bir gerileme olduğunu ve bu durumun nedenlerinin derinlemesine incelenmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Bu "involución" (gerileme), toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesinin geleceği hakkında önemli soruları gündeme getiriyor ve aktivistleri, eğitimcileri ve siyasetçileri yeni stratejiler geliştirmeye itiyor.
Son yıllarda yapılan çeşitli araştırmalar ve anketler, genç erkekler arasında feminist kimlikle özdeşleşme oranlarının önemli ölçüde düştüğünü, genç kadınlar arasında ise bu oranın daha stabil olmakla birlikte bazı tereddütlerin ortaya çıktığını gösteriyor. Örneğin, İspanya'daki gençlik araştırmaları, 2010'lu yılların ortalarından itibaren özellikle genç erkeklerin bir kısmının feminizmi "aşırı" veya "erkek düşmanı" olarak algıladığını ve toplumsal cinsiyet eşitliği söylemlerine karşı bir tepki geliştirdiğini ortaya koyuyor. Bu durum, toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin gelenekselci görüşlerin yeniden yükselişe geçtiği bir döneme denk geliyor.
Bu gerilemenin ardında yatan nedenler karmaşık ve çok yönlüdür. Sosyal medya platformlarının gençler üzerindeki etkisi, yanlış bilginin ve anti-feminist söylemlerin hızla yayılmasına zemin hazırlayabiliyor. Özellikle genç erkekler, internetin "yankı odalarında" (echo chambers) radikal ve cinsiyetçi içeriklere maruz kalarak, feminizmi bir tehdit olarak algılamaya başlayabiliyor. Ayrıca, bazı siyasi partilerin ve medya organlarının feminizmi kutuplaştırıcı bir ideoloji olarak sunması, gençlerin konuya ilişkin algılarını olumsuz etkileyebiliyor. Bu durum, özellikle İspanya'da son yıllarda yükselişe geçen aşırı sağcı partilerin (örneğin Vox) söylemleriyle de paralellik gösteriyor.
Arka Plan ve Toplumsal Bağlam
İspanya, son on yılda feminist hareketin en güçlü olduğu Avrupa ülkelerinden biri olarak öne çıkmıştır. Özellikle 8 Mart Uluslararası Kadınlar Günü'nde düzenlenen genel grevler ve milyonları aşan katılımlarla gerçekleşen gösteriler, ülkenin toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki kararlılığının bir simgesi haline gelmişti. Bu güçlü mobilizasyonlar, toplumsal cinsiyet şiddetiyle mücadelede önemli yasal adımların atılmasına ve kamuoyunda farkındalığın artmasına katkıda bulunmuştu. Ancak, bu başarıların yanı sıra, feminist hareketin görünürlüğünün artması, bazı kesimlerde bir "geri tepme" (backlash) yaratmış ve özellikle gençler arasında farklı tepkilere yol açmıştır.
Bu geri tepmenin temelinde, toplumsal cinsiyet eşitliğinin zaten "başarılmış" olduğu yanılgısı veya feminist taleplerin "fazla ileri gittiği" düşüncesi yatabilir. Genç nesiller, geçmişteki mücadelelerin kazanımlarını doğal bir hak olarak görebilir ve mevcut eşitsizliklerin boyutunu tam olarak kavrayamayabilirler. Ayrıca, feminizmin popülerleşmesiyle birlikte ortaya çıkan farklı akımlar ve tartışmalar, bazı gençler için karmaşık veya dışlayıcı algılanabilir. Bu durum, özellikle toplumsal cinsiyet eşitliği eğitiminin okullarda yeterince derinlemesine ve kapsayıcı bir şekilde verilmediği durumlarda daha da belirginleşmektedir.
Eğitim, Medya ve Gelecek Perspektifi
Gençler arasında feminist duyarlılıktaki bu düşüş eğilimi, toplumsal cinsiyet eşitliği mücadelesinin geleceği açısından ciddi sonuçlar doğurabilir. Eğer yeni nesiller, cinsiyet eşitsizliğini bir sorun olarak görmez veya feminizmi olumsuz bir kavram olarak algılarsa, bu durum kadın hakları alanındaki kazanımların erozyona uğramasına ve toplumsal cinsiyet şiddeti gibi sorunlarla mücadelenin zayıflamasına neden olabilir. Bu nedenle, bu eğilimi tersine çevirmek için acil ve kapsamlı adımlar atılması gerekmektedir.
Eğitimin rolü bu noktada hayati önem taşımaktadır. Okullarda, toplumsal cinsiyet eşitliği, rıza kültürü, çeşitlilik ve kapsayıcılık konularında sistematik ve eleştirel düşünmeyi teşvik eden bir müfredatın uygulanması elzemdir. Medya organlarının da sorumluluğu büyüktür; feminizmi doğru ve dengeli bir şekilde sunarak, yanlış bilgilerin yayılmasını engellemeleri gerekmektedir. Ayrıca, gençlerle doğrudan iletişim kurarak, onların endişelerini ve sorularını yanıtlayacak, diyaloğu teşvik edecek platformlar oluşturulmalıdır. Türkiye'de de benzer tartışmaların ve zorlukların yaşandığı göz önüne alındığında, İspanya'daki bu eğilim, küresel bir sorun olarak ele alınmalı ve gençler arasında eşitlikçi değerlerin yeniden güçlendirilmesi için uluslararası iş birliği ve bilgi paylaşımı büyük önem taşımaktadır.
