İspanya'nın en kalabalık özerk bölgelerinden Endülüs (Andalucía) siyasetinde dengeler değişiyor. Ülkenin önde gelen kamuoyu araştırma kuruluşu Sosyolojik Araştırmalar Merkezi (CIS) tarafından yayımlanan son ön seçim anketi sonuçlarına göre, sağcı Halk Partisi (PP) lideri Juanma Moreno, Endülüs Parlamentosu'nda mutlak çoğunluğu kıl payı elde etme potansiyeline sahip. Bu durum, PP'nin aşırı sağcı Vox partisiyle koalisyon kurma zorunluluğundan kurtulabileceği anlamına geliyor ki bu da İspanya siyaseti için önemli bir gelişme olarak yorumlanıyor.
CIS'in tahminlerine göre, PP Endülüs Parlamentosu'nda 55 sandalye kazanarak mutlak çoğunluk eşiğine ulaşabilir. Endülüs Parlamentosu'nda mutlak çoğunluk için tam da 55 milletvekiline ihtiyaç duyuluyor. Ancak bu sonuç, Moreno'nun 2022 seçimlerinde elde ettiği 58 sandalyelik başarıya kıyasla hafif bir gerilemeyi işaret ediyor. Buna rağmen, PP'nin tek başına iktidar kurma olasılığı, bölgedeki siyasi istikrar açısından kritik bir öneme sahip.
Sağ Blokta Değişen Dinamikler ve Vox'un Gerilemesi
Anket sonuçları, sağ bloktaki dinamiklerin PP lehine değiştiğini gösteriyor. Aşırı sağcı Vox partisinin desteği belirgin bir şekilde azalmış durumda. CIS, Vox'un mevcut durumda 13 milletvekili çıkarabileceğini öngörüyor ki bu, partinin dört yıl önceki (2022) seçimlerde elde ettiği sonuçtan bir sandalye daha az. Vox'un bu gerilemesi, PP'nin merkez sağ seçmeni kendi çatısı altında konsolide etme stratejisinin bir başarısı olarak değerlendiriliyor. Juanma Moreno liderliğindeki PP, ılımlı bir sağ imaj çizerek, daha önce Vox'a kaymış olabilecek seçmenleri geri kazanmayı başarmış gibi görünüyor.
Vox'un düşüşü, yalnızca Endülüs'e özgü bir durum olmayıp, İspanya genelindeki siyasi eğilimleri de yansıtabilir. Aşırı sağ partilerin Avrupa'daki yükselişine rağmen, İspanya'da PP'nin merkez sağda güçlenmesi, Vox'un etki alanını daraltıyor. Bu durum, özellikle gelecek ulusal seçimler öncesinde, İspanya siyasetinin sağ kanadında önemli bir stratejik değişime işaret ediyor. PP'nin tek başına iktidar kurma potansiyeli, aşırı sağın siyasi pazarlık gücünü azaltarak daha ılımlı politikaların önünü açabilir.
Sol Kanatta Yükseliş Ancak İktidar Şansı Yok
Anket, sol partilerin Endülüs'teki performanslarında bir iyileşme olduğunu da ortaya koyuyor. İspanya Sosyalist İşçi Partisi (PSOE), Adelante Andalucía (İleri Endülüs) ve Por Andalucía (Endülüs İçin) gibi sol ittifaklar ve partiler, sandalye sayılarını artırsa da, bu artışın sağ bloğu koltuklarından etmeye yetmediği görülüyor. Sol partilerin toplamda daha fazla sandalye kazanması, muhalefet cephesinde bir toparlanmaya işaret etse de, PP'nin mutlak çoğunluk olasılığı karşısında iktidara gelme şansları oldukça düşük kalıyor.
Endülüs, geleneksel olarak PSOE'nin kalesi olarak bilinirdi ve uzun yıllar boyunca Sosyalist Parti tarafından yönetildi. Ancak son yıllarda PP, Juanma Moreno'nun liderliğinde bölgede önemli bir güç kazandı. 2018 seçimlerinde ilk kez sağ koalisyonla iktidara gelen PP, 2022'de ise tek başına mutlak çoğunluğu kazanarak tarihi bir başarı elde etmişti. Bu anket sonuçları, PP'nin bölgedeki hakimiyetini sürdürme eğiliminde olduğunu ve solun parçalı yapısının iktidara gelmesini zorlaştırdığını gösteriyor.
CIS Anketlerinin Güvenilirliği ve Siyasi Etkileri
CIS (Centro de Investigaciones Sociológicas), İspanya'da siyasi anketler konusunda önemli bir referans noktasıdır. Ancak geçmişte zaman zaman tahminlerinin doğruluğu konusunda tartışmalar yaşanmıştır. Yine de, bu tür anketler, seçim öncesi siyasi atmosferi anlamak ve partilerin stratejilerini belirlemek açısından büyük önem taşır. Endülüs'teki bu sonuçlar, İspanya'nın genel siyasi tablosunda sağın yükselişini ve merkez sağın aşırı sağ üzerindeki konsolidasyonunu pekiştiren bir gösterge olarak okunabilir.
Endülüs'teki bu siyasi dinamikler, İspanya'nın genelinde gözlemlenen değişim rüzgarlarının bir parçası olarak değerlendirilebilir. Bölgesel seçimler, ulusal partilerin gücünü ve halk desteğini ölçmek için bir turnusol kağıdı görevi görür. PP'nin Endülüs'te mutlak çoğunluğa yakın seyretmesi, ulusal düzeyde de partinin yükseliş trendini desteklerken, PSOE için ise zorlu bir mücadele döneminin devam ettiğini gösteriyor. Bu sonuçlar, önümüzdeki dönemde İspanya siyasetinin şekillenmesinde önemli bir rol oynayacak.
