Bir zamanlar beyaz yakalı gurbetçiler için adeta bir cennet olarak görülen Dubai, son yıllarda cazibesini yitirmeye başladı. Vergisiz gelir, kaliteli özel okullar, göz alıcı plajlar, geniş uçuş bağlantıları ve belirli koşullarda yasal alkol tüketimi gibi avantajlar sunan emirlik, Rus oligarklarından Batılı bankacılara, Arap emlak devlerinden İsrailli iş insanlarına kadar geniş bir yelpazede uluslararası profesyonelleri kendine çekiyordu. Ancak bu "ideal" yaşamın koşulları değişmeye başlayınca, birçok gurbetçi yeni arayışlara girerek farklı coğrafyalara yöneliyor.
Dubai'nin sunduğu bu eşsiz yaşam tarzı, özellikle gelir vergisi muafiyetiyle öne çıkıyordu. Dünya genelinden nitelikli iş gücünü ve yatırımcıları kendine çeken bu model, yüksek maaşlar ve lüks bir yaşam standardı vaat ediyordu. Ancak emirlik, ekonomisini çeşitlendirme ve kamu hizmetlerini finanse etme amacıyla yeni vergi düzenlemelerine gitmeye başladı. Bu değişimler, uzun yıllardır Dubai'de yaşayan ve burayı birikim yapmak için ideal bir yer olarak gören gurbetçilerin maliyet hesaplarını derinden etkiledi.
Dubai'nin Cazibesi Neden Azalıyor?
Dubai'nin gurbetçiler için cazibesini kaybetmesinin ardında birkaç temel neden yatıyor. İlk olarak, 2018 yılında yüzde 5 oranında Katma Değer Vergisi (KDV) uygulamasına geçilmesi, günlük yaşam maliyetlerini önemli ölçüde artırdı. Ardından, 2023 yılı itibarıyla şirketlere yüzde 9 oranında kurumlar vergisi getirilmesi, özellikle serbest meslek sahipleri ve küçük işletme sahipleri için maliyet yükünü yükseltti. Bu vergi değişiklikleri, "vergisiz cennet" algısını zayıflatarak, gurbetçilerin finansal planlarını yeniden gözden geçirmelerine neden oldu.
Vergi düzenlemelerinin yanı sıra, Dubai'deki yaşam maliyetlerinin sürekli artması da önemli bir etken. Konut kiraları, özel okul ücretleri ve genel giderler, özellikle son yıllarda ciddi bir yükseliş trendine girdi. Pandemi sonrası dönemde artan enflasyon ve küresel ekonomik belirsizlikler, gurbetçilerin alım güçlerini düşürerek, elde ettikleri gelirin Dubai'deki yaşam kalitesini sürdürmek için yeterli gelmemesi sorununu ortaya çıkardı. Bu durum, özellikle yüksek maaş beklentisiyle gelen ancak artan maliyetlerle karşılaşan profesyoneller için hayal kırıklığı yaratıyor.
Ayrıca, Dubai'deki iş piyasasında artan rekabet ve değişen sosyal dinamikler de gurbetçilerin ayrılma kararlarını etkiliyor. Şehrin uluslararası cazibesi devam etse de, yeni gelenlerin sayısı arttıkça iş bulma ve kariyer basamaklarını tırmanma zorlaşıyor. Bazı gurbetçiler, Dubai'nin sunduğu "geçici" yaşam tarzından sıkılarak, daha köklü bir kültüre ve sosyal yapıya sahip Avrupa şehirlerine yönelme eğilimi gösteriyor. Bu durum, özellikle aile kurmak isteyen veya uzun vadeli bir yaşam planı olan profesyoneller için belirleyici olabiliyor.
Gurbetçilerin Yeni Rotaları ve Türkiye Bağlantısı
Dubai'den ayrılan gurbetçilerin yeni rotaları arasında Avrupa ülkeleri başı çekiyor. Portekiz, İspanya ve Yunanistan gibi ülkeler, "Altın Vize" (Golden Visa) veya "Dijital Göçebe Vizesi" (Digital Nomad Visa) gibi programlarla yüksek gelirli bireyleri ve uzaktan çalışan profesyonelleri çekmeyi hedefliyor. Örneğin, İspanya'nın Catalunya (Katalonya) bölgesi veya başkent Madrid, kültürel zenginlikleri, ılıman iklimi ve Avrupa Birliği üyesi olmanın getirdiği avantajlarla öne çıkıyor. Bu ülkeler, Dubai'deki gibi gelir vergisi muafiyeti sunmasa da, belirli şartlarda vergi avantajları veya daha düşük yaşam maliyetleri ile cazip hale geliyor.
Özellikle İspanya'nın sunduğu dijital göçebe vizesi, uzaktan çalışan profesyoneller için Avrupa'da yaşama ve çalışma fırsatı sunuyor. Bu vize türü, belirli bir gelir seviyesinin üzerinde olan ve İspanya'da ikamet etmeyen şirketler için çalışan kişilere hitap ediyor. Barselona (Barcelona) gibi şehirler, hem iş hem de yaşam kalitesi açısından bu tür gurbetçiler için ideal bir seçenek sunarak, Dubai'den ayrılanların ilgisini çekiyor. Ajuntament de Barcelona (Barselona Belediyesi), şehri uluslararası yetenekler için bir merkez haline getirme çabalarını sürdürüyor.
Türkiye de, Dubai'den ayrılan bazı gurbetçiler için farklı bir alternatif sunabiliyor. Özellikle kültürel bağları olan veya bölgesel iş fırsatları arayan profesyoneller için Türkiye, daha düşük yaşam maliyetleri ve dinamik ekonomisiyle dikkat çekiyor. Dubai'de yaşayan birçok Türk gurbetçi, emirlikteki koşulların değişmesiyle ya Türkiye'ye geri dönmeyi ya da Avrupa'daki yeni fırsatları değerlendirmeyi tercih edebiliyor. Bu durum, küresel yetenek hareketliliğinin ne kadar değişken ve dinamik olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Sonuç olarak, Dubai'nin gurbetçiler için sunduğu "vergisiz cennet" imajı, değişen ekonomik koşullar ve vergi düzenlemeleriyle birlikte dönüşüyor. Bu durum, küresel yetenek piyasasında yeni rotaların ortaya çıkmasına neden olurken, ülkeler arasında nitelikli iş gücünü çekme rekabetini de artırıyor. Dubai, gelecekte de önemli bir finans ve ticaret merkezi olmaya devam edecek olsa da, gurbetçilerin beklentilerini karşılamak için değer teklifini yeniden şekillendirmek zorunda kalacak gibi görünüyor. Bu değişim, hem Dubai'nin hem de yeni destinasyonların sosyal ve ekonomik yapılarında önemli etkiler yaratmaya devam edecektir.
