Barselona'da, Belediye Başkanı Jaume Collboni liderliğindeki hükümetin 2027 yılından itibaren paylaşımlı bisiklet hizmetlerini kaldırma kararı, şehirde büyük bir tartışmaya yol açtı. Bu karar, belediye meclisindeki muhalefet partileri ile belediye yönetimi arasında sert bir çekişmeye neden oldu. Şehir Konseyi Hareketlilik Komisyonu, Junts per Barcelona (Birlikte Barselona), Barcelona en Comú (Barselona Ortak), Esquerra Republicana de Catalunya (Katalonya Cumhuriyetçi Solu) ve Partido Popular (Halk Partisi) tarafından sunulan, Collboni'nin kararını "geçersiz kılma" çağrısı yapan öneriyi onayladı. Bu durum, Barselona'nın sürdürülebilir ulaşım politikalarında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Salı günü yapılan olağanüstü oturumda, komisyon paylaşımlı bisiklet hizmetinin devam etmesini ve yeni bir düzenleyici çerçevenin tanımlanmasını talep etti. Öneri ayrıca, operatörlere park etme ve yanlış park edilmiş araçları kaldırma konusunda yükümlülükler getirilmesini, bir takip masası oluşturulmasını ve şehrin mevcut bisiklet paylaşım sistemi olan Bicing hizmetinin iyileştirilmesini içeriyordu. Muhalefet gruplarının tamamı bu girişimi desteklerken, belediye hükümetini temsil eden Partido Socialista de Cataluña (Katalonya Sosyalist Partisi) aleyhte oy kullandı. Bu oylama, şehirdeki siyasi kutuplaşmayı ve paylaşımlı bisikletlerin geleceği konusundaki görüş ayrılıklarını net bir şekilde ortaya koydu.
Siyasi tartışma sırasında, Birinci Belediye Başkan Yardımcısı Laia Bonet, paylaşımlı bisiklet modelinin "işe yaramadığını" vurguladı. Bonet, yanlış park edilmiş bisikletlerin "geçiş yolunun ortasında" bulunması nedeniyle komşuların, yaşlıların ve hareket kısıtlılığı olan kişilerin bu hizmetin sonuçlarından muzdarip olduğunu belirtti. Ayrıca, "gerçekliğin inatçı olduğunu" ve paylaşımlı bisiklet hizmetinin bir buçuk yıl içinde 5.400 yaptırım, vinçle kaldırılan 2.000'den fazla bisiklet ve 4.500 komşu şikayeti biriktirdiğini savundu. Bonet, konuşmasını "Birlikte yaşama öncelik verme yükümlülüğümüz var" sözleriyle tamamlayarak, mevcut durumun sürdürülemez olduğunu vurguladı.
Paylaşımlı Bisikletlerin Yükselişi ve Barselona Bağlamı
Paylaşımlı bisiklet sistemleri, 21. yüzyılın başlarından itibaren dünya genelinde kent içi ulaşımın önemli bir parçası haline geldi. Özellikle büyük metropollerde, trafik sıkışıklığını azaltmak, karbon emisyonlarını düşürmek ve vatandaşlara daha sağlıklı bir ulaşım alternatifi sunmak amacıyla bu sistemler hızla yaygınlaştı. Barselona, Avrupa'nın en bisiklet dostu şehirlerinden biri olarak biliniyor ve yıllardır Bicing gibi kendi bisiklet paylaşım sistemleriyle bu alanda öncü rol oynamıştır. Ancak, teknolojinin gelişmesiyle birlikte ortaya çıkan serbest yüzen (dockless) paylaşımlı bisikletler, şehir yönetimleri için hem fırsatlar hem de zorluklar beraberinde getirdi. Bu sistemler, kullanıcıların bisikletleri istedikleri yere bırakabilmesi esnekliği sunarken, aynı zamanda yanlış park etme ve kaldırım işgali gibi sorunlara yol açabiliyor.
Barselona'nın paylaşımlı bisikletlerle olan ilişkisi, şehrin sürdürülebilir ulaşım vizyonuyla yakından bağlantılıdır. Kent, son yıllarda bisiklet yollarını genişletme, araç trafiğini kısıtlama ve toplu taşımayı teşvik etme yönünde önemli adımlar atmıştır. Bu bağlamda, paylaşımlı bisikletler, toplu taşıma ile ilk ve son mil bağlantısını sağlayan, aynı zamanda kısa mesafeli yolculuklar için pratik bir alternatif sunan önemli bir araç olarak görülüyordu. Ancak, şehir yönetiminin son kararı, bu modelin Barselona'nın kentsel dokusu ve vatandaşların yaşam kalitesi üzerindeki olumsuz etkilerinin, sağladığı faydalardan daha ağır bastığı yönündeki bir değerlendirmeyi yansıtıyor. Bu karar, benzer sorunlarla boğuşan diğer Avrupa şehirleri için de bir emsal teşkil edebilir.
Muhalefetin Eleştirileri ve Sürdürülebilir Mobilite Tartışması
Muhalefet grupları, Collboni'nin kararını "sürdürülebilir mobilitenin gerilemesi" olarak nitelendirdi ve kararın geri çekilmesi için belediye başkanı üzerinde baskı kurdu. Junts per Barcelona'dan Francina Vila, mevcut Bicing hizmetinin "yeterince kaliteli olmadığını" kabul etti ancak paylaşımlı bisiklet operatörleriyle çalışırken Bicing'i iyileştirmek için "paralel" çalışmayı önerdi. Barcelona en Comú'dan Guille López, Collboni'nin lisansları yenilememe kararından "geri adım atmasını" talep etti ve paylaşımlı bisiklet modelinin de şehrin sürdürülebilir mobilitesinin bir parçası olduğunu savundu. ERC'den Rosa Suriñach, Collboni'nin "hiçbir alternatif sunmadan" lisansları kaldırma kararının kendilerini "şaşırttığını" yineledi ve bisikletin sürdürülebilir mobilite için bir "değişim kaldıracı" olduğu konusunda ısrar etti. PP'den Sonia Devesa ise, belediye başkanının "kalıcı yasaklama politikası" uygulamasını eleştirdi ve sadece "bazılarının kurallara uymadığı" için bir faaliyetin tamamen ortadan kaldırılamayacağını belirtti. Vox'tan Liberto Senderos ise grubunun bisiklete karşı olmadığını savundu.
Junts per Barcelona, BComú, ERC ve PP grupları, belediye başkanının paylaşımlı bisikletlerle ilgili kararına karşı Salı günü olağanüstü bir komisyon toplantısı düzenlenmesini sağlamak için bir araya geldi. Dört grup, belediye başkanını kararının şehrin "sürdürülebilir mobilitesinin gerilemesi" anlamına geldiği konusunda uyardı ve Collboni'ye, hizmeti tamamen ortadan kaldırmadan "disiplinsizlik ve yanlış park etme sorunlarını" çözmek için yeni bir düzenleyici çerçeve tasarlamak üzere operatörlerle bir çalışma süreci başlatması çağrısında bulundu. Bu, Barselona'nın gelecekteki ulaşım stratejileri üzerinde derin etkileri olabilecek bir siyasi çatışmayı işaret ediyor.
Belediye Başkanı Collboni, Haziran ayı başlarında 'El Matí de Catalunya Ràdio'ya verdiği bir röportajda, platform aracılığıyla yönetilen paylaşımlı bisiklet lisanslarını gelecek yıl kaldırmak istediğini açıklamıştı. Ayrıca, Bicing hizmetinin güçlendirileceğini de belirtmişti. Collboni, şehirde 3.500 paylaşımlı bisiklet bulunduğunu ve Ocak 2025'ten bu yana 5.500 yaptırım uygulandığını savunarak, "Bunlar kötüye kullanılıyor" dedi. Bu doğrultuda, belediye başkanı iki hafta önce, bir sonraki görev süresi boyunca Bicing bisiklet sayısını 12.000'e çıkarmak istediğini duyurdu. Bu, hizmetin mevcut 8.000 bisikletlik teklifine kıyasla %50'lik bir artış anlamına geliyor. Collboni, bu teklifin "yazdan sonra" somutlaşacağını belirtti. Bu kararın, Barselona'nın sürdürülebilir kentsel ulaşım hedeflerine ulaşma çabalarını nasıl etkileyeceği ve şehir sakinlerinin günlük yaşamına nasıl yansıyacağı merakla bekleniyor.
