Barselona'nın kalabalık şehir dokusunda, yeşil alanlar kent sakinleri için hayati bir nefes alma noktası oluştururken, bu alanların doğru yönetimi ve bakımı büyük önem taşıyor. Son dönemde, Barselona'nın Sants-Montjuïc (Sants-Montjuïc) bölgesindeki Jardins de Montserrat (Montserrat Bahçeleri) mahalle sakinleri, sekiz yıl önce yapılan reformun beklentileri karşılamadığını ve parkın hem yeşil kimliğini yitirdiğini hem de medeniyetsiz davranışlara sahne olduğunu belirterek kapsamlı bir yeniden düzenleme çağrısında bulundu. Yerel halk, parkın eski "kent ormanı" niteliğine kavuşmasını, gölgelik alanların artırılmasını ve özellikle gece saatlerinde yaşanan gürültü ve rahatsızlıkların son bulmasını talep ediyor.
Mahalle sakinlerinden Fabio Peñafiel, yerel bir medya organına yaptığı açıklamada, son reformdan önce parkın yaz aylarında daha serin bir mikro iklime sahip küçük bir kent ormanı işlevi gördüğünü belirtti. Ancak mevcut durumda, sert zeminlerin ve gölge eksikliğinin hakimiyetiyle parkın adeta bir "ısı adası" haline geldiğini vurguladı. Peñafiel, "Parkın yeniden ağaçlarla, gölgelik alanlarla ve ısı biriktirmeyen yumuşak zeminlerle dolu bir yeşil alana dönüşmesini istiyoruz," diyerek mahallelinin ortak talebini özetledi. Bu durum, özellikle Akdeniz iklimine sahip Barselona gibi şehirlerde, sert zeminlerin gündüz topladığı ısıyı gece yayarak kent içi sıcaklıkları artırması ve yaşam kalitesini düşürmesi açısından önemli bir sorun teşkil ediyor.
Köpek Alanları ve Kentsel Medeniyetsizlik
Jardins de Montserrat'taki en büyük sorunlardan biri, parkın köpek gezdirme alanı olarak kullanımı ve bu alanın yetersizliği. Mahalle sakinleri, mevcut köpek alanının "küçük ve kötü çözülmüş" olduğunu ve bunun parkın büyük bir bölümünü "açık hava tuvaletine" dönüştüren bir "çekim etkisi" yarattığını iddia ediyor. Köpeklerin tasmasız gezdirilmesi, mevcut az sayıdaki yeşil alana zarar vermesi ve bazı hayvan sahiplerinin dışkıları toplamaması, özellikle çocukların oynadığı alanlarda ciddi hijyen ve güvenlik endişeleri yaratıyor. Bu durum, yalnızca Barselona'ya özgü değil; Türkiye'deki büyük şehir parklarında da sıkça karşılaşılan, evcil hayvan sahiplenme bilincinin ve altyapısının yetersizliğinden kaynaklanan küresel bir kentsel problem olarak öne çıkıyor.
Mahalleli, bu sorunu çözmek için mevcut köpek alanının kaldırılmasını ve parkın 200 metre yakınında altı alternatif konumdan üçünde yeni ve daha uygun köpek alanları oluşturulmasını öneriyor. Ayrıca, köpeklerin parka girişini tamamen engellemek için ek önlemler alınmasını da talep ediyorlar. Bu öneri, hem evcil hayvan sahiplerinin ihtiyaçlarını karşılamayı hem de diğer park kullanıcılarının huzurunu ve sağlığını korumayı hedefleyen dengeli bir yaklaşım sunuyor.
Gece Gürültüsü ve Huzursuzluk
Parktaki bir diğer büyük problem ise gece saatlerinde yaşanan gürültü ve medeniyetsiz davranışlar. Mahalle sakinleri, köpek havlamalarının yanı sıra, İspanya'da gençler arasında yaygın olan ve halka açık alanlarda alkol tüketimi anlamına gelen "botellada" (şişe partileri), bağrışmalar ve geç saatlere kadar süren masa tenisi oyunları gibi sorunlardan şikayetçi. Bu durum, birçok mahalle sakininin özellikle sıcak yaz aylarında bile pencerelerini kapalı tutmak zorunda kalmasına ve uyku düzenlerinin bozulmasına neden oluyor. Kentsel gürültü kirliliği, Dünya Sağlık Örgütü tarafından da halk sağlığı için önemli bir risk faktörü olarak tanımlanmakta ve kalp rahatsızlıklarından bilişsel bozukluklara kadar çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilmektedir.
Bu sorunları gidermek için mahalleli, gece saatlerinde daha fazla denetim talep ediyor; bu denetimlerin polis memurları veya İspanya'nın eski "sereno" (gece bekçisi) figürü aracılığıyla yapılmasını öneriyor. "Sereno"lar, geleneksel olarak mahallelerde güvenliği sağlayan ve yardım eden gece bekçileriydi. Eğer bu mümkün olmazsa, Parc de la Colònia Castells (Colònia Castells Parkı) örneğinde olduğu gibi, parkın geceleri tamamen kapatılmasını istiyorlar. Bu öneri, Barselona Belediyesi'nin diğer parklarda uyguladığı başarılı kapatma modellerini örnek alarak, mahalle sakinlerinin dinlenme hakkını güvence altına almayı amaçlıyor.
Belediyenin Yaklaşımı ve Gelecek Adımlar
Mahalle sakinleri, La Model (La Model) adlı eski hapishanenin dönüştürüldüğü kültürel merkezde düzenledikleri bir toplantıda taleplerini dört ana başlık altında topladı. Bu başlıklar arasında daha fazla yeşil alan (ağaçlar, dikey bahçecilik, yumuşak zeminler), çocuk oyun alanlarının genişletilmesi ve yaşlılar için egzersiz alanları, alternatif köpek alanları ve gece kapatma/denetim önlemleri yer alıyor. Mahalle platformu, bu öncelikli talepleri içeren bir belgeyi sonbaharda Sants-Montjuïc bölgesel yönetimine sunmayı taahhüt etti.
Barselona Belediyesi (Ajuntament de Barcelona) ise, parkın 2018'deki reformunun o zamanki hükümetin katılımcı bir süreciyle yapıldığını hatırlatmakla birlikte, mahalle sakinleriyle sürekli iletişim halinde olduğunu ve alanın yeniden düzenlenmesi olasılığını araştırmaya istekli olduğunu belirtti. Belediyenin bu açık kapı yaklaşımı, yerel yönetimlerin halkın taleplerine duyarlı olmasının ve kentsel planlamada katılımcılığı teşvik etmesinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Mahalle sakinlerinin hazırlayacağı belge, belediye için olası eylemleri analiz etmek ve önceliklendirmek adına önemli bir temel teşkil edecek. Bu tür katılımcı süreçler, Barselona'nın "süper blok" (superilla) projeleri gibi yeşil ve yaşanabilir kent vizyonunu destekleyen önemli adımlardır. Türkiye'de de benzer kentsel dönüşüm ve yeşil alan projelerinde halk katılımının artırılması, projelerin başarısı ve sürdürülebilirliği açısından kritik bir rol oynamaktadır.
