Katalonya (Catalunya) bölgesinde, özellikle Barselona (Barcelona) sokaklarında uzun süredir yaşlıları hedef alan ve "mimosas" (şefkatli, sevgi dolu) olarak bilinen kadın hırsızlık çeteleri, artık sadece hırsızlık suçlamasıyla değil, aynı zamanda cinsel saldırı iddialarıyla da karşı karşıya. Mossos d'Esquadra (Katalonya Özerk Polisi) tarafından yürütülen son soruşturmalar, bu kadınların yaşlı kurbanlarının cinsel organlarına dokunarak dikkatlerini dağıtma ve soymayı kolaylaştırma yöntemlerinin, yeni "Solo sí es sí" (Sadece Evet Evet'tir) yasası kapsamında cinsel saldırı olarak değerlendirilebileceğini ortaya koydu. Bu durum, söz konusu suçların ceza kapsamını önemli ölçüde genişleterek, faillerin çok daha ağır yaptırımlarla karşılaşmasına neden olabilir.
Bu özel hırsızlık yöntemi, İspanya genelinde, özellikle de turistik ve kalabalık şehirlerde sıkça rastlanan bir durum. Genellikle tek başına veya bazen bir partnerle hareket eden "mimosas" grubu üyeleri, sokakta yürüyen yaşlı kişilere yaklaşarak onlara sarılır, şefkatli sözler söyler veya samimi bir tavır sergilerler. Bu "sevgi gösterisi" anında, kurbanın dikkatsizliğinden faydalanarak cüzdanlarını, saatlerini, kolyelerini veya diğer değerli eşyalarını çalarlar. Hırsızlık gerçekleştikten sonra, genellikle yakında bekleyen bir suç ortağının kullandığı araçla hızla olay yerinden uzaklaşırlar. Bu yöntem, mağdurların genellikle fiziksel bir tehdit algılamaması nedeniyle şaşkınlık ve utanç içinde kalmasına yol açar.
"Mimosas" Yöntemi ve Mağdurların Savunmasızlığı
"Mimosas" adı verilen bu hırsızlık türü, mağduriyetin sadece maddi boyutuyla sınırlı kalmadığını gösteriyor. Yaşlı bireyler, genellikle daha az direnç gösterebilmeleri, yavaş tepki vermeleri ve üzerlerinde nakit taşıma eğilimleri nedeniyle bu tür suçluların kolay hedefleri haline geliyor. Ancak asıl travmatik olan, bu "şefkatli" yaklaşımların ardında yatan kötü niyetin ve özellikle cinsel organlara yönelik dokunuşların yarattığı psikolojik etkidir. Mağdurlar, sadece paralarını kaybetmekle kalmıyor, aynı zamanda kişisel alanlarının ihlal edildiğini, güvenlerinin sarsıldığını ve derin bir utanç duygusu yaşadıklarını belirtiyorlar. Bu durum, onların topluma ve diğer insanlara karşı duydukları güveni de zedeleyerek sosyal izolasyona yol açabiliyor.
Mossos d'Esquadra'nın verilerine göre, Katalonya'da bu tür hırsızlık olayları ne yazık ki yaygınlığını koruyor. Polis teşkilatı, yaşlıları bu konuda bilinçlendirmek ve dikkatli olmaya çağırmak için çeşitli kampanyalar düzenliyor. Ancak "mimosas" gruplarının sürekli olarak yöntemlerini değiştirmesi ve mağdurların şikayetçi olmakta tereddüt etmesi, bu suçlarla mücadeleyi zorlaştırıyor. Yakın zamanda yürürlüğe giren "Solo sí es sí" yasası, bu tür eylemlere karşı hukuki mücadelede yeni bir dönüm noktası olabilir.
"Solo sí es sí" Yasasının Getirdikleri ve Hukuki Boyut
İspanya'da 2022 yılında yürürlüğe giren "Ley Orgánica de Garantía Integral de la Libertad Sexual" (Kapsamlı Cinsel Özgürlük Garantisi Organik Yasası) veya bilinen adıyla "Solo sí es sí" yasası, cinsel saldırı tanımını kökten değiştirdi. Bu yasa, rıza dışı her türlü cinsel eylemi cinsel saldırı olarak kabul ediyor ve tecavüz ile diğer cinsel saldırı türleri arasındaki ayrımı kaldırıyor. Önceden sadece şiddet veya tehdit içeren eylemler cinsel saldırı olarak kabul edilirken, yeni yasa ile rızanın olmadığı herhangi bir cinsel dokunuş dahi bu kapsamda değerlendirilebiliyor. "Mimosas" grubunun yaşlıların cinsel organlarına dokunarak dikkat dağıtma eylemleri de, mağdurun rızası olmaması ve cinsel nitelik taşıması nedeniyle artık cinsel saldırı suçu kapsamına girebilir.
Bu hukuki değişiklik, failler için daha ağır cezalar öngörüyor. Geleneksel hırsızlık suçlamalarına ek olarak, cinsel saldırı suçlamasıyla yargılanmaları durumunda, hırsızlık suçlarının cezalarıyla birleştiğinde çok daha uzun hapis cezalarıyla karşılaşabilirler. Bu durum, Mossos d'Esquadra'ya bu tür suçlarla mücadelede daha güçlü bir yasal araç sağlarken, aynı zamanda kamuoyunda yasanın uygulanışı ve olası sonuçları hakkında da tartışmaları beraberinde getiriyor. Uzmanlar, bu yasanın cinsel özgürlük ve rıza kavramlarını güçlendirme amacını taşıdığını ve bu tür istismarcı eylemlere karşı caydırıcılığı artırabileceğini belirtiyorlar. Ancak, yasanın bazı maddelerinin ceza indirimlerine yol açması gibi tartışmalı yönleri de bulunmaktadır.
Bu olay, sadece İspanya'nın değil, benzer suç yöntemlerinin görüldüğü Türkiye gibi diğer ülkelerin de dikkatini çekmelidir. Yaşlılara yönelik bu tür "sevgi dolu" hırsızlıklar veya "sarmaş dolaş hırsızlıkları" ne yazık ki evrensel bir sorun teşkil etmektedir. Türkiye'de de yaşlı vatandaşlarımızı hedef alan benzer dolandırıcılık ve hırsızlık yöntemleri zaman zaman gündeme gelmektedir. Bu nedenle, İspanya'daki bu hukuki gelişme, yaşlıların korunması ve bu tür istismarcı suçlarla mücadele konusunda uluslararası çapta bir örnek teşkil edebilir. Toplumların, en savunmasız üyelerini koruma sorumluluğu, bu tür yasal düzenlemeler ve kolluk kuvvetlerinin etkin çalışmalarıyla daha da güçlenmektedir.
