Barselona'nın hareketli kalbinde, Carrer de Provença (Provença Caddesi) üzerindeki esnaf ve mahalle sakinleri, bir yılı aşkın süredir devam eden metro çalışmaları nedeniyle büyük sıkıntılar yaşıyor. Passeig de Sant Joan (Sant Joan Bulvarı) ile Carrer de Bailèn (Bailèn Caddesi) arasındaki bu bölge, Verdaguer metro istasyonunun erişilebilirliğini artırmaya yönelik iyileştirme çalışmaları nedeniyle adeta bir şantiye alanına dönmüş durumda. Bölgedeki işletmeler, gürültü, kirlilik ve azalan yaya trafiği yüzünden satışlarında %50'ye varan düşüşler yaşadıklarını bildirirken, mahalle sakinleri de günlük yaşam kalitelerinin olumsuz etkilendiğinden şikayetçi.
Bölge esnafından Jianit Cai, Ámbar Specialty Coffee adlı kahve dükkanının sahibi olarak, özellikle geçtiğimiz ağustos ayının çok zorlu geçtiğini ve neredeyse dükkanın giderlerini bile karşılayamadıklarını belirtiyor. Cai, "Çok fazla kirlilik ve gürültü var, insanlar bu güzergahtan geçmekten kaçınıyor. Neyse ki sadık müşterilerimiz gelmeye devam etti ve ayakta kalmayı başardık" sözleriyle yaşadıkları zorluğu dile getiriyor. Ancak her işletme bu kadar şanslı değil; birçok küçük işletme, azalan müşteri sayısı karşısında ciddi maliyet baskısı altında bulunuyor.
Passeig de Sant Joan Mahalle Sakinleri ve Dostları Derneği (Associació de Veïns i Amics del Passeig de Sant Joan), bölgedeki satışların %50 oranında düştüğünü teyit ediyor. Ancak bu genel olumsuz tablo içinde, bazı işletmelerin beklenmedik bir şekilde fayda sağladığı da gözlemleniyor. Örneğin, Casa Estop adlı paket yemek dükkanının sorumlusu M. José Vacas, iki metro hattını birbirine bağlayan geçidin kapanmasıyla insanların mecburen caddeden geçmek zorunda kaldığını ve bu sayede yeni müşteriler kazandıklarını ifade ediyor. Bu durum, kentsel dönüşüm projelerinin etkilerinin her zaman tek yönlü olmadığını gösteriyor.
Yan Etkiler ve Uzayan Süreç Endişesi
Mahalle sakinleri ve esnaf, Verdaguer metro istasyonundaki bu erişilebilirlik çalışmalarının aslında çok gerekli olduğunu kabul ediyorlar. Hatta Passeig de Sant Joan Mahalle Sakinleri ve Dostları Derneği, bu iyileştirmelerin 2002 yılından beri talep edildiğini belirtiyor. Ancak, çalışmaların ekonomik kayıpların yanı sıra güvenlik ve hareketlilik üzerindeki yan etkilerinden derin endişe duyuluyor. Derneğin başkan yardımcısı Lluís Castañeda, "Kaldırımlar normalde dar değil ama çalışmalar yüzünden çok kısıtlı hale geldi. Pazar arabasıyla veya çocuk arabasıyla birisiyle karşılaştığınızda oradan geçmek imkansız hale geliyor" diyerek yaya güvenliği ve hareketliliğindeki sorunlara dikkat çekiyor.
Her büyük inşaat projesinin beraberinde bazı sıkıntılar getirdiğinin farkında olduklarını dile getiren Castañeda, asıl sorunun çalışmaların uzaması olduğunu vurguluyor. "Bizim hissimiz, çalışmaların gereğinden fazla uzadığı yönünde" ifadesi, bölge halkının sabrının tükenmeye başladığını gösteriyor. Başlangıçta 2026 sonbaharına kadar sürmesi planlanan Carrer de Provença'daki trafik aksamalarının, yaşanan gecikmeler nedeniyle 2027 ilkbaharına kadar uzayabileceği belirtiliyor. Bu durum, zaten zor durumda olan esnaf ve sakinler için ek bir yük anlamına geliyor.
Metro İstasyonunda Kapanma ve Toplumsal Talepler
Çalışmaların bir sonraki önemli aşaması, 6 Temmuz'dan itibaren Verdaguer istasyonundaki L4 (Sarı Hat) erişim noktasının sekiz hafta boyunca kapatılacak olması. Bu süre zarfında mevcut merdivenler yıkılarak, Besòs (Barselona'nın doğu bölgesi) tarafında, aynı yükseklikte ancak yürüyen merdiven ve asansör içeren yeni bir erişim noktası inşa edilecek. Bu modernizasyon, istasyonun genel erişilebilirliğini önemli ölçüde artıracak ve özellikle yaşlılar ile engelliler için büyük kolaylık sağlayacak.
Ancak mahalle sakinleri, projenin daha da geliştirilmesini talep ediyor. Lluís Castañeda, yeni erişim noktasına sadece yukarı çıkan değil, aynı zamanda aşağı inen bir yürüyen merdivenin de eklenmesi gerektiğini savunuyor. "Yeterli alan olduğuna inanıyoruz ve sadece yukarı çıkan bir yürüyen merdiven yapmakta bu kadar cimri olmamaları gerektiğini düşünüyoruz" diyen Castañeda, özellikle yaşlı nüfusun yoğun olduğu bölgede bu tür bir iyileştirmenin hayati önem taşıdığını belirtiyor. Bu talep, kentsel altyapı projelerinde sadece teknik gerekliliklerin değil, aynı zamanda kullanıcıların günlük ihtiyaçlarının da göz önünde bulundurulması gerektiğinin bir göstergesi.
Barselona'nın Kentsel Gelişimi ve Türkiye Bağlantısı
Barselona gibi büyük metropollerde altyapı ve ulaşım projeleri, şehrin sürekli gelişimi ve modernizasyonu için kaçınılmazdır. Verdaguer metro istasyonundaki bu çalışmalar da, Barselona'nın toplu taşıma ağını daha erişilebilir, konforlu ve verimli hale getirme vizyonunun bir parçasıdır. Şehrin turistik ve ticari çekiciliğini korumak adına, metro gibi kilit ulaşım noktalarının güncel standartlara uygun olması büyük önem taşır. Ancak bu tür projeler, kısa vadede yerel ekonomiler ve günlük yaşam üzerinde ciddi baskılar oluşturabilir.
Bu durum, Türkiye'nin büyük şehirlerinde de sıkça karşılaşılan bir senaryodur. İstanbul, Ankara veya İzmir gibi kentlerde devam eden metro hatları, kentsel dönüşüm projeleri veya yol yapım çalışmaları, benzer şekilde esnafın işlerini olumsuz etkileyebilir, mahalle sakinlerinin ulaşımını zorlaştırabilir ve gürültü/kirlilik gibi çevresel sorunlara yol açabilir. Türkiye'deki belediyeler ve ilgili kurumlar da, bu projelerin olumsuz etkilerini en aza indirmek için tazminat programları, alternatif güzergahlar veya daha iyi iletişim stratejileri geliştirmeye çalışmaktadır. Barselona örneği, kentsel gelişim ile yerel halkın ve işletmelerin refahı arasında hassas bir denge kurulması gerektiğinin evrensel bir hatırlatıcısıdır.
