Barselona'daki önemli sağlık kuruluşlarından Vall d'Hebron Hastanesi bünyesinde faaliyet gösteren Drassanes Uluslararası Sağlık ve Bulaşıcı Hastalıklar Merkezi'nin 2025 yılı verileri, gençler arasında cinsel yolla bulaşan hastalıkların (CYBH) endişe verici boyutlara ulaştığını ortaya koydu. Merkezde muayene edilen 13 ila 17 yaş arasındaki 41 ergenin yarısına, yani 22'sine CYBH tanısı konuldu. Bu durum, gençlerin cinsel sağlığı konusunda acil önlemler alınması gerektiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Hastanenin Pediatri Enfeksiyon Hastalıkları ve İmmün yetmezlik Birimi pediatristi Maria Espiau, yaptığı açıklamada, en sık rastlanan enfeksiyonların Klamidya ve Gonokok enfeksiyonu (Gonore) olduğunu belirtti. Espiau, bu enfeksiyonların tedavisinin nispeten kolay ve etkili olduğunu vurguladı. Klamidya için oral antibiyotik tedavisi uygulanırken, Gonore vakalarında tek doz enjekte edilebilir bir tedavi yöntemi kullanılıyor. Ancak tedavi kolaylığı, hastalığın yayılma hızının ve gençlerdeki farkındalık eksikliğinin önemini azaltmıyor.
2025 yılında merkeze başvuran ergenlerin yaş ortalaması 16 olarak kaydedildi. Başvuruların ana nedenleri arasında asemptomatik (belirti göstermeyen) CYBH taraması (16 hasta) ve CYBH ile uyumlu semptomlar (9 hasta) yer alırken, bazı gençler enfekte kişilerle temas kurmuş veya cinsel şiddete maruz kalmış olmaları nedeniyle yardım aradı. Tanı konulan 22 ergenden bazılarında birden fazla enfeksiyon görüldü: 6 hastada Neisseria gonorrhoeae, 12 hastada Chlamydia trachomatis, 2 hastada uyuz (skabiyez), 2 hastada sifiliz ve birer vakada Trichomonas vaginalis ile Molluscum contagiosum tespit edildi. Ayrıca, bir ergen hastaya HIV enfeksiyonunu önlemeye yardımcı olan ancak diğer enfeksiyonlara karşı koruma sağlamayan PrEP (Pre-exposure prophylaxis) tedavisi başlatıldı.
Gençlerde CYBH Artışının Arka Planı ve Drassanes Exprés Programı
Cinsel yolla bulaşan hastalıkların (CYBH) özellikle ergenler ve genç yetişkinler arasında küresel çapta artış göstermesi, halk sağlığı uzmanlarını endişelendiriyor. Bu artışın ardında yatan temel faktörler arasında cinsel ilişki yaşının düşmesi, korunma yöntemleri (özellikle prezervatif) kullanımının azalması, çoklu partner ilişkilerinin yaygınlaşması ve sosyal medyanın cinsel davranışlar üzerindeki etkisi gösteriliyor. Ne yazık ki, birçok genç, CYBH'lerin uzun vadeli etkileri ve korunma yolları hakkında yeterli bilgiye sahip değil. Erken teşhis ve tedavi edilmeyen CYBH'ler, kısırlık, kronik pelvik ağrı, ektopik gebelik ve HIV dahil olmak üzere diğer enfeksiyonlara karşı savunmasızlığın artması gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Bu bağlamda, Barselona'daki Vall d'Hebron Hastanesi, 2025 yılında Drassanes Exprés programını 13-17 yaş grubunu da kapsayacak şekilde genişleterek önemli bir adım attı. Daha önce sadece yetişkinler için sunulan bu hızlı CYBH tarama ve teşhis programı, test sonuçlarını sadece üç saat içinde vermesiyle dikkat çekiyor. Gençler arasında bu programı kullanan 23 kişiden 8'inde CYBH (6 Klamidya ve 2 Gonore) tespit edilmesi, hızlı teşhisin ve erken müdahalenin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösterdi. Bu tür hızlı erişim programları, gençlerin test yaptırmaktan çekinmelerini azaltarak, enfeksiyonların daha fazla yayılmasını önlemeye yardımcı olabilir.
Eğitim, Farkındalık ve Önleme Stratejileri
Pediatrist Maria Espiau, merkezin 2019'da faaliyete geçmesinden bu yana ergenler arasında CYBH insidansının arttığını, bunun kısmen cinsel ilişki yaşının düşmesine bağlandığını ifade etti. Ancak son iki yılda hafif bir düşüş yaşandığını da ekledi. Espiau, prezervatif kullanımının son zamanlarda azaldığına dair gözlemlere dikkat çekerek, prezervatif kullanımının yanı sıra aşılar (örneğin HPV aşısı), PrEP ve düzenli taramalar gibi diğer önleme yöntemlerinin önemini vurguladı. Bu düşüşün, Drassanes Exprés gibi programların ve artan farkındalık çalışmalarının bir sonucu olup olmadığı ise gelecek verilerle daha net ortaya çıkacak.
Espiau, hala birçok kişinin test yaptırmaktan fayda görebileceğini ve yeniden enfeksiyonları önlemek için temaslı taramalarının önemini vurguladı. Ayrıca, birçok hastanın arkadaşlarıyla veya ebeveynleriyle gelmesinden ya da konuyu evde konuşmuş olmalarından duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Bu durum, gençlerin cinsel sağlık konularında açık iletişim kurma ve destek arama konusunda daha rahat hissetmeye başladığını gösteren olumlu bir işaret olarak değerlendirilebilir. Toplumun genelinde cinsel sağlık eğitiminin güçlendirilmesi, gençlerin bilinçli kararlar almasına ve kendilerini korumasına yardımcı olacak temel bir adımdır. Ebeveynlerin, eğitimcilerin ve sağlık profesyonellerinin iş birliği yaparak, gençlere doğru ve eksiksiz bilgi sağlaması, bu tür endişe verici istatistiklerin önüne geçmek için hayati önem taşımaktadır.
