Barselona'da, Afrika Domuz Vebesi (Pesta Porcina Africana) salgınının ilk vakasının tespit edilmesi üzerine 13 Mart'ta kapatılan yaklaşık otuz kamusal alandan üçü, sıkı önlemler eşliğinde yeniden halkın kullanımına açıldı. Kent sakinleri, Sarrià (Sarria) bölgesindeki Parc de Joan Reventós ile Nou Barris (Yeni Mahalleler) bölgesinde yer alan Campillo de la Virgen (Torre Baró'da) ve Parc de l'Aqüeducte (Ciutat Meridiana'da) parklarına tekrar kavuşmanın sevincini yaşıyor. Bu parklar, özellikle spor yapmak, yürüyüşe çıkmak ve çocukların oyun oynaması için düz alanlar sunmaları nedeniyle mahalle sakinleri tarafından büyük değer görüyor ve yoğun şekilde talep ediliyordu.
Ancak, parkların yeniden açılması beraberinde belirli önleyici tedbirleri de getirdi. Özellikle Parc de l'Aqüeducte ve Campillo de la Virgen parklarına giriş yapacak kullanıcıların, tıpkı COVID-19 salgını döneminde olduğu gibi, özel bir dezenfektan içeren paspaslar üzerinde ayakkabılarını temizlemeleri zorunlu kılındı. Her gün yenilenen bu paspaslar, hastalığın yayılmasını engellemek amacıyla uygulanan kritik hijyen protokollerinin başında geliyor. Bu önlemler, Barselona Belediyesi'nin (Ajuntament de Barcelona) hem halk sağlığını koruma hem de hayvan sağlığına yönelik riskleri minimize etme çabasının bir göstergesi olarak dikkat çekiyor.
Afrika Domuz Vebesi ve Barselona Bağlamı
Afrika Domuz Vebesi (ADV), evcil ve yaban domuzlarını etkileyen, oldukça bulaşıcı ve ölümcül bir virüs hastalığıdır. İnsan sağlığı için doğrudan bir risk oluşturmasa da, domuz popülasyonları üzerindeki yıkıcı etkisi nedeniyle dünya genelinde ciddi ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Hastalığın aşısı veya tedavisi bulunmamakta olup, yayılmasını engellemenin tek yolu katı biyolojik güvenlik önlemleri ve enfekte hayvanların itlaf edilmesidir. Barselona'da ilk vakanın tespit edilmesi, özellikle kentin hemen yanı başında yer alan ve yaban domuzu (porcs senglars) popülasyonunun yoğun olduğu Collserola (Kollserola) Tabiat Parkı ile olan yakınlığı nedeniyle büyük endişe yaratmıştı.
İspanya, Avrupa'nın en büyük domuz eti üreticilerinden biri olması nedeniyle ADV'nin ülkeye girişi ve yayılması konusunda son derece hassas davranmaktadır. Bu bağlamda, Barselona'da bir vakanın tespit edilmesiyle birlikte şehirdeki yaklaşık 30 park ve yeşil alanın kapatılması, hastalığın yaban domuzları aracılığıyla yayılmasını engellemek için alınan acil bir önlemdi. Yaban domuzları, virüsün doğal taşıyıcıları olup, dışkıları veya toprak üzerindeki virüslü partiküller aracılığıyla hastalığı parklara ve dolayısıyla evcil domuz çiftliklerine taşıma riski taşımaktadır. Bu nedenle, parkların yeniden açılışı, virüsün kontrol altına alındığına dair yetkililerin güvenini yansıtsa da, alınan önlemlerin sürdürülmesi büyük önem taşımaktadır.
Mahalle Sakinlerinin Sevinci ve Devam Eden Kısıtlamalar
Ciutat Meridiana sakinlerinden Ventura Camacho, Parc de l'Aqüeducte'nin yeniden açılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, "Her gün buraya geliyorum. Düz bir yer, yürüyüş yapabilir, egzersiz yapabilirsiniz. Mahallenin geri kalanı yokuşlu ve yaşlılar için zor oluyor" ifadelerini kullandı. İki buçuk ay süren kapanışın ardından parklara akın eden diğer komşularla selamlaşan Camacho, bu alanların mahalledeki sosyal yaşam ve fiziksel aktivite için ne kadar vazgeçilmez olduğunu vurguladı. Benzer şekilde, Ciutat Meridiana'dan José Valera da, "Park her yerden kapalıydı. Yaban domuzları bir delik açabilir ama park geceleri kapalı ve gündüzleri burada yaban domuzu olmuyor" diyerek kapanma kararının gerekliliğini sorgulamıştı. Valera, "Burası yokuşları, merdivenleri olan zor bir mahalle... Böyle bir park kapanınca etkisi çok hissediliyor" diye ekleyerek parkların önemini bir kez daha vurguladı.
Sarrià'daki Parc de Joan Reventós da yine Collserola'ya yakınlığı nedeniyle kapatılan parklardandı. Şimdi yeniden açılan parkta, sadece Sol i Padrís Caddesi'nden alt kısımdan erişim sağlanabiliyor, Ronda de Dalt'a (Yukarı Çevre Yolu) yakın olan diğer giriş ise kapalı kalmaya devam ediyor. Parkın açılış saatleri olağan seyrinde devam ederken, giriş ve çıkışlarda dezenfeksiyon önlemleri uygulanmaya devam edecek. Ancak Barselona'daki tüm parklar aynı kaderi paylaşmıyor; Castell de l'Oreneta ve Font del Racó gibi bazı parklar, Afrika Domuz Vebesi riskine karşı hala kapalı tutuluyor. Bu durum, yetkililerin her parkın risk durumunu ayrı ayrı değerlendirdiğini ve açılış kararlarını bu değerlendirmelere göre aldığını gösteriyor.
Barselona Belediyesi'nin bu adımı, kent sakinlerinin yeşil alanlara erişim hakkı ile hayvan sağlığı ve halk sağlığı arasındaki hassas dengeyi yönetme çabasını yansıtmaktadır. Uzmanlar, yaban domuzu popülasyonlarının kentsel alanlara yakınlığının, bu tür zoonotik hastalıkların (hayvanlardan insanlara veya diğer hayvanlara bulaşan hastalıklar) yönetiminde giderek artan bir zorluk teşkil ettiğini belirtmektedir. Ayakkabı dezenfeksiyonu gibi basit ama etkili önlemlerin, virüsün yayılma zincirini kırmada kritik bir rol oynadığı düşünülmektedir. Bu gelişmeler, şehir planlamasında ve doğal yaşam yönetimi stratejilerinde hayvan sağlığı risklerinin daha fazla göz önünde bulundurulması gerektiğine işaret etmektedir. Barselona örneği, küresel ölçekte artan zoonotik hastalık tehditlerine karşı şehirlerin nasıl adaptasyon sağladığını ve proaktif önlemler aldığını gösteren önemli bir vaka çalışması niteliğindedir.
