Barselona'nın tarihi Barceloneta semtinde, tam yetmiş yıldır faaliyet gösteren köklü bir aile işletmesi olan "Gèneres de Punt Pascual" adlı triko dükkanı, sahibi Pilar Royo'nun emekliliğe ayrılmasıyla kepenklerini indiriyor. Ancak bu kapanış, sadece bir vedadan ibaret değil; aynı zamanda semtin kimliğini koruma mücadelesinin de bir sembolü haline geliyor. Royo, dükkanın mülkünü satmak yerine kiralamayı tercih ederken, en büyük şartı ise buraya bir "yakın çevre ticareti" (comerç de proximitat) işletmesinin gelmesi. Bu kararı, Barceloneta'nın turistik eşya dükkanlarıyla doygunluğa ulaşmasına ve yerel esnafın giderek yok olmasına karşı bir duruş sergiliyor.
Duygusal yoğunluğu yüksek haftalar geçiren Pilar Royo, ailesinin yetmiş yıl önce Escuder Caddesi'nde "Gèneres de Punt Pascual" adıyla açtığı ve on iki yıl önce Doctor Giné i Partagàs Caddesi'ndeki 24 numaralı yeni yerine taşınan işletmesinin son günlerini yaşıyor. Emekliliğin getirdiği huzurla birlikte, ömrünü adadığı dükkanına veda etmenin burukluğunu da yaşıyor. Royo, "Yerel bir işletmenin açılmasını isteriz. Barceloneta, hediyelik eşya dükkanlarıyla dolup taştı, semt tüm bunlarla yoksullaştı" ifadeleriyle, semtin ticari dokusundaki bozulmaya dikkat çekiyor. Mülkü aceleyle veya rastgele birine kiralamayacağını vurgulayan Royo, bu kararıyla semtteki yerel ticareti sürdürmeye katkıda bulunmayı arzu ediyor.
Barceloneta'nın Değişen Yüzü ve Yerel Ticaretin Önemi
Pilar, ailesi İspanya'nın farklı şehirlerinden gelmiş olsa da, kendisini Barceloneta'nın "kızı" olarak tanımlıyor. Bu nedenle, balıkçı semtinin yıllar içindeki dönüşümüne birinci elden tanıklık etmiş. "Bizim için semt, kökleri nedeniyle çok önemli; ancak çocukluğumuzdaki veya gençliğimizdeki semtle aynı değil" sözleriyle, nostaljik bir özlemi dile getiriyor. Özellikle yakın çevre ticaretinin kaybına atıfta bulunarak, dükkanına ayakkabıcı, kitapçı veya kendi işine benzer bir işletme açmak isteyen birinin gelmesinin çok iyi olacağını belirtiyor. Bu, sadece bir dükkanın kapanışı değil, aynı zamanda Barselona gibi turistik şehirlerde yerel kimliğin ve topluluk ruhunun korunması için verilen daha geniş bir mücadelenin de bir parçası.
Barselona, son yıllarda aşırı turizmin (overtourism) etkilerini en derinden hisseden şehirlerden biri. Barceloneta gibi merkezi ve denize yakın semtler, turist akınıyla birlikte emlak fiyatlarının yükselmesi, kısa dönem kiralık dairelerin artması ve geleneksel dükkanların yerini hediyelik eşya mağazaları, barlar ve restoranlara bırakması gibi sorunlarla boğuşuyor. Bu durum, yerel halkın yaşam kalitesini düşürürken, semtlerin kültürel ve sosyal dokusunu da tehdit ediyor. Barselona Belediyesi (Ajuntament de Barcelona), bu sorunlara karşı turizm vergileri, kısa dönem kiralık dairelere yönelik kısıtlamalar ve yerel esnafı destekleyici projeler gibi çeşitli önlemler almaya çalışsa da, mücadelenin hala devam ettiği açıkça görülüyor.
Veda ve Topluluk Ruhu: Pilar Royo'nun Mirası
Pilar Royo, bu günlerde tatlı-acı duygular içinde. Bir yandan, "Yeni bir hayata başladığım için mutluyum, eşimle hak ettiğimiz emekliliğin tadını çıkarabileceğim" derken, diğer yandan ise "Komşularımız bize büyük bir sadakat gösterdiler. Gitmemize üzüldüklerini söylediler" diyerek hüzünleniyor. Dükkanın rafları neredeyse tamamen boşalmış durumda; müşteriler, kalan tüm ürünleri satın almışlar. Bu güven ve sadakata teşekkür etmek amacıyla, işletmenin kapanışına özel olarak, geleneksel bir İspanyol aperitifi olan "vermút popular" (halk vermutu) etkinliği düzenlenmesi planlanıyor. Bu etkinlik, sadece bir dükkana veda değil, aynı zamanda semt sakinlerinin bir araya gelerek dayanışma ve topluluk ruhunu kutladığı anlamlı bir an olacak.
Pilar Royo'nun hikayesi, Barselona'daki diğer birçok veteran esnafın yaşadığı zorlukları da yansıtıyor. Barceloneta'da yakın zamanda kepenk indiren tek işletme Gèneres de Punt Pascual değil; birçok köklü dükkan, artan kiralar, rekabet ve değişen tüketici alışkanlıkları nedeniyle kapanmak zorunda kalıyor. Bu durum, sadece Barselona için değil, İstanbul'un tarihi çarşıları veya Ege kıyılarındaki geleneksel dükkanlar gibi Türkiye'deki turistik bölgeler için de geçerli. Yerel esnafın korunması, şehirlerin kültürel çeşitliliğini ve canlılığını sürdürmek adına hayati önem taşıyor. Pilar Royo'nun dükkanını yerel bir işletmeye kiralama kararı, ticari kaygıların ötesinde, bir semtin ruhunu ve kimliğini koruma çabası olarak öne çıkıyor ve gelecekteki şehir planlamacıları ile yerel yönetimlere ilham verici bir örnek teşkil ediyor.
