Barselona'nın doğal güzellikleriyle ünlü Collserola (Kollserola) Doğal Parkı'nın eteklerinde yer alan Vallvidrera (Valvidrera) semti sakinleri, aylardır süren yaban domuzu istilasıyla mücadele ediyor. Afrika Domuz Vebası (ADV) salgınının Collserola'da ortaya çıkmasından yaklaşık altı ay sonra, semt sakinlerinin yaban domuzu sayısının azalacağına dair umutları suya düştü. Üç ay önce hayvanların sokaklarda serbestçe dolaşmasından şikayetçi olan bölge halkı, son gelişmelerle birlikte durumun daha da kötüleştiğini belirtiyor. Yetkililerin av operasyonlarına rağmen, yaban domuzu popülasyonunda bir azalma yerine, özellikle yeni yavruların çoğalmasıyla birlikte belirgin bir artış yaşandığı gözlemleniyor.
Vallvidrera'da yaşayan ve Casa Trampa restoranının sahibi olan Silvia Baldellou, yerel medyaya yaptığı açıklamada, "Aralık ayındaki durumdayız, bilgi yok ve her gün bir sürü yaban domuzu var, üstelik ürüyorlar. Sayılarında bir düşüş fark etmedik, aksine her yerde yaban domuzu yavruları olduğu için bir artış söz konusu," diyerek bölge halkının çaresizliğini dile getirdi. Gece saatlerinde sokaklarda dolaşan yaban domuzları, çöp konteynerlerine saldırarak çevreyi kirletiyor ve bu durum, sabahları yapılan çöp toplama sisteminin yetersiz kalmasına neden oluyor. Semt sakinleri ve esnaf, durumun düzelmesi için çöp konteynerlerinin yaban domuzları ortaya çıkmadan önce, yani akşam saat 19:00'da boşaltılmasını ve temizlik sıklığının artırılmasını talep ediyor. Ayrıca, ADV nedeniyle uygulanan dağa çıkış kısıtlamalarının yerel esnafın mali durumunu ciddi şekilde etkilediğini de ekliyorlar.
Barselona Belediyesi'nden Yanıt ve Alınan Önlemler
Bölge halkının şikayetleri Barselona Belediyesi'ne (Ajuntament de Barcelona) iletilmiş olsa da, belediye mevcut çöp toplama sıklığının bölgenin özel ihtiyaçlarına uygun olduğunu ve şimdilik toplama saati veya sıklığını değiştirmeyi düşünmediklerini belirtti. Ancak belediye, yaban domuzlarının çöp konteynerlerine erişimini zorlaştırmak için önlemler aldığını ifade ediyor. Bu önlemler arasında, konteynerlerin devrilmesini önleyen sistemler ve ahşap kapaklar gibi "anti-yaban domuzu" çözümlerinin uygulanması yer alıyor. Bu tür uygulamalarla, yaban domuzlarının çöp konteynerlerine yönelik saldırılarının önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor.
Öte yandan, Afrika Domuz Vebası'nın yayılmasını kontrol altına almak amacıyla enfekte bölgelerde (hem yüksek hem de düşük riskli alanlarda) yaban domuzu yakalama ve itlaf çalışmaları devam ediyor. Son bir hafta içinde 367 yaban domuzunun yakalandığı bildirildi. Yüksek riskli bölgelerdeki yakalama oranını en üst düzeye çıkarmak için toplam 44 bireysel tuzak ve 60 toplu tuzak kuruldu. Ayrıca, kısıtlı bölgelere yaban domuzlarının giriş veya çıkışını engellemek amacıyla 327 adet çit ve bariyer inşa edildi. Katalonya Tarım Departmanı, bu hafta kırsal bölge ajanları ve Katalan polisi (Mossos) dahil olmak üzere 1.075 personelle bu operasyonlara destek verdiğini açıkladı. Bu yoğun çabalara rağmen, yaban domuzu popülasyonunun artmaya devam etmesi, sorunun karmaşıklığını ve çözüm arayışlarının ne denli zorlu olduğunu gözler önüne seriyor.
Yaban Domuzu Sorununun Arka Planı ve Küresel Boyutu
Yaban domuzu popülasyonlarının artışı, Barselona'nın Vallvidrera semtinde yaşanan bu sorunla sınırlı kalmayıp, Avrupa genelinde ve Türkiye dahil birçok ülkede karşılaşılan önemli bir çevre ve halk sağlığı meselesidir. Collserola gibi doğal parkların kentsel alanlarla iç içe geçtiği bölgelerde, yaban domuzları kolay yiyecek kaynaklarına (çöp) erişim, doğal düşmanların azlığı ve insan yerleşimlerinin genişlemesi nedeniyle hızla çoğalmaktadır. Afrika Domuz Vebası (ADV) ise domuzgillerde yüksek ölüm oranına sahip, oldukça bulaşıcı bir viral hastalıktır. İnsanlar için bir tehdit oluşturmamasına rağmen, domuz endüstrisi için yıkıcı ekonomik sonuçlar doğurmaktadır. ADV'nin yayılmasının kontrol altına alınması, hem yaban domuzu popülasyonlarının yönetimi hem de evcil domuz çiftliklerinin korunması açısından hayati önem taşımaktadır.
Bu durum, ekosistem dengesi, tarım alanlarının korunması, trafik güvenliği ve hastalıkların yayılma riski gibi çok boyutlu etkiler yaratmaktadır. Yaban domuzları, tarım arazilerine zarar vererek çiftçiler için ciddi ekonomik kayıplara yol açmakta, yollara çıkarak trafik kazalarına neden olmakta ve çöp karıştırarak hijyen sorunları yaratmaktadır. Türkiye'de de özellikle İstanbul'un ormanlık alanlarına yakın semtlerinde, Ege ve Akdeniz kıyılarındaki tarım ve mesire alanlarında benzer yaban domuzu sorunları yaşanmaktadır. Bu durum, yerel yönetimlerin ve ilgili bakanlıkların, yaban hayatı yönetimi, atık yönetimi ve halk sağlığı politikalarını entegre bir şekilde ele almasını gerektiren karmaşık bir meydan okumadır. Barselona'daki deneyim, bu tür sorunların çözümünde sadece itlaf ve tuzaklama gibi yöntemlerin yeterli olmayabileceğini, aynı zamanda uzun vadeli stratejilerin, halkın bilinçlendirilmesinin ve kentsel planlamanın önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.
