Barselona (Barselona) — Catalunya (Katalonya) Parlamentosu, taksi ve özel araçla yolcu taşıma (VTC) sektörünü yeniden düzenlemeyi hedefleyen yeni yasa teklifine yeşil ışık yaktı. Bu önemli adım, özellikle Uber ve Cabify gibi VTC platformlarının Barselona Metropol Alanı'ndan (AMB) aşamalı olarak çıkarılmasını öngörüyor. Çarşamba günü yapılan genel kurul oylamasında Vox partisinin yasa teklifinin tamamına itiraz eden önergesi reddedildi, böylece yasanın parlamenter süreci resmen başlamış oldu. Bu düzenleme, uzun süredir devam eden taksiciler ile VTC sürücüleri arasındaki gerilimi sona erdirmeyi amaçlıyor.
Yeni düzenlemenin temelinde, AMB'deki mevcut bin VTC lisansının süresi dolduğunda yenilenmemesi yatıyor. Yasa yürürlüğe girdiğinde yaklaşık 600 kentsel VTC lisansının süresinin dolması bekleniyor. Kalan 300 lisansın ise "yumuşak bir geçiş" sağlamak amacıyla süreleri dolana kadar faaliyet göstermesine izin verilecek. PSC (Katalonya Sosyalist Partisi), Junts (Katalonya İçin Birlik), ERC (Katalonya Cumhuriyetçi Solu), Comuns (Ortaklar) ve CUP (Halk Birliği Adaylığı) gibi partilerin ortaklaşa sunduğu bu teklif, sektörde köklü değişiklikler getirecek.
Yasa teklifinin orijinal metnine göre, AMB'deki lisanslarını kaybeden VTC'lerin faaliyetleri 'Yüksek Hazırlık' (Alta Disposición) adı altında yeni bir kategoride toplanabilecek. Bu yeni modelde, kullanıcıların hizmeti iki saat önceden talep etmesi ve aracın, yolculuğu kiralayan kişinin bir saat boyunca kullanımına sunulması öngörülüyor. Ayrıca, taksiler ve VTC'ler dahil tüm araçların konumlarını izlemek ve usulsüzlükleri önlemek amacıyla bir coğrafi konumlandırma platformu oluşturulması planlanıyor. Bu platform, araçlara yerleştirilecek özel cihazlar aracılığıyla çalışacak.
Özel Etkinlikler ve Taksi Sektörüne Yönelik Kurallar
VTC lisanslarının kademeli olarak kaldırılması, Mobile World Congress (MWC) gibi büyük etkinlikleri etkilemeyecek. Bu tür etkinliklerde VTC talebinin önemli ölçüde arttığı göz önüne alındığında, AMB dışındaki şehirlerarası VTC lisansına sahip araçların, Barselona dışından veya etkinliğin yapıldığı yerden geçici olarak hizmet vermesine izin verilecek. Bu madde, VTC'leri taksiye tamamlayıcı bir hizmet olarak konumlandırmayı amaçlıyor; zira taksi, temel bir hizmet ve toplu taşımanın tamamlayıcısı olarak kabul ediliyor.
Yeni yasa teklifi sadece VTC sürücülerine değil, taksicilere de bir dizi yükümlülük getiriyor. Örneğin, tarifeler Barselona'da Metropol Taksi Enstitüsü (IMET) gibi yetkili idareler tarafından belirlenecek. Taksiciler, daha fazla gelir getirecek başka bir yolculuk için hizmetleri reddedemeyecek veya iptal edemeyecek. Araçlara entegre edilecek coğrafi konumlandırma cihazları, sürücünün herhangi bir usulsüzlük yapıp yapmadığını değerlendirmek için kullanılacak, böylece hizmet kalitesi ve şeffaflık artırılacak.
Dil Şartları ve Sektörün Görüşleri
Yasa teklifinin detayları, Territori i Habitatge Komisyonu'nda (Bölge ve Konut Komisyonu) yapılacak görüşmelerle netleşecek. Junts partisi, taksi lisansı yenilemek veya almak için B2 seviyesinde Katalanca dil yeterliliği şartı getirilmesini önerirken, mevcut taslakta B1 seviyesi yeterli görülüyor. Elite Taxi ve Plataforma per la Llengua (Dil Platformu) gibi kuruluşlar da B2 seviyesi şartını destekliyor. Bu ve benzeri konuların uzlaşmayla çözüme kavuşturulmasının ardından, yasanın bu yılın ikinci yarısında kesin olarak oylanması ve yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Taksi sektörü, bu yasa teklifini olumlu karşılıyor. Elite Taxi platformu, yasanın "taksi sektörünü son yıllarda maruz kaldığı saldırı ve agresyonlara karşı savunmak" amacıyla doğduğunu belirtiyor. Ayrıca, yeni düzenlemenin mobiliteyi "fiyatları dalgalandıran büyük platformların eline bırakmasını engelleyeceğini" düşünüyorlar. Platform lideri Tito Álvarez, VTC sürücülerinin işlerini kaybetme riskine karşı, VTC lisanslarını maksimum sekiz yıllık geçici taksi lisanslarıyla değiştirmelerine izin verilmesini önerdi. Elite Taxi'nin hesaplamalarına göre, bu sayede yaklaşık 1.500 VTC lisansı taksiye dönüşebilir ve Barselona metropol alanındaki taksi parkı 12.000'e ulaşarak yoğun saatlerdeki talebi karşılayabilir.
Öte yandan, VTC sektörü düzenlemeyi eleştiriyor. Unauto patronaj birliğinin Barselona Üniversitesi'ne (UB) yaptırdığı bir rapora göre, yasa teklifi Avrupa direktifleriyle "çok sayıda çelişki" içeriyor. Raporda, taksiciler ile VTC sürücüleri arasında "tamamen yapay farklılıklar" yaratıldığı ve VTC'lerin "ikincil ve kalıntı bir konumda" bırakıldığı belirtiliyor. Ayrıca, yasanın bazı yönlerinin, Avrupa Adalet Divanı'nın (TSJUE) 2023 yılında AMB'nin her 30 taksiye bir VTC lisansı oranı belirleyen düzenlemesini iptal eden kararıyla çeliştiği ifade ediliyor. José Esteve Pardo ve Marc Tarrés Vives imzalı raporda, "VTC'lere yönelik kısıtlamanın hiçbir temeli olmadığı ve Avrupa Birliği'nin temel kurallarına aykırı olduğu" vurgulanıyor.
