İspanya'nın gözde şehri Barselona (Barcelona), son günlerde etkili olan şiddetli yağışların ardından ciddi bir sel felaketiyle mücadele ediyor. Özellikle kentin kuzeyindeki dağlık bölgelere yakınlığıyla bilinen Torre Baró mahallesi, bu aşırı hava olaylarından en çok etkilenen yerleşim yerlerinden biri oldu. Barselona Belediyesi (Ajuntament de Barcelona), toprak kaymaları, devrilen duvarlar ve ağaçlar gibi 20'den fazla acil durumun kaydedildiği bu mahallede, kamu alanlarını temizlemek ve hasarı gidermek amacıyla kapsamlı bir acil durum operasyonu başlattı. Çarşamba günü devreye alınan bu özel operasyonla birlikte, pazar gününden bu yana sahada çalışan ekiplerin sayısı iki katına çıkarılarak 6'dan 13'e yükseltildi ve çalışmalara ağır iş makineleri de dahil edildi.
Belediye ekiplerinin yoğunlaştığı başlıca noktalar arasında Torre Baró'nun kalbindeki Plaça dels Eucaliptus çevresi, Carrer de Castelldefels ve Avinguda d'Escolapi Càncer'in belirli kesimleri bulunuyor. Operasyon kapsamında, işçiler kürekler, süpürgeler ve ekskavatörler kullanarak moloz ve çamuru temizledi, devrilen ağaçları kaldırdı ve toprak kaymalarının yaşandığı yamaçlarda temizlik ve güçlendirme çalışmaları gerçekleştirdi. Öğleden sonra erken saatlerde, Torre Baró'nun alt kesimlerindeki yol ve kaldırımlar normale dönmeye başlasa da, tüm mahallenin tamamen temizlenmesinin hafta sonuna kadar süreceği tahmin ediliyor. Bu hızlı ve koordineli müdahale, şehir sakinlerinin güvenliğini sağlamak ve günlük yaşamı normale döndürmek adına büyük önem taşıyor.
Bu acil durum müdahalesinin hızla gerçekleştirilebilmesi, Barselona Belediye Başkanı Jaume Collboni'nin imzaladığı bir acil durum kararnamesi sayesinde mümkün oldu. Bu kararname, belediyenin acil durum sözleşmelerini hızlandırarak ek personel ve kaynakları daha çabuk devreye sokmasına olanak tanıyor. Nou Barris (Yeni Mahalleler) bölge meclis üyesi Xavier Marcé, yaşanan durumu "istisnai bir durum" olarak nitelendirerek, "Tekrarlayan sellerle karşı karşıyayız ve etkilerle daha çevik bir şekilde mücadele etmek için bir acil durum kararnamesi gerekliydi" ifadelerini kullandı. Marcé ayrıca, Torre Baró'daki durumun özellikle vahim olduğunu, çünkü dağlık bir mahalle olmasının yanı sıra, yaz aylarında çıkan orman yangınlarının bitki örtüsü ve arazi üzerindeki olumsuz etkilerinin de selin yıkıcılığını artırdığını vurguladı.
Barselona'nın Sel Riskleri ve İklim Değişikliği Bağlamı
Barselona, coğrafi konumu itibarıyla ani ve şiddetli yağışlara karşı belirli riskler taşımaktadır. Şehrin kuzeyinde yer alan Collserola Sıradağları'nın eteklerinde kurulu olması ve Akdeniz'e kıyısı bulunması, özellikle sonbahar ve ilkbahar aylarında "gota fría" (soğuk damla) olarak bilinen ani ve yoğun yağış olaylarına zemin hazırlamaktadır. Torre Baró gibi yamaçlarda yer alan mahalleler, bu tür yağışlarda toprak kayması ve sel baskınlarına karşı daha savunmasız hale gelmektedir. Bölgedeki orman yangınları, toprağın su emme kapasitesini azaltarak erozyon riskini artırmakta ve sel sularının daha yıkıcı olmasına neden olmaktadır. Bu durum, kentsel planlamada ve altyapı yatırımlarında iklim değişikliğinin etkilerini göz önünde bulundurmanın ne kadar kritik olduğunu bir kez daha ortaya koymaktadır.
Küresel iklim değişikliği, İspanya genelinde ve Akdeniz havzasında aşırı hava olaylarının sıklığını ve şiddetini artırmaktadır. Son yıllarda hem uzun süreli kuraklıklar hem de ani, yıkıcı seller daha sık yaşanır hale gelmiştir. Bu durum, şehirlerin altyapı sistemleri üzerinde büyük bir baskı oluşturmakta ve mevcut drenaj sistemlerinin yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Barselona Belediyesi'nin acil durum kararnamesi ve hızlı müdahale stratejisi, bu yeni normalde şehirlerin adaptasyon yeteneğinin bir göstergesidir. Türkiye de benzer şekilde Akdeniz ikliminin etkisindeki bölgelerinde (özellikle güney ve batı sahilleri ile dağlık iç kesimler) ani sel ve toprak kayması olaylarıyla mücadele etmektedir. Her iki ülkenin de bu tür felaketlere karşı dirençli şehirler inşa etme konusunda tecrübe paylaşımı ve ortak stratejiler geliştirmesi önem arz etmektedir.
Diğer Etkilenen Bölgeler ve Toplumsal Etkiler
Torre Baró'nun yanı sıra, belediye Horta-Guinardó ve Sarrià - Sant Gervasi bölgelerindeki Font del Gos, Mas Guimbau ve diğer noktalarda da çalışmalarını yoğunlaştırdı. Font del Gos'ta, belediye ekipleri, itfaiye ve yerel polis (Guàrdia Urbana), etkilenen binaların güvenliğini sağlamak amacıyla durum değerlendirmelerine devam ediyor. Horta-Guinardó bölge meclis üyesi Sara Belbeida, bölge ekiplerinin, itfaiyenin ve Guàrdia Urbana'nın ilk andan itibaren sahada çalışarak acil ihtiyaçları tespit ettiğini ve gerekli kaynakları seferber ettiğini belirtti. Belbeida, önceliklerinin her zaman insanların ve etkilenen binaların güvenliğini sağlamak olduğunu vurguladı.
Sel felaketi nedeniyle birçok kamu tesisi kısmen veya tamamen kapatılmak zorunda kaldı. Montbau ve Carmel kütüphaneleri, El Galliner çocuk kulübü ve Casal Infantil Teixonera gibi eğitim ve sosyal merkezler su hasarı nedeniyle hizmet veremez hale geldi. Özellikle Casal Mas Guinardó'da tavan panellerinin düşme riski nedeniyle geçici olarak kapatılma kararı alındı. Bu durum, sadece maddi hasarın ötesinde, bölge sakinlerinin sosyal ve kültürel yaşantılarını da olumsuz etkilemektedir. Belediyenin hızlı müdahalesi ve acil durum planlaması, bu tür doğal afetlerin yıkıcı etkilerini en aza indirme ve toplumun normale dönüş sürecini hızlandırma konusunda kritik bir rol oynamaktadır. Uzun vadede ise, iklim değişikliğine uyum sağlayan altyapı projeleri ve risk azaltma stratejileri, Barselona gibi büyük şehirler için vazgeçilmez bir öncelik olmaya devam edecektir.
