İspanya'nın gözde şehri Barselona (Barcelona), 28 Haziran - 2 Temmuz tarihleri arasında Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) 2026 Dünya Mimarlar Kongresi'ne ev sahipliği yaparak küresel mimarlık dünyasının odak noktası haline geliyor. "Dönüşen Bir Gezegen İçin Mimariler" (Becoming. Architectures for a planet in transition) teması altında düzenlenecek olan bu prestijli etkinlik, 130'dan fazla ülkeden 10.000'e yakın profesyonel mimar, öğrenci ve kurumsal temsilciyi bir araya getirmeyi hedefliyor. Kongre, iklim acil durumu, küresel konut krizi ve sürdürülebilir malzeme kullanımı gibi günümüzün en yakıcı kentsel ve çevresel zorluklarına mimari çözümler bulmayı amaçlıyor.
Barselona, 30 yıl aradan sonra ikinci kez bu önemli zirveye ev sahipliği yaparken, şehir bu yıl aynı zamanda Dünya Mimarlık Başkenti 2026 unvanını taşıyor. Kongre, katılımcılarına zengin bir program sunmak üzere üç ana mekanda faaliyet gösterecek. Barselona Uluslararası Kongre Merkezi (CCIB), 250'den fazla uluslararası konuşmacı ve UIA çalışma organlarıyla ilişkili 60 katılımcıyı ağırlayacak. Burada 40 genel oturum, panel tartışmaları, açık forumlar, atölye çalışmaları ve özgün araştırma sunumları gerçekleştirilecek. Konuşmacılar arasında Junya Ishigami, Kate Orff, Dirk Sijmons, Charlotte Malterre-Barthes, Olaf Grawert, Iñaqui Carnicero ve Ann Pettifor gibi mimarlık ve şehir planlama dünyasının önde gelen isimleri yer alıyor.
Etkinliğin bir diğer önemli merkezi ise Sant Adrià de Besòs'taki eski termik santralin türbin salonu olan Les Tres Xemeneies olacak. Bu tarihi mekan, kongrenin ana sergisi olan "Araştırma ile Tasarım"a (Research by Design) ev sahipliği yapacak ve 4.000 metrekarelik bir alanı deneysel bir laboratuvara dönüştürecek. Sergi, gezegensel dönüşüm süreçlerine mimarinin müdahale kapasitesini araştıran 12 özgün çalışmayı maketler, prototipler, görsel-işitsel eserler ve gerçek ölçekli enstalasyonlar aracılığıyla sunacak. Ayrıca, Açık Forum toplantıları ve çeşitli şenlikli etkinlikler de bu dinamik mekanda düzenlenecek.
Barselona Tasarım Müzesi (DHub) ise halka açık ve ücretsiz olarak çeşitli söyleşilere, tartışmalara ve dünya çapındaki önemli mimarlık kurumları ve dernekleriyle bağlantılı etkinliklere ev sahipliği yapacak. Buradaki dikkat çekici etkinliklerden biri, İspanya Mimarlar Kolejleri Yüksek Konseyi (CSCAE) tarafından düzenlenen ve son 30 yılın en iyi İspanyol mimari eserlerinden 207'sini sergileyen bir sergi olacak. Ayrıca, Barselona'nın baş mimarı Maria Buhigas'ın katılımıyla "Mimarların Hüznü: Ekonomik Belirsizlik Zamanlarında İklim ve Konut Krizinde Yol Almak" başlıklı C40 Şehirleri toplantısı da DHub'da gerçekleşecek, bu da kongrenin pratik ve politika odaklı yönünü vurgulayacak.
Küresel Zorluklar ve Mimarlık Çözümleri: Konut Krizi ve İklim Değişikliği
Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) Kongresi, 1948'den beri üç yılda bir düzenlenen köklü bir etkinliktir ve mimarlık mesleğinin küresel sorunlara yönelik sorumluluğunu ve çözüm üretme kapasitesini ön plana çıkarır. Bu yıl Barselona'da ele alınacak başlıca konular arasında, özellikle Avrupa ve Akdeniz bölgesinde giderek derinleşen konut krizi başı çekiyor. Artan kira fiyatları, yetersiz sosyal konut stokları ve şehir merkezlerindeki erişilebilirlik sorunları, mimarları daha sürdürülebilir, erişilebilir ve kapsayıcı konut modelleri geliştirmeye itiyor. Barselona gibi şehirler, turist akını ve yatırımcı ilgisi nedeniyle konut piyasasında büyük baskılar yaşarken, mimarların yenilikçi yaklaşımları bu krizin hafifletilmesinde kilit rol oynayabilir.
İklim acil durumu ise mimarlık ve şehir planlamasının en büyük meydan okumalarından birini oluşturuyor. Kongre, binaların enerji verimliliğini artırmaktan, karbon ayak izini azaltan malzemeler kullanmaya, kentsel ısı adası etkisini hafifletmekten, su yönetimi ve biyoçeşitlilik entegrasyonuna kadar geniş bir yelpazede çözümleri tartışacak. Türkiye de dahil olmak üzere birçok ülke, kentsel dönüşüm ve yeni yapılaşma projelerinde iklim değişikliğine uyum ve azaltım stratejilerini benimsemek zorunda kalıyor. Bu bağlamda, kongrede sunulacak "Araştırma ile Tasarım" projeleri, mimarların sadece estetik değil, aynı zamanda çevresel ve sosyal sorumluluk bilinciyle hareket ettiğini gösteren somut örnekler sunacak. Özellikle Barselona'nın "superilles" (süper bloklar) gibi yenilikçi kentsel planlama yaklaşımları, şehirlerin nasıl daha yaşanabilir ve sürdürülebilir hale getirilebileceğine dair ilham verici modeller sunuyor.
Ortak Çabalar ve Geleceğe Yönelik Taahhütler
Kongrenin küratörleri Pau Bajet, Mariona Benedito, Maria Giramé, Tomeu Ramis, Pau Sarquella ve Carmen Torres, etkinliği "çözümleri araştırma kapasitesine, bunları uygulama sorumluluğuna ve gezegenin evrimi ve dönüşümüne adanmış bir mesleğin kolektif çabasına odaklanan gerçek bir kolektif deney laboratuvarı" olarak tanımlıyor. Bu kapsamlı organizasyon, İspanya Mimarlar Kolejleri Yüksek Konseyi (CSCAE) ve Katalonya Mimarlar Koleji (COAC) tarafından düzenleniyor ve İspanya Konut ve Kentsel Gündem Bakanlığı, Generalitat de Catalunya (Katalonya Hükümeti) ve Barselona Belediyesi gibi önemli kurumların desteğini alıyor. Bu destek, kongrenin "istisnai kamu yararı" taşıyan bir etkinlik olarak kabul edilmesini sağlamıştır.
28 Haziran gecesi Les Tres Xemeneies'deki açılış töreniyle başlayacak olan kongre, beş gün boyunca sürecek panel tartışmaları, atölye çalışmaları ve ödül törenlerinin yanı sıra, Valensiya Topluluğu Mimarlar Koleji (COACV) tarafından desteklenen DANA Yarışması'na adanmış bir konferansı ve Sınır Tanımayan Mimarlık (AFS Internacional) tarafından düzenlenen bir etkinliği de içerecek. Kongre, 2 Temmuz'daki kapanış oturumunda bir manifesto okunması ve bayrağın 2029'daki bir sonraki UIA Dünya Mimarlar Kongresi'ne ev sahipliği yapacak olan Pekin şehrine devredilmesiyle sona erecek. Bu devir teslim, mimarlık dünyasının küresel diyalog ve işbirliği ruhunun devamlılığını simgeliyor ve geleceğin şehirlerini ve yaşam alanlarını şekillendirme yolundaki ortak taahhüdü vurguluyor.
