Barselona'nın ulaşım omurgasını oluşturacak olan L9 ve L10 metro hatlarının tünel açma makinesi (TBM), Sarrià-Sant Gervasi Bölgesi'ndeki Sant Gervasi de Cassoles Caddesi'ne ulaşarak önemli bir kilometre taşını geride bıraktı. Muntaner Caddesi'nin altından başarıyla geçen dev makine, Mandri'de yeniden aktive edildiğinden bu yana 265 metrelik bir ilerleme kaydetti. Bölgesel Yönetim, Konut ve Ekolojik Geçiş Bakanlığı (Departament de Territori, Habitatge i Transició Ecològica) kaynaklarından edinilen bilgiye göre, bir yıldan uzun süredir kesici tekerleğindeki bir arıza nedeniyle atıl durumda kalan tünel açma makinesinin yeniden çalışmaya başlamasıyla, Katalonya Özerk Yönetimi (Generalitat de Catalunya) tünel kazısını sürdürme ve hattın kuzeyine sonbahara kadar ulaşma takvimini koruyor.
100 metre uzunluğunda ve 12 metre çapındaki bu etkileyici makine, Mandri'deki gelecekteki istasyonun kuyusunu geride bıraktı. Şimdi, Barselona'nın dağ tarafına en yakın kısmını kateden tünel açma makinesi, Lesseps istasyonuna doğru yolculuğuna devam ediyor. Projenin ilerlemesiyle birlikte, Bölgesel Yönetim Bakanlığı ve Barselona Belediyesi (Ajuntament de Barcelona), Sarrià-Sant Gervasi Bölgesi sakinleriyle bir bilgilendirme toplantısı düzenleyerek projenin son gelişmeleri ve tünel inşaatı öncesindeki binalarda yapılacak teknik denetimler hakkında bilgi verecek. Bu tür mega projelerde yerel halkla şeffaf iletişim, olası rahatsızlıkları en aza indirmek ve toplumsal desteği sürdürmek açısından hayati önem taşımaktadır.
Katalonya Özerk Yönetimi, Barselona metropol alanındaki en büyük beş belediyeyi bir araya getirerek Katalan başkentindeki toplu taşımayı baştan aşağı değiştirmesi beklenen L9 ve L10 metro hatlarını tamamlamayı hedefliyor. Bu hatlar tamamlandığında, örneğin Badalona'dan Josep Tarradellas Barselona-El Prat Havalimanı'na doğrudan bağlantı sağlanacak. Hatların kuzey ve güney kısımları zaten hizmet verirken, Generalitat şimdi merkezi bölümdeki çalışmaları hızlandırıyor. Ancak bunun öncesinde, Mandri ve Lesseps arasındaki 1,6 kilometrelik bu tünelin tamamlanması gerekiyor. Bu tünel, Barselona'nın yoğun kent dokusu altında ilerlerken karşılaşılacak jeolojik çeşitlilik (granit, şist ve kumtaşı gibi) nedeniyle mühendislik açısından büyük zorluklar barındırıyor.
Sílvia Paneque liderliğindeki Bakanlık, belirlenen sürelere uyulacağına ve merkezi bölümün kazısının sonbahara kadar tamamlanacağına inanıyor. Bu, hattın tamamının 2032 yılında hizmete girmesi hedefine bir adım daha yaklaşmak anlamına geliyor. Projede yer alan mühendislik firması Socotec'ten alınan bilgilere göre, tünel açma makinesi herhangi bir aksilik yaşanmadığı takdirde günde en fazla 20 metre ilerleyebiliyor. Bu da, belirlenen takvime uymanın büyük bir başarı olacağını gösteriyor. Ayrıca, Temmuz ayında Barselona Limanı'na ulaşan yeni kesici parçanın, bu güzergahta bulunan granit, şist ve kumtaşı gibi farklı zemin türlerine uyum sağlayacak şekilde özel olarak adapte edilmesi de projenin karmaşıklığını artırıyor.
L9/L10 Metro Hattı: Barselona'nın Ulaşım Vizyonu ve Zorlukları
Barselona'nın L9 ve L10 metro hatları projesi, sadece İspanya'nın değil, Avrupa'nın en iddialı altyapı projelerinden biri olarak kabul ediliyor. 2009 yılında kısmen hizmete giren bu hatlar, toplamda yaklaşık 48 kilometre uzunluğu ve 52 istasyonuyla, dünyanın en uzun insansız (otomatik) metro hatlarından biri olma özelliğini taşıyor. Proje, Barselona metropol alanının kuzeydoğusundaki Besòs bölgesinden güneybatısındaki Llobregat bölgesine kadar uzanarak, şehrin farklı noktalarını ve önemli ulaşım merkezlerini (havalimanı, liman, yüksek hızlı tren istasyonları) birbirine bağlamayı hedefliyor. Başlangıcından itibaren yüksek maliyetleri ve teknik zorlukları nedeniyle sık sık gündeme gelen proje, Barselona'nın gelecekteki sürdürülebilir ulaşım ağının temelini oluşturuyor.
Türkiye'deki büyük şehirlerde, özellikle İstanbul ve Ankara'da da benzer ölçekte metro projeleri yürütülüyor. Bu projeler, Barselona'daki L9/L10 gibi, şehir içi trafiği rahatlatma, toplu taşımayı teşvik etme ve çevresel sürdürülebilirliği artırma hedefleri taşıyor. Ancak bu tür mega projeler genellikle uzun inşaat süreleri, yüksek maliyetler ve beklenmedik jeolojik veya teknik sorunlarla karşılaşıyor. Barselona'daki tünel açma makinesinin arızası ve ardından yenilenen kesici tekerleğin farklı zemin türlerine adaptasyonu, bu tür projelerin ne kadar karmaşık ve zorlu olabileceğinin bir göstergesi. Projenin tamamlanmasıyla birlikte, yıllık kullanıcı sayısının 27 milyondan 113 milyona çıkması ve karayollarından 8.000 aracın çekilmesi bekleniyor; bu da Barselona'nın karbon ayak izini azaltma çabalarına önemli bir katkı sağlayacak.
Finansman ve Gelecek Adımlar: Özel Sektör İşbirliğiyle Hız Kazanma
Tünel açma makinesinin yeniden faaliyete geçmesiyle eş zamanlı olarak, Bölgesel Yönetim, Konut ve Ekolojik Geçiş Bakanlığı, 2027 yılı sonunda Sagrera-TAV istasyonu ile Guinardó | Hospital de Sant Pau arasındaki bölümün hizmete gireceğini duyurdu. Bu bölümde şu anda asansör ve peron inşaatları devam ediyor. Ayrıca, Barselona Metropol Alanı Ulaşım Otoritesi (ATM) tarafından hazırlanan 2025'in son çeyreğine ait kamu işlerinin yürütme derecesi raporuna göre, şu anda Campus Nord, Manuel Girona, Sarrià, Sanllehy ve Mandri istasyonlarındaki çalışmalarda ilerleme kaydediliyor. Özellikle Mandri istasyonunda acil çıkış ve havalandırma sistemleri üzerine yoğunlaşılıyor. Bu noktadaki çalışmaların ilerlemesi sayesinde, Bonanova Caddesi'nde iki şerit (her yöne birer şerit) kısmen yeniden trafiğe açılırken, otobüsler ile yükleme ve boşaltma araçları için de özel bir şerit ayrıldı.
Salvador Illa hükümeti için, hattın iki ucunun birleştirilmesi büyük önem taşıyor. Bu yeni altyapı, tamamlandığında Besòs ve Llobregat bölgeleri arasında daha iyi bir hareketlilik sağlayacak. Bu nedenle, Katalan yönetimi, 2026 Bütçesi'ne L9 ve L10'un merkezi bölümü için 40 milyon Euro'luk bir ödenek dahil etti. Bu bütçe, Parlament'ta oylamayı bekliyor. Altyapı ve hareketlilik bütçesi toplamda 4 milyar Euro'ya çıkarıldı; bu miktarın önemli bir kısmı Rodalies (Katalonya'daki banliyö tren ağı) transferi için 355 milyon Euro ve Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya (Katalonya Özerk Yönetimi Demiryolları - FGC) L8 hattının uzatılması için 101 milyon Euro olarak ayrıldı. Ayrıca, 194 milyon Euro'luk önemli bir bölüm, T-Jove ve T-Usual gibi toplu taşıma kartlarında %50'lik indirimlerin sürdürülmesi için kullanılacak; bu da metro hattı kullanıcılarına da fayda sağlayacak.
L9 ve L10 bağlantısını sağlamak için ayrılan yatırım hacmi önemli olsa da, Katalan yönetimi bunun yeterli olmadığının ve hattın iki ucunu birleştirme hedefine ulaşmak için dış sermayeye ihtiyaç duyduğunun farkında. Bu amaçla, Generalitat, kamu yapım imtiyazlarını (concesiones de obra pública) keşfetmek üzere piyasada bir danışma süreci başlatmayı planlıyor. Bakan Sílvia Paneque, Şubat ayında yaptığı açıklamada, bu sayede L9 istasyonlarındaki çalışmaların daha hızlı ilerleyebileceğini belirtmişti. Özel şirketlere verilecek olası imtiyazların, hattaki planlanan çalışma takvimini etkilemeyeceğini ve 2032 yılındaki hizmete giriş tarihinin korunduğunu da ekledi. Süreç, inşaat şirketleri, imtiyaz şirketleri, yatırım fonları, finans kuruluşları ve danışmanlık firmaları gibi çeşitli paydaşlara açık olup, 2009'da başlayan bu hattın tamamlanmasına yardımcı olacak.
