Barselona'nın hareketli Nou Barris bölgesinde yer alan bir mahallenin ismini belirlemek üzere düzenlenen katılımcı süreçte, yerel halk "Verdum" adını açık ara farkla tercih etti. 8 Mayıs - 3 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştirilen ve bağlayıcı olmayan bu oylama, mahalle sakinlerinin kimliklerini yansıtan bir isim seçme arayışının önemli bir adımı oldu. Oylamada, "m" harfiyle biten ve İspanyolca'da "verderol" olarak bilinen bir kuş türüne atıfta bulunan "Verdum" ismi, toplam 429 oy alarak galip geldi. Buna karşılık, Birinci Dünya Savaşı'nın kanlı Verdun Muharebesi'ne gönderme yapan "Verdun" (n harfiyle biten) ismi ise 118 oyda kaldı. Bu sonuç, mahallede yıllardır süregelen isim karmaşasına bir son verme ve yerel kimliği doğa ile barışla ilişkilendirme yönünde güçlü bir irade ortaya koydu.
Katılımcı süreç, Barselona Belediyesi'nin dijital platformu Decidim üzerinden yürütüldü ve Nou Barris'te ikamet eden 14 yaş ve üzeri tüm vatandaşlara açıktı. Kimlik doğrulama, DNI (Ulusal Kimlik Belgesi) veya NIF (Vergi Kimlik Numarası) girişiyle sağlandı. Oylama süresince, mahalle sakinlerinin bilinçli bir tercih yapabilmesi için yedi bilgilendirme ve destek noktası kuruldu. Ayrıca, Roquetes – Nou Barris Tarih Arşivi, mahallenin tarihini ve iki farklı yazımın (m ve n harfleri) zaman içindeki değişimini anlatan bilgilendirici konuşmalar ve yürüyüşler düzenledi. Bu etkinlikler, isimlerin sadece harflerden ibaret olmadığını, aynı zamanda derin anlamlar ve tarihsel bağlamlar taşıdığını vurgulayarak, katılımcıların karar verme sürecine katkıda bulundu.
Geçmişten Bugüne İsim Karmaşası ve Halkın Talebi
Verdum/Verdun mahallesinin isim tartışması, aslında onlarca yıldır süregelen bir mesele. 1984 yılında Barselona'nın mevcut 10 bölgesinin oluşturulmasıyla birlikte, mahallenin adı resmi olarak "Verdum" olarak belirlenmişti. Ancak, 2006 yılında Barselona mahallelerinin sınırları yeniden düzenlendiğinde, Franco rejimi döneminde kullanılan "Verdun" terimi tekrar resmi kayıtlara geçmişti. Bu durum, mahalledeki birçok tabelada ve yerel kurumlarda her iki ismin de yan yana kullanılmasına yol açarak sürekli bir karışıklık yaratmıştı. Mahalle sakinleri ve özellikle yerel dernekler, bu belirsizliğin sona ermesi ve mahallelerinin kimliğini daha iyi yansıtan bir ismin kalıcı olarak benimsenmesi için uzun süredir mücadele ediyordu. 2023 yılında yapılan bir halk istişaresi de bu talebin gücünü göstermişti.
İsimlerin farklı anlamları, bu tartışmanın temelini oluşturuyor. "Verdum", Katalanca'da "verderol" olarak bilinen, yeşil renkli, küçük ve şarkıcı bir kuş türüne atıfta bulunuyor. Bu isim, mahallenin doğal güzellikleri, huzurlu atmosferi ve yerel kimliğiyle daha uyumlu görülüyor. Öte yandan, "Verdun", Birinci Dünya Savaşı'nın en uzun ve en kanlı muharebelerinden biri olan, yüz binlerce askerin hayatını kaybettiği Fransa'daki Verdun Muharebesi'ne gönderme yapıyor. Mahalle sakinleri, kendi yaşam alanlarının adının bir savaşla değil, doğayla, yaşamla ve barışla özdeşleşmesini tercih ettiklerini bu oylamayla net bir şekilde ortaya koydu. Bu seçim, aynı zamanda bir şehrin kendi tarihini ve anlatısını nasıl şekillendirdiğinin de bir göstergesi niteliğinde.
Sırada Ne Var? Katılımcı Demokrasinin Sınırları
Her ne kadar oylama sonuçları mahalle sakinlerinin güçlü tercihini yansıtsa da, bu sonuçlar yasal olarak bağlayıcı değil. Sürecin ardından hazırlanan rapor, toplanan argümanlar ve sonuçlarla birlikte Nou Barris bölge yönetimine sunuldu. Bölge yönetimi, mahalle sakinlerinin "Verdum" tercihini benimsediğini ve bu ismin Barselona Belediye Meclisi'ne (Ple Municipal) taşınması için gerekli süreci başlatma sözü verdi. Nihai kararın Belediye Meclisi tarafından alınması bekleniyor, ancak bu son tartışma için henüz belirli bir tarih belirlenmedi. Bu durum, katılımcı demokrasi süreçlerinin yerel yönetimlerde nasıl işlediğini ve halkın sesinin karar alma mekanizmalarına nasıl entegre edildiğini gösteren önemli bir örnek teşkil ediyor.
Bu tür katılımcı süreçler, Barselona gibi ilerici şehirlerde yerel yönetişimin önemli bir parçası haline gelmiştir. Decidim gibi platformlar, vatandaşların kentle ilgili kararlara doğrudan katılımını sağlayarak şeffaflığı ve hesap verebilirliği artırmayı hedeflemektedir. Türkiye'de de benzer şekilde, yerel yönetimlerin halkın katılımını teşvik eden projeleri ve dijital platformları giderek yaygınlaşmaktadır. Ancak, bu platformların ve süreçlerin "bağlayıcı olmama" özelliği, bazen halkın beklentileri ile idari kararlar arasında bir gerilim yaratabilmektedir. Barselona'daki bu örnek, halkın iradesinin idari süreçler tarafından nasıl onaylandığını ve nihai karara nasıl dönüştürüldüğünü yakından izlemek için önemli bir vaka sunmaktadır.
Eğer "Verdum" adı Belediye Meclisi tarafından onaylanırsa, bu değişim kalıcı olacak ve mahalle sakinleri için herhangi bir bürokratik işlem gerektirmeyecek. DNI veya pasaport gibi resmi belgelerde mahalle adı bilgisi yer almadığı için, sakinlerin herhangi bir evrak değişikliği yapmasına gerek kalmayacak. Bu durum, mahalle adı değişikliğinin pratik etkilerinin minimal düzeyde kalacağını ve asıl önemin sembolik ve kimliksel boyutta olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, Barselona'nın Nou Barris bölgesindeki bu küçük ama anlamlı oylama, bir mahallenin sadece coğrafi bir konumdan ibaret olmadığını, aynı zamanda kolektif bir kimlik, tarih ve gelecek vizyonunun da bir yansıması olduğunu bir kez daha kanıtlamıştır.
