Barselona'nın tarihi kalbinde, La Ribera (Kıyı) mahallesinde, uzun süredir tartışmalara konu olan eski adliye arazisi, bir kez daha gündemin merkezine oturdu. Bölgedeki sivil ve mahalle örgütleri, "La Ribera en Acció" çatısı altında birleşerek, Passeig de Lluís Companys (Lluís Companys Caddesi) üzerindeki bu kritik alana yeni bir Audiència Provincial (İl Adliyesi) binasının inşa edilmesini engellemek için önemli bir adım attı. Bu örgütler, arazinin sadece bir inşaat alanı değil, aynı zamanda Barselona'nın 1714 Kuşatması sonrası yaşadığı travmanın bir hafıza alanı ve gelecekte bir iklim sığınağı olarak korunması gerektiğini savunuyor.
Son gelişmeye göre, aktivistler Katalonya Özerk Yönetimi'ne (Generalitat) resmi bir başvuruda bulunarak, eski adliye arazisinin ve antik La Ribera mahallesinin yer altı kalıntılarının "Bé Cultural d'Interès Nacional (BCIN)" yani Ulusal Kültürel Değer olarak ilan edilmesini talep etti. Bu statü, Katalan kültürel mirası hukukuna göre bir varlık için sağlanabilecek en yüksek koruma seviyesini temsil ediyor. Eğer bu talep kabul edilirse, araziye planlanan Audiència Provincial binasının inşaat projeleri durdurulacak ve bölgenin tarihi ve arkeolojik kimliği öncelik kazanacak. Comissió de la Dignitat (Onur Komisyonu) temsilcilerinden avukat Pep Cruanyes, talebin kabul edilmesi halinde gelecekteki adliye binası için yürütülen çalışmaların tamamen duracağını vurguladı.
1714 Kuşatması ve La Ribera'nın Tarihi Yükü
"La Ribera en Acció" üyeleri, taleplerinin Katalan kültürel miras yasası kapsamında sağlam bir hukuki zemine oturduğuna inanıyor. Avukat Cruanyes, yasanın 8. ve 9. maddelerinin BCIN ilan süreçlerini ve başvuruların işleme alındığı andan itibaren geçici koruma rejiminin uygulanmasını düzenlediğini belirtiyor. Bu yasal dayanak, arazinin tartışılmaz arkeolojik ve tarihsel değerini göz önüne seriyor. Nitekim, 2018 yılında yapılan arkeolojik araştırmalar, bu alanda hem 1714 olaylarıyla bağlantılı hem de Barselona'nın daha önceki dönemlerine ait önemli kalıntıların varlığını doğrulamıştı.
La Ribera en Acció'ya göre, eski adliye arazisi ve 1714 Kuşatması sonrası yıkılan bölge, sadece arkeolojik değil, aynı zamanda sembolik ve tarihi hafıza açısından da büyük bir öneme sahip. Bu yıkım, Barselona Kuşatması'nın ardından yaşanan siyasi baskının bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Bu nedenle, bölgenin korunması, hem şehir hem de ülke için kurumsal bir sorumluluk teşkil ediyor. Grup, Kültür Departmanı'nın talebi reddetmesi halinde bunun gerekçelendirilmesi gerektiğini, ancak arazinin tarihsel ve arkeolojik değerinin inkar edilemez olduğunu ifade ediyor.
Arkeolojik Çalışmalar ve Şehir Planlama İlkeleri
Pep Cruanyes, "La Ribera en Acció"nun BCIN talebinin, eski adliye arazisinde bu günlerde yeniden başlayan ve iki yıl sürmesi beklenen arkeolojik çalışmaları etkilemeyeceğini belirtiyor. Aksine, örgüt bu bölgenin bir arkeolojik alan olarak korunmasını talep ettiği için, kazıların yapılmasını ve ortaya çıkarılan eserlerin korunmasını destekliyor. Bu durum, sivil toplum örgütlerinin sadece inşaat projelerine karşı çıkmakla kalmayıp, aynı zamanda kültürel mirasın bilimsel yöntemlerle araştırılması ve belgelenmesi süreçlerine de destek verdiğini gösteriyor.
Cruanyes ayrıca, Katalonya şehir planlama yasasının "tarihi, arkeolojik ve kültürel değerlerin korunmasını, şehir planlamasının temel ilkesi olarak" belirlediğini hatırlatıyor. Bu yasal çerçeve, Barselona gibi derin tarihi katmanlara sahip bir şehirde, modern gelişim projelerinin geçmişle uyumlu bir şekilde ilerlemesi gerektiğini vurguluyor. Eski adliye arazisindeki bu mücadele, Barselona'nın kentsel gelişiminde tarihi kimliğin ve toplumsal hafızanın ne kadar güçlü bir rol oynadığını bir kez daha ortaya koyuyor. Generalitat'ın vereceği karar, sadece bu projenin geleceğini değil, aynı zamanda Katalonya'nın kültürel mirası koruma konusundaki duruşunu da belirleyecek önemli bir emsal teşkil edecek.
