Barselona'nın canlı Sant Antoni mahallesindeki Vilamarí Caddesi esnafı, Şubat ayından bu yana süren L8 metro hattı uzatma çalışmaları nedeniyle büyük bir çöküş yaşıyor. Gran Via ile Sepúlveda Caddesi arasındaki bu işlek cadde, çalışmalar yüzünden adeta bir "çıkmaz sokağa" (cul-de-sac) dönüşmüş durumda. Bölgedeki otuzdan fazla işletme, araç trafiğinin kesilmesi ve yaya akışının engellenmesi sonucu satışlarında %20'ye varan düşüşler bildiriyor ve kendilerini "tecrit edilmiş" hissettiklerini dile getiriyor. Esnaf, iş yerlerine ulaşımın "bir tür kaçış oyunu" (escape room) haline geldiğini, her yerin inşaat bariyerleriyle çevrili olduğunu belirtiyor.
Yerel esnaf, bu durumun sürdürülemez olduğunu ve birçok işletmenin kepenk kapatma riskiyle karşı karşıya kaldığını ifade ediyor. "Benim kaldırımımda artık kimse geçmiyor, burası bir çöle döndü" diyen bir esnaf, durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor. Özellikle mahallenin sosyal ve ekonomik dokusunun önemli bir parçası olan yerel işletmeler, kamu yatırımlarının getirdiği bu beklenmedik zorluk karşısında çaresiz kalmış durumda. Bölgedeki ticari faaliyetlerin durma noktasına gelmesi, sadece esnafı değil, mahalle sakinlerini de olumsuz etkiliyor.
Unió de Comerciants Som Sant Antoni (Sant Antoni Esnaf Birliği) Başkanı Lídia Núñez, kamu yatırımlarının yerel ticareti yok etmemesi gerektiğini vurgulayarak acil çözümler talep ediyor. Esnaf birliği, Rocafort Caddesi üzerinden alternatif bir geçit açılmasını, etkilenen işletmelere mali tazminat ödenmesini ve bölgedeki tabelaların, otopark erişiminin iyileştirilmesini istiyor. Núñez, Şubat ayından bu yana üç ay geçmesine rağmen durumun her geçen gün daha da kötüleştiğini, tünel açma makinesinin çalışmaları nedeniyle bölgenin tamamen izole edildiğini dile getiriyor. Eğer bu durum devam ederse, bazı işletmelerin kapanmak zorunda kalacağı konusunda uyarıyor.
L8 Metro Hattı Uzatma Projesi: Kentsel Dönüşümün Bedeli
Barselona'nın toplu taşıma ağını güçlendirmeyi hedefleyen L8 metro hattı uzatma projesi, Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya (FGC - Katalonya Bölgesel Demiryolları) tarafından yürütülen stratejik bir altyapı girişimidir. Bu proje, L8 hattını Plaça Espanya'dan (İspanya Meydanı) Gràcia bölgesine kadar uzatarak, şehrin önemli noktalarını birbirine bağlamayı ve toplu taşıma erişilebilirliğini artırmayı amaçlamaktadır. Yüz milyonlarca Euro'luk bir yatırım olan bu genişleme, Barselona'nın sürdürülebilir kentsel gelişim hedefleri doğrultusunda planlanmıştır. Ancak, şehir merkezinde yürütülen bu tür büyük ölçekli altyapı projeleri, kaçınılmaz olarak çevresindeki yaşamı ve ticareti etkilemektedir.
Katalonya Bölgesel Yönetimi (Generalitat de Catalunya) yetkilileri, Vilamarí Caddesi'ndeki kesintinin tünel açma makinesinin montajını tamamlamak ve Gran Via'daki akustik kuyu yapısını bitirmek için gerekli olduğunu belirtiyor. Bu çalışmaların, L8 uzatma projesinin kilit aşamalarından biri olduğu ifade ediliyor ve caddenin yaz aylarına kadar kapalı kalacağı öngörülüyor. Yetkililer, çalışmaların etkisini azaltmak amacıyla inşaat alanının çevresine, etkilenen işletmelerin isimlerini içeren tabelalar yerleştirildiğini savunsa da, esnaf bu önlemlerin yetersiz kaldığını ve gerçek bir çözüm sunmadığını belirtiyor.
Esnafın Yaşadıkları ve Gelecek Kaygıları
Vilamarí Caddesi'nde stüdyosu bulunan fotoğrafçı Marta Claveria, durumun kritik olduğunu ve üç ay önce başlayan çalışmaların ardından hiçbir geçiş yolunun bırakılmadığını dile getiriyor. Claveria, caddedeki insan akışının dramatik bir şekilde azaldığını, bazı işletmelerin mal kabul etmekte zorlandığını ve müşterilerine iş yerlerine nasıl ulaşacaklarını açıklamakta güçlük çektiklerini anlatıyor. Ayrıca, çöp konteynerlerinin kaldırılması nedeniyle esnafın çöplerini atmak için iki cadde öteye gitmek zorunda kaldığını, ancak vergilerin aynı şekilde tahsil edildiğini belirterek şikayetlerini dile getiriyor.
Caddenin diğer tarafında görsel terapist olarak çalışan Gerogia García da müşteri kaybı yaşadığını belirtiyor. García, randevuyla çalıştığını ancak eskiden caddeden geçen müşterilerin %15-20'sinin içeri girip bilgi aldığını, bu potansiyel müşteri kitlesinin tamamen yok olduğunu ifade ediyor. Mart ayında işlerin idare ettiğini, Nisan'da faturaların düştüğünü ancak Mayıs ayının "felaket" geçtiğini söyleyen García, özellikle çocuklu ailelerin randevularını iptal etmesinin yaygınlaştığını belirtiyor. "Her hafta iki üç randevum iptal oluyor çünkü zamanında gelemiyorlar. Şimdilik masraflarımı karşılıyorum ama böyle devam ederse ne kadar dayanabilirim bilmiyorum" diyerek endişelerini paylaşıyor.
Ekonomik Etki ve Çözüm Arayışları
Sant Antoni esnafı, yerel işletmelere karşı duyarsızlık olduğunu düşünüyor. Lídia Núñez, Paral·lel Caddesi'ne giden en işlek caddelerden birine tünel açma makinesi yerleştirildiğinde, birilerinin bundan etkileneceğinin öngörülmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıca, Temmuz ayında Manso Caddesi ile Paral·lel Caddesi arasındaki yeni çalışmaların başlayacak olması, mahalle esnafı için daha büyük bir izolasyon tehdidi oluşturuyor. Núñez, bölgeye erişimin iyi planlanmaması halinde yerel ticaretin ciddi şekilde zarar görebileceği konusunda uyarıyor.
Barselona gibi büyük metropollerdeki altyapı projeleri, modernleşme ve yaşam kalitesini artırma hedefleri taşırken, yerel ekonomiler üzerindeki kısa vadeli olumsuz etkileri genellikle göz ardı ediliyor. Türkiye'de de İstanbul veya Ankara gibi şehirlerdeki metro uzatma çalışmaları sırasında benzer şikayetler yaşanmış, esnafın erişim sorunları ve iş kaybı dile getirilmişti. Bu durum, kamu otoritelerinin, büyük projeleri planlarken yerel işletmelerin sürdürülebilirliğini sağlamak adına daha kapsamlı destek mekanizmaları ve iletişim stratejileri geliştirmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Esnafın talepleri doğrultusunda alternatif yolların açılması, mali tazminatların sağlanması ve sürekli iletişim kanallarının oluşturulması, hem projenin toplumsal kabulünü artıracak hem de yerel ekonominin ayakta kalmasına yardımcı olacaktır. Aksi takdirde, kentsel gelişim adı altında mahallelerin ruhu ve ekonomik çeşitliliği kaybolma riskiyle karşı karşıya kalacaktır.
