Barselona'nın tarihi merkezi Ciutat Vella (Eski Şehir), önümüzdeki günlerde yürürlüğe girecek yeni bir kullanım planı ile köklü bir değişime hazırlanıyor. Barselona Belediyesi'nin sosyalist belediye başkanı Jaume Collboni liderliğindeki hükümet, Katalan milliyetçisi Junts per Catalunya (Katalonya İçin Birlikte) partisinin desteğiyle, bölgedeki ticari faaliyetleri düzenleyecek bu kritik belgeyi Çarşamba günü Şehircilik Komisyonu'nda onaylamayı hedefliyor. Ciutat Vella Bölge Meclis Üyesi Albert Batlle'nin açıklamalarına göre, yeni plan turistik baskının artmasını engellemeyi, kültürü ve bölge sakinleriyle uyumlu yaşamı merkeze almayı amaçlıyor.
PSC (Katalonya Sosyalist Partisi) yönetimi, bu önemli kullanım planını neredeyse son anda onaylatmayı başarıyor; zira Temmuz ayında, plan hazırlanırken belirli faaliyetler için 2024'te getirilen ruhsat askıya alma süresi sona erecekti. Junts'un yanı sıra, muhafazakar Halk Partisi (PP) de plana destek vereceğini duyururken, eski belediye başkanı Ada Colau'nun partisi Barcelona en Comú (Barselona Ortak) ve Katalan Cumhuriyetçi Solu (ERC) ise, planın turizm odaklı işletmeleri yeterince sınırlamadığı gerekçesiyle açıkça karşı çıktı. Bu durum, Barselona'nın siyasi yelpazesindeki farklı partilerin, şehrin kimliği ve geleceği konusundaki derin ayrılıklarını bir kez daha gözler önüne seriyor.
Ciutat Vella'yı "Bunkerleştirmekten" Kaçınmak
Meclis Üyesi Batlle, yeni planın "genel yasaklardan kaçındığını" ve Ciutat Vella'nın yeni işletmeler için cazibesini yitirmesini engellemek amacıyla "cerrahi bir düzenlemeyi" benimsediğini belirtti. Batlle, "Bölge, yüz elli yıl önce surlarını yıktı ve hiçbir şekilde onları yeniden inşa etmek söz konusu değil. 'Bunkerleşmeyi' önlemeliyiz; zenginlik katmayan faaliyetleri dışlamakla birlikte, aynı zamanda kapanmayı da engellemeliyiz" diyerek, planın dengeli bir yaklaşım sergilediğini vurguladı. Bu ifade, Barselona'nın tarihi dokusunu korurken ekonomik canlılığı da sürdürme çabasını gösteriyor.
Ciutat Vella, Barselona'nın en eski ve en turistik bölgelerinden biri olup, Gotik Mahalle (Barri Gòtic), El Born ve El Raval gibi ikonik semtleri barındırır. Son yıllarda aşırı turizm, kira fiyatlarındaki artış ve yerel esnafın yerini turistik mağazaların alması gibi sorunlarla boğuşan bölge, bu yeni planla birlikte daha sürdürülebilir bir denge bulmayı hedefliyor. Planın temelinde, bölge sakinlerinin yaşam kalitesini artırmak ve kültürel çeşitliliği korumak yatıyor.
Kenevir Mağazaları, Mobil Aksesuar Dükkanları ve Güzellik Salonlarına Sınırlandırma
Yeni kullanım planı, önceki plana göre 125 daha fazla olmak üzere toplam 180 farklı faaliyet türünü ayırt ediyor ve özellikle "daha fazla olumsuz etki" yaratan yeni işletmelerin açılmasını engellemeyi hedefliyor. Bu kapsamda, cep telefonu kılıfı satan dükkanlar, kenevir ürünleri satan mağazalar ile manikür ve pedikür salonlarının açılışları kısıtlanacak. Bu tür işletmelerin, bölgenin karakterini bozduğu ve aşırı yoğunluğa neden olduğu düşünülüyor.
Yeni düzenleme, faaliyetlerin yoğunluğuna, caddenin genişliğine ve açılacak işletmenin minimum veya maksimum boyutuna bağlı olarak yeni açılışları kısıtlıyor. Bu sayede, bölgenin belirli alanlarında yüksek yoğunluklu veya tek tip faaliyetlerin tekel oluşturması engellenmeye çalışılıyor. Ayrıca, oyun salonları, bingolar, kumarhaneler, cinsel hizmetler sunan özel odalara sahip müzikli barlar ve erotik gösteri salonları gibi "özel nitelikli" kabul edilen faaliyetlerin kurulması tamamen yasaklanıyor. Buna ek olarak, daha önce özel dernekler olarak kabul edilen yeni kenevir kulüplerinin açılması ve uzmanlaşmamış mağazalarda hediyelik eşya satışı da yasaklanacak. Bu adımlar, bölgenin asayişini ve sosyal dokusunu korumayı amaçlıyor.
Kültürel Teklifi Güçlendirmek, Diskotekleri Değil
Plan, müzikli kültürel faaliyetler (sahne sanatları veya canlı performanslar gibi) ile diskotekleri ve benzeri eğlence mekanlarını birbirinden ayırıyor. Bu ayrım, bölgenin kültürel kimliğini desteklerken, aşırı gürültü ve gece hayatı kaynaklı rahatsızlıkları azaltmayı hedefliyor. Barselona, özellikle Ciutat Vella bölgesi, son yıllarda turist akınıyla birlikte gece hayatı ve eğlence sektörünün aşırı büyümesiyle mücadele ediyor. Bu durum, yerel halkın şikayetlerine ve yaşam kalitesinin düşmesine neden oluyordu. Yeni plan, kültürel etkinliklere öncelik vererek bölgenin daha dengeli ve sürdürülebilir bir gelişim göstermesini amaçlıyor.
Türkiye'de de benzer şekilde tarihi ve turistik bölgelerde (örneğin İstanbul'daki Sultanahmet veya Beyoğlu gibi) aşırı ticarileşme ve turistik işletmelerin yerel esnafın yerini alması gibi sorunlar yaşanmaktadır. Barselona'nın bu yeni kullanım planı, şehirlerin tarihi dokusunu ve yerel kimliğini koruma çabaları açısından uluslararası bir örnek teşkil edebilir. Planın başarısı, Barselona'nın gelecekteki gelişiminde turizm ve yerel yaşam arasındaki hassas dengeyi nasıl yöneteceğini gösterecek önemli bir gösterge olacak.
