Barselona (Barcelona) merkezli Katolik yardım kuruluşu Càritas Diocesana de Barcelona, 2025 yılı faaliyet raporunu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, kuruluş geçen yıl 27.843 haneye ve bu hanelerde yaşayan 63.525 kişiye destek sağladı. Bu rakam, 2024 yılına kıyasla %17,7'lik bir düşüşe işaret etse de, raporun detayları Barselona'da yoksulluğun ve sosyal dışlanmanın derinleştiğini, özellikle konut ve istihdam alanlarında ciddi sorunların devam ettiğini gözler önüne seriyor. Càritas Barcelona'nın Sosyal Eylem, Analiz ve Etki Sorumlusu Amèlia de Juan, sunumda yaptığı açıklamada, 2024'te 33.829 haneye (79.083 kişi) destek verdiklerini hatırlatarak, desteklenen hane sayısındaki azalmaya rağmen, karşılaşılan vakaların daha karmaşık ve kırılgan hale geldiğini belirtti.
Kuruluşun "Tria estimar, tria comunitat" (Seç sevmeyi, seç topluluğu) sloganıyla yayımlanan raporu, Barselona'nın sosyal dokusundaki derin çatlakları gözler önüne seriyor. Desteklenen hanelerin dörtte birinde çocukların bulunduğu, neredeyse her on haneden ikisinin ise bekar anneler tarafından yönetildiği vurgulandı. Ayrıca, yardım alan kişilerin yaklaşık yarısının yalnız yaşadığı ve bu oranın 2024'e göre %7 arttığı belirtildi. Bu demografik veriler, tek ebeveynli ailelerin ve yalnız yaşayan bireylerin Barselona gibi yüksek maliyetli bir şehirde karşılaştığı özel zorlukları açıkça ortaya koyuyor.
Càritas'ın raporu, konut krizinin Barselona'daki en yakıcı sorunlardan biri olduğunu bir kez daha teyit etti. Desteklenen hanelerin %75'inin insanca yaşanabilir bir konuta erişimi bulunmuyor. Hanelerin %48'i, tam bir konutun masraflarını karşılayamadığı için "realquiler" (alt kiralama) adı verilen, genellikle yasal olmayan veya güvencesiz alt kiralama yöntemleriyle barınmaya çalışıyor. En çarpıcı verilerden biri ise, evsiz (sinhogarismo) durumda olanların oranının 2024'e göre 5 puan artarak %13'e ulaşması. Bu durum, Barselona'nın ekonomik canlılığına ve turistik çekiciliğine rağmen, şehirdeki konut piyasasının en kırılgan kesimler için bir kabusa dönüştüğünü gösteriyor. Càritas yetkilileri, evsizliğin 2026'nın ilk çeyreğinde de artmaya devam ettiğini belirterek, bu eğilimin henüz durdurulamadığını kaydetti.
Barselona'da Sosyal Dışlanma ve Konut Krizi: Arka Plan
Càritas, uluslararası Katolik Kilisesi'ne bağlı, dünyanın en büyük yardım kuruluşlarından biridir. İspanya'da ve özellikle Barselona'da, devletin sosyal hizmetlerinin yetersiz kaldığı alanlarda önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Barselona'nın karşı karşıya olduğu konut krizi, sadece gelir eşitsizliğinin bir sonucu değil, aynı zamanda şehrin popülerliği, yüksek turist akını ve gayrimenkul yatırımcılarının ilgisiyle de yakından ilişkilidir. Kısa dönemli kiralamaların artması, uzun dönemli kiralık konutların azalmasına ve dolayısıyla kira fiyatlarının fahiş seviyelere çıkmasına neden olmuştur. Bu durum, düşük gelirli aileleri ve özellikle düzensiz göçmenleri "realquiler" gibi güvencesiz barınma biçimlerine veya doğrudan evsizliğe itmektedir. Càritas'ın finansmanının %76'sının özel kaynaklardan gelmesi, sivil toplum kuruluşlarının bu krizdeki hayati rolünü ve kamu desteğine olan ihtiyacın boyutunu da göstermektedir.
Raporda yer alan diğer önemli veriler, işgücü piyasasındaki kırılganlığı da gözler önüne seriyor. Yardım alan kişilerin %80'i işsiz ya da kayıt dışı ekonomide çalışıyor; %55'i ise düzensiz göçmen statüsünde bulunuyor. Bu durum, yasal güvencelerden yoksun ve sömürüye açık bir çalışma ortamında yaşam mücadelesi veren büyük bir kesimin varlığına işaret ediyor. Càritas, 2025 yılında 10.872 kişiye temel ihtiyaç yardımı sağlarken, yaklaşık 3.300 kişinin evsiz kalmasını engellemeyi başardı. Ayrıca, 1.550 kişinin iş bulmasına yardımcı olunmuş, yaklaşık 2.500 kişiye göç veya sosyal yardımlara erişim gibi konularda hukuki destek verilmiş ve 10.500'den fazla kişi topluluk projeleri ve sosyal alanlar aracılığıyla sosyal ağlarını genişletmiştir. Bu rakamlar, Càritas'ın sadece acil yardım sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda bireylerin topluma entegrasyonu ve güçlenmesi için de çalıştığını göstermektedir.
Geleceğe Yönelik Çağrı ve Etki Analizi
Càritas Barcelona Direktörü Eduard Sala, yaptığı konuşmada, kuruluşun uzun süredir insanca ve uygun fiyatlı konuta erişimi garanti altına alacak acil önlemler talep ettiğini hatırlattı. Sala, konut hakkının "savunmasız durumdaki hanelerin çoğunun erişiminin dışında kalmaya devam ettiğini" vurguladı. Raporun ortaya koyduğu çelişki – desteklenen kişi sayısının azalmasına rağmen yoksulluğun ve kırılganlığın derinleşmesi – dikkat çekicidir. Bu durum, Càritas'ın artık daha az sayıda ancak çok daha karmaşık ve çoklu sorunlarla boğuşan birey ve ailelere odaklandığını göstermektedir. Bu, kısmen ekonomik iyileşmenin en alttaki kesimlere ulaşmadığını, kısmen de sosyal hizmetlerin yetersizliğinin en dezavantajlı grupları daha da uçurumun kenarına ittiğini işaret etmektedir.
Càritas'ın raporu, Barselona ve İspanya'daki sosyal politikaların gözden geçirilmesi gerektiği yönünde güçlü bir çağrıdır. Konut krizi, işsizlik, kayıt dışı istihdam ve düzensiz göçmenlik gibi sorunlar, sadece yardım kuruluşlarının çabalarıyla çözülebilecek meseleler değildir. Kalıcı çözümler için hükümetlerin, yerel yönetimlerin ve sivil toplumun iş birliği içinde, kapsayıcı ve sürdürülebilir politikalar geliştirmesi gerekmektedir. Türkiye'nin büyük şehirlerinde de benzer konut ve yoksulluk sorunlarıyla mücadele eden sivil toplum kuruluşları düşünüldüğünde, Càritas'ın Barselona'daki deneyimleri, küresel çapta şehirleşme ve eşitsizlik sorunlarına ışık tutan önemli bir vaka çalışması niteliğindedir.
