Barselona'nın Sant Martí (Aziz Martin) bölgesindeki Poblenou (Yeni Köy) mahallesinde yer alan köklü Centre Esportiu Municipal (CEM) Can Felipa spor merkezinin kapsamlı rehabilitasyon ve genişletme projesinin ilk aşamasının yürütme projesi, Ajuntament de Barcelona (Barselona Belediyesi) Ekoloji, Şehircilik, Mobilite ve Konut Komisyonu tarafından kesin olarak onaylandı. Bu önemli karar, bölge sakinleri için modern ve geniş kapasiteli bir spor ve sosyal merkez vaat ederken, Barselona'nın kentsel gelişim ve yaşam kalitesini artırma hedeflerinin bir parçası olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 25 milyon Avro bütçeli ve 5.285 metrekarelik bir alanı kapsayan ilk aşama, mevcut ek binanın (havuz bölümü) yıkımını ve yerine zemin kat ile iki bodrum katından oluşan yeni bir yapının inşasını içeriyor.
Projenin bu ilk ve en kritik aşaması, Can Felipa'nın gelecekteki çok yönlü işlevselliği için temel oluşturacak. Yeni yapıda, son teknoloji spor tesisleri, yüzme havuzları ve diğer modern olanaklar yer alacak. Sant Martí Bölgesi Meclis Üyesi David Escudé, çalışmalar sırasında merkezin faaliyetlerinin kesintisiz devam etmesini sağlamak için gösterilen çabayı özellikle vurguladı. Escudé, "Proje, çalışmalar sırasında ve ikinci aşamanın tamamlanmasına kadar geçiş döneminde CEM'in işleyişinin sürekliliğini garanti edecek gerekli eylemleri içeriyor," ifadeleriyle projenin toplum odaklı yaklaşımını dile getirdi. Bu yaklaşım, benzer kentsel dönüşüm projelerinde sıkça karşılaşılan hizmet kesintilerini minimize etmeyi hedefliyor.
Kapsamlı yenileme çalışmaları sadece iç mekanlarla sınırlı kalmayacak, aynı zamanda Can Felipa'nın dış mekanlarını da dönüştürecek. Josep Maria Huertas Claveria Meydanı'nda yeni bir giriş meydanı oluşturulması, çocuk oyun alanının yeniden konumlandırılması ve tesis çevresine yeni bir peyzajlı dış alan eklenmesi planlanıyor. Ayrıca, bina ile konutlar arasındaki yan geçidin yeniden düzenlenmesi ve merkez kullanıcıları için dış mekanların iyileştirilmesi de projenin önemli parçaları arasında yer alıyor. Bu düzenlemeler, spor merkezini çevreleyen kamusal alanları daha davetkar, işlevsel ve estetik hale getirerek bölgenin sosyal yaşamına katkıda bulunacak. İnşaat çalışmalarının 2027 baharında başlaması ve 2029 yazında tamamlanması bekleniyor.
Can Felipa'nın Tarihi ve Kentsel Dönüşümdeki Yeri
Can Felipa, Barselona'nın Poblenou bölgesinde önemli bir kültürel ve sosyal merkez olarak biliniyor. Adını, bölgenin endüstriyel geçmişinden alan bu yapı, eski bir tekstil fabrikasıydı ve "Can Felipa" Katalanca'da "Felipa'nın Evi/Fabrikası" anlamına geliyor. 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen bu fabrika, Barselona'nın tekstil endüstrisindeki yükselişinin bir simgesiydi. Ancak 20. yüzyılın sonlarına doğru endüstriyel faaliyetlerin azalmasıyla birlikte, birçok Avrupa şehrinde olduğu gibi, bu tarihi yapı da yeni bir kimliğe bürünme ihtiyacı duydu. 1990'lı yıllarda Barselona Belediyesi tarafından restore edilerek bir spor ve sivil merkezine dönüştürülen Can Felipa, Poblenou'nun sosyal ve kültürel yaşamının kalbi haline geldi. Bu dönüşüm, Barselona'nın 22@ inovasyon bölgesine evrilen Poblenou'nun genel kentsel dönüşüm hikayesiyle de paralellik gösteriyor; bölge, eski sanayi alanlarını modern teknoloji ve yaşam alanlarına dönüştürürken tarihi dokusunu koruma çabası içinde.
Bu projenin arka planında, Barselona'nın kamu hizmetlerine ve vatandaşların yaşam kalitesine verdiği önem yatıyor. Şehir, sürdürülebilir kentsel gelişim, yeşil alanların artırılması ve spor tesislerinin modernize edilmesi konularında Avrupa'da öncü şehirlerden biri olarak kabul ediliyor. Can Felipa projesi de, bu genel stratejinin bir parçası olarak, Barselona'nın spor altyapısını güçlendirme ve tüm yaş gruplarından vatandaşlara modern, erişilebilir ve yüksek kaliteli spor olanakları sunma taahhüdünü yansıtıyor. Türkiye'deki büyük şehirlerde de benzer şekilde eski sanayi alanlarının kültür, sanat ve spor merkezlerine dönüştürülmesi (örneğin İstanbul'daki Fişekhane veya Santralistanbul gibi) veya belediyelerin spor tesislerine yaptığı yatırımlar, Barselona'nın bu yaklaşımının küresel bir trend olduğunu gösteriyor. Bu tür projeler, şehirlerin sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel kalkınmasına da önemli katkılar sağlıyor.
Geçici Çözümler ve Gelecek Vizyonu
Projenin ilk aşamasının yanı sıra, Sant Martí bölgesi, ikinci aşama tadilatlar sırasında Can Felipa'da faaliyet gösteren bazı kurumları ağırlayacak olan Pallars, 217 adresindeki Can Granota (Kurbağa Fabrikası) adlı eski fabrikanın rehabilitasyonu ve adaptasyonu üzerinde de çalışacak. Bu geçici çözüm, merkezdeki faaliyetlerin aksamadan devam etmesini sağlayacak stratejik bir planın parçası. Ayrıca, bazı aktiviteler, Poblenou'daki eski Compañía General de Autobuses (Genel Otobüs Şirketi) genel merkezi olan Roc Boronat belediye alanındaki depo da dahil olmak üzere diğer belediye alanlarına dağıtılacak. Ancak tiyatro, Can Felipa'nın mevcut binasında kalmaya devam edecek, bu da merkezin kültürel kimliğinin korunmasına verilen önemi gösteriyor.
CEM Can Felipa'nın kapsamlı yenilemesi, daha sonra hazırlanacak ve uygulanacak olan ikinci bir aşama ile tamamlanacak. Bu ikinci aşama, Can Felipa'nın tarihi (patrimonial) binasının rehabilite edilmesini ve tesisin spor kullanımlarını daha da genişletmeyi mümkün kılacak. Barselona Belediyesi, Sant Martí bölgesi ve IBE (Barselona Spor Enstitüsü), projenin gelişimi hakkında bilgi vermek ve faaliyetlerin taşınması ve yeniden düzenlenmesi konusunda ortaklaşa çalışmak üzere merkezin spor ve kültürel kurumları ve paydaşlarıyla sürekli iletişim halinde olduklarını belirtiyor. Bu şeffaf ve katılımcı yaklaşım, projenin topluluk tarafından benimsenmesini ve uzun vadede başarılı olmasını sağlamak açısından kritik bir öneme sahip.
Uzmanlar, bu tür entegre kentsel dönüşüm projelerinin, şehirlerin sadece fiziksel altyapısını iyileştirmekle kalmayıp, aynı zamanda bölge sakinlerinin yaşam kalitesini artırarak sosyal dokuyu güçlendirdiğini vurguluyor. Can Felipa projesi, Barselona'nın tarihine saygı duyarken geleceğe yönelik modern ve sürdürülebilir bir spor ve kültür merkezi yaratma vizyonunun somut bir örneği olarak öne çıkıyor. Proje tamamlandığında, Poblenou ve Sant Martí sakinleri, hem spor yapabilecekleri hem de kültürel etkinliklere katılabilecekleri yenilenmiş, çağdaş ve çok işlevli bir tesise kavuşmuş olacaklar.
