İspanya'nın önemli sendikalarından CGT (Genel Emek Konfederasyonu), Barselona (Barcelona) Belediyesi'ni (Ajuntament de Barcelona), şehirdeki dış mekanlarda çalışan belediye işçilerini artan aşırı sıcak hava dalgalarına karşı yeterince korumamakla suçladı. Sendika, özellikle Parklar ve Bahçeler biriminde görevli personelin, iklim değişikliğinin etkisiyle daha sık görülen yüksek sıcaklıklara maruz kaldığını ve mevcut önleyici tedbirlerin yetersiz olduğunu vurguladı. Bu durum, işçilerin sağlığı ve güvenliği açısından ciddi riskler oluştururken, sendika belediyeden acil ve etkili çözümler talep ediyor.
CGT'den yapılan açıklamada, Barselona sokaklarında çalışan işçilerin aşırı sıcaklara maruz kalma riskini yönetme konusunda "geç kalındığı" belirtildi. Sendika temsilcileri, Temmuz ayının sonuna gelinmesine rağmen, risk analizlerinin ancak tamamlandığını ve bu analizlerin bu yıl içinde uygulamaya konulamayacağını ifade etti. CGT'nin Barselona Belediyesi İş Sağlığı ve Güvenliği Delegesi Ramon Samblas, bu gecikmenin kabul edilemez olduğunu ve işçilerin sağlığının tehlikeye atıldığını dile getirdi. Samblas, "Barselona sokaklarında aşırı sıcaklıklara maruz kalmayı yönetme konusunda geç kalıyoruz" ifadelerini kullandı ve belediyenin daha proaktif olması gerektiğini vurguladı.
Sendika ayrıca, sıcak çarpması vakalarına ilişkin şeffaf bir kayıt sistemi olmamasını da eleştirdi. CGT, bu yıl içinde en az beş belediye işçisinin sıcak çarpması geçirdiğini, ancak bu bilgiyi belediyeden değil, "kulaktan kulağa" öğrendiklerini iddia etti. Bu durum, iş sağlığı ve güvenliği verilerinin şeffaflığı ve doğru raporlanması konusunda ciddi soru işaretleri yaratıyor. Resmi kayıtların eksikliği, sorunun gerçek boyutunun anlaşılmasını ve etkili önlemlerin alınmasını engelliyor.
Yetersiz Önlemler ve Klimalı Araç Sorunu
Barselona Belediyesi, bu yaz binin üzerinde Parklar ve Bahçeler ile diğer birimlerde çalışan işçiye sıcak çarpmasını önlemek amacıyla bileklikler dağıttı. Ancak CGT, bu bilekliklerin "iyi bir araç" olmasına rağmen tek başına yeterli olmadığını ve kapsamlı bir protokolün yerini tutamayacağını belirtti. Sendika temsilcileri, bilekliklerin sadece semptomları izlemeye yardımcı olduğunu, ancak temel sorunu, yani aşırı sıcaklara maruz kalmayı çözmediğini savunuyor. İşçilerin çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesi, yeterli mola alanlarının sağlanması ve sıvı tüketimi gibi daha kapsamlı tedbirlerin acilen hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi.
CGT'nin dile getirdiği en büyük sorunlardan biri ise belediyeye ait araç filosundaki klima eksikliği. Sendika delegesi Ivan Prieto, yaklaşık 200 araçlık Parklar ve Bahçeler filosunun 127'sinde klima bulunmadığını ve bu araçların içinde sıcaklığın 42 dereceye kadar çıktığını tespit ettiklerini açıkladı. Bu durumun, araç içinde çalışan işçiler için dayanılmaz koşullar yarattığı ve sağlık risklerini artırdığı belirtildi. CGT, bu sorun nedeniyle İş Teftiş Kurumu'na (Inspecció de Treball) şikayette bulunduklarını duyurdu. Bu tür çalışma ortamları, sadece fiziksel sağlık sorunlarına yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda iş verimliliğini de olumsuz etkiliyor.
İklim Değişikliği Bağlamında İş Sağlığı ve Güvenliği
Barselona'daki bu durum, küresel iklim değişikliğinin getirdiği yeni zorlukların ve iş sağlığı ve güvenliği alanında adaptasyon ihtiyacının somut bir örneğidir. İspanya, Akdeniz ikliminin etkisiyle yaz aylarında sık sık aşırı sıcak hava dalgalarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Son yıllarda bu dalgaların hem sıklığı hem de şiddeti artış göstermiş, bu da özellikle dış mekanlarda çalışanlar için ciddi riskler oluşturmuştur. İspanya'da iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, işverenlerin çalışanlarını risklerden koruma yükümlülüğünü açıkça belirtse de, aşırı sıcaklara özel, detaylı ve bağlayıcı protokollerin eksikliği hissedilmektedir.
Avrupa Birliği genelinde ve İspanya özelinde, işyerinde termal stresin yönetimiyle ilgili genel yönergeler bulunsa da, sendikalar ve uzmanlar, iklim krizinin derinleşmesiyle birlikte bu yönergelerin güncellenmesi ve daha katı kurallar getirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Örneğin, belirli sıcaklık eşiklerinin üzerinde dış mekanlarda çalışmanın yasaklanması veya çalışma saatlerinin esnetilmesi gibi adımlar, bazı ülkelerde pilot uygulamalarla denenmektedir. Türkiye'de de benzer şekilde, yaz aylarında inşaat, tarım ve belediye hizmetleri gibi sektörlerde çalışan işçiler aşırı sıcaklara maruz kalmaktadır. Türkiye'deki mevzuat, işverenlere genel bir "iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alma" yükümlülüğü getirirken, aşırı sıcaklarla mücadelede spesifik ve sektöre özel düzenlemelerin yetersiz olduğu eleştirileri zaman zaman dile getirilmektedir. Bu durum, Barselona'daki deneyimin Türkiye için de bir ders niteliği taşıdığını göstermektedir.
Geleceğe Yönelik Etkiler ve Çözüm Önerileri
Barselona Belediyesi'nin bu konudaki yetersizliği, sadece işçilerin sağlığı için değil, aynı zamanda belediyenin itibarı ve kamu hizmetlerinin sürekliliği açısından da riskler barındırmaktadır. İşçilerin sağlık sorunları nedeniyle iş gücü kaybı, verimlilik düşüşü ve sendikal tepkiler, belediye yönetimini zor durumda bırakabilir. Uzmanlar, bu tür durumlarda sadece reaktif değil, proaktif önlemlerin alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu önlemler arasında, risk değerlendirme süreçlerinin hızlandırılması, sıcaklık eşiklerine göre otomatik çalışma protokollerinin belirlenmesi, klimalı araç filosu yatırımları, yeterli dinlenme ve gölgelenme alanlarının oluşturulması, işçilere düzenli su ve elektrolit takviyesi sağlanması gibi adımlar yer alabilir.
İklim değişikliğinin etkileri giderek arttıkça, şehir yönetimlerinin ve işverenlerin, çalışanlarını aşırı hava olaylarına karşı koruma sorumluluğu daha da önem kazanmaktadır. Barselona örneği, belediyelerin ve diğer kamu kurumlarının, bu yeni gerçekliğe uyum sağlamak için acil eylem planları geliştirmesi gerektiğini göstermektedir. Aksi takdirde, hem insan sağlığı hem de ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik açısından ciddi bedeller ödenmesi kaçınılmaz olacaktır. CGT'nin bu çağrısı, sadece Barselona için değil, benzer iklim koşullarına sahip diğer şehirler ve ülkeler için de bir uyarı niteliğindedir.
