Barselona'nın doğal güzellikleriyle ünlü Collserola (Kollserola) Parkı'nda sıra dışı bir sorunla karşılaşıldı. Bölgedeki ahşap elektrik direkleri, ağaçkakanlar tarafından delinerek hasar gördü. Bu durum, elektrik dağıtım şirketi Endesa'yı harekete geçirdi ve hasar gören dört direği, ağaçkakanların delemediği fiberglas (cam elyafı) direklerle değiştirmek için karmaşık bir operasyon düzenlendi. Helikopter destekli bu operasyon, hem hizmet sürekliliğini sağlamayı hem de doğal yaşam alanına verilen zararı en aza indirmeyi hedefliyor.
Ağaçkakanlar, güçlü gagalarıyla ağaç gövdelerini oyarak yuva yapar, tohum depolar veya böcek ve larvaları avlarlar. Ancak Collserola'da bu kuşlar, hedeflerini şaşırarak ahşap elektrik direklerini deldi. Bu durum, direklerin yapısal bütünlüğünü bozarak elektrik kesintileri ve güvenlik riskleri oluşturdu. Endesa, bu sorunu kalıcı olarak çözmek amacıyla 60.000 € yatırım yaparak, bölgedeki ahşap direkleri daha dayanıklı ve kuşlar için cazip olmayan fiberglas malzemeden üretilmiş direklerle değiştirdi.
Çevresel Etkiyi Azaltan Hava Operasyonu
Değişim operasyonu, Collserola Parkı'nın hassas ekosistemi göz önünde bulundurularak hava yoluyla gerçekleştirildi. Endesa yetkilileri, ağır iş makinelerinin orman yollarına ve patikalara zarar vermesini önlemek amacıyla helikopter kullanımının zorunlu olduğunu belirtti. Şirketten M. Antònia Garcias, "Direklere erişim için büyük araçların kullanabileceği kırsal yollar bulunmuyor; bu nedenle çevresel etkiyi minimize etmek için helikopterle çalışmayı tercih ettik" açıklamasını yaptı. Operasyon süresince elektrik hatları geçici olarak gerilimsiz bırakılsa da, kullanıcıların herhangi bir kesinti yaşamaması için yedi adet jeneratör kuruldu.
Yeni fiberglas direkler, ahşap muadillerine göre yaklaşık iki kat daha ağır, her biri 300 kg ağırlığında. Collserola, Barselona şehrinde orta gerilim hatları için hala ahşap direklerin kullanıldığı tek yer olma özelliğini taşıyordu. Bu değişimle birlikte, bölgedeki elektrik altyapısı modernleşirken, doğal yaşamın korunmasına yönelik önemli bir adım atılmış oldu. Operasyonun hafta ortasına kadar tamamlanması bekleniyor ve Barselona'nın Horta-Guinardó ve Sarrià bölgeleri ile Sant Cugat del Vallès'ten yaklaşık bin müşteriye hizmet veren hatların güvenliği artırılacak.
Ağaçkakanlar ve Elektrik Altyapısı Arasındaki Hassas Denge
Ağaçkakanların elektrik direklerine verdiği zararlar, dünya genelinde altyapı operatörlerinin karşılaştığı yaygın bir sorundur. Özellikle ormanlık ve kırsal alanlarda, ahşap direkler ağaçkakanlar için doğal bir alternatif gibi algılanabilir. Bu durum, sadece elektrik kesintilerine yol açmakla kalmaz, aynı zamanda direklerin zayıflaması nedeniyle fırtına veya rüzgarlı havalarda devrilme riskini artırır. Endesa'nın Collserola'da uyguladığı fiberglas direk çözümü, bu tür ekolojik-teknolojik çatışmalara karşı modern ve sürdürülebilir bir yaklaşım sunmaktadır. Fiberglas, ahşaba göre daha uzun ömürlü, bakım gerektirmeyen ve ağaçkakanlar için cazip olmayan bir malzemedir.
Türkiye'de de benzer şekilde kırsal bölgelerde ahşap elektrik direkleri kullanılmakta ve yaban hayatıyla etkileşimler yaşanabilmektedir. Özellikle ormanlık alanlara yakın yerleşim yerlerinde, kuşların elektrik hatlarına veya direklerine zarar vermesi, elektrik dağıtım şirketleri için bir maliyet kalemi oluşturabilmektedir. Bu bağlamda, İspanya'daki bu örnek, Türkiye'deki enerji şirketleri için de çevre dostu ve uzun vadeli çözümler geliştirme konusunda ilham verici olabilir. Doğal yaşamı koruma ve altyapı güvenliğini sağlama dengesi, sürdürülebilir enerji politikalarının temelini oluşturmaktadır.
Bu çalışmalar, Endesa'nın Barselona şehrindeki genel eylem planının bir parçasıdır. Şirket, elektrik dağıtım ağlarını yenileme, otomasyon, genişletme ve iyileştirme gibi çeşitli önlemler almaktadır. Nihai amaç, hizmet kalitesini artırmak, şebeke güvenilirliğini güçlendirmek ve yenilenebilir enerjilerin dağıtım ağlarına entegrasyonunu desteklemektir. Collserola'daki bu özel operasyon, hem çevresel duyarlılığı hem de teknolojik ilerlemeyi bir araya getirerek, Barselona'nın enerji altyapısının geleceğini şekillendirme çabalarının önemli bir göstergesidir.
