Barselona (Barcelona) şehrinin kalbinde yer alan ve İspanya'nın en işlek ulaşım merkezlerinden biri olan Sants İstasyonu, kapsamlı bir dönüşüm sürecine giriyor. İspanya Demiryolu Altyapı Yöneticisi ADIF'in (Administrador de Infraestructuras Ferroviarias) yürüttüğü devasa genişletme ve modernizasyon çalışmaları kapsamında, istasyonun önemli erişim noktalarından biri olan Plaza de los Països Catalans (Katalan Ülkeleri Meydanı) yaya ve araç trafiğine kapatılacak. Eylül ayında başlayacak bu kısıtlama, 2028 yılının sonuna kadar iki yıl boyunca devam edecek ve Barselona'nın ulaşım ağı üzerinde önemli bir etki yaratacak. Bu stratejik hamle, yüksek hızlı tren (AVE) ve yerel banliyö trenleri (Rodalies de Catalunya) hizmetlerinin vestiyer alanlarını önemli ölçüde büyütmeyi ve istasyonun genel kapasitesini artırmayı hedefliyor.
Projenin ilk aşamaları halihazırda devam etmekte olup, özellikle Rodalies (yerel banliyö) hizmetlerine ayrılan genişletilmiş alanda metal örtünün yerleştirilmesi için gerekli direklerin dikilmesi ve zemin döşemesi çalışmaları hızla ilerliyor. Bu sayede, banliyö trenleri vestiyer alanı mevcut 2.600 metrekareden 4.400 metrekareye çıkarılarak yaklaşık %85'lik bir büyüme sağlanacak. Yenilenen ve genişletilen bu bölüm, Plaza de los Països Catalans'tan doğrudan yeni bir erişim noktası kazanacak ve yolcu hizmet alanlarında %32'lik bir artışla seyahat edenlere daha konforlu ve verimli bir deneyim sunacak. Bu gelişmeler, Barselona'nın artan nüfusuna ve turistik çekiciliğine paralel olarak demiryolu ulaşımına olan talebi karşılamayı amaçlıyor.
Yüksek hızlı tren (AVE) vestiyerlerinin genişletilmesi ve yeniden düzenlenmesi ise projenin henüz başlamamış ancak en iddialı kısımlarından birini oluşturuyor. Bu bölüm tamamlandığında, AVE vestiyer alanı 3.700 metrekareden tam 10.200 metrekareye ulaşarak %175'lik devasa bir genişleme kaydedecek. Gelecekte, yüksek hızlı tren kalkışları Plaza de los Països Catalans tarafından yapılırken, varışlar istasyonun diğer tarafında, taksi durağının da bulunduğu Plaza Joan Peiró'dan gerçekleştirilecek. ADIF kaynakları, genişletilmiş vestiyerin üzerinde dört kat daha inşa edileceğini belirtiyor; bunlardan biri ek bir biniş salonu, bir diğeri VIP alanı ve üçüncü ve dördüncü katlarda ise ADIF'in yeni ofisleri ile teknik odalar yer alacak. Bu çok katlı yapı, Sants İstasyonu'nu sadece bir ulaşım merkezinden öte, modern bir kompleks haline getirecek.
Plaza de los Països Catalans'ın Yenilenmesi ve İstasyon Çevresi
İstasyonun içindeki genişletme çalışmalarının yanı sıra, Plaza de los Països Catalans meydanının kendisi de kapsamlı bir yenileme sürecinden geçiyor. ADIF ekipleri, meydanın estetiğini ve işlevselliğini artırmak amacıyla büyük bir merkezi pergolanın kurulumunu gerçekleştiriyor. Ayrıca, zemin döşemesi, demiryolu hatlarının acil çıkışlarında yapılan değişiklikler ve meydanın orijinal bankları ile diğer kent mobilyalarının restore edilmesi gibi çalışmalar da devam ediyor. ADIF yetkilileri, meydandaki bu çalışmalar tamamlandığında, kalan düzenleme ve peyzaj işlerinin Ajuntament de Barcelona (Barselona Belediyesi) tarafından üstlenileceğini belirtiyor. Bu işbirliği, istasyon çevresinin hem fonksiyonel hem de görsel olarak şehre entegre olmasını sağlayacak.
İstasyonun deniz tarafında (lado mar) da önemli gelişmeler yaşanıyor. Kullanıcıların otopark alanlarına ve Barceló Sants oteline kolayca erişimini sağlayacak yeni bir rampa inşa ediliyor. Eylül ayından itibaren, yolcuların istasyona Espanya Industrial Parkı tarafından erişebilmeleri için çevre düzenlemesi yapılıyor. Benzer şekilde, istasyonun dağ tarafında (lado montaña) da mevcut sahanlıklar yıkılarak 2026 yılının sonuna kadar istasyona yeni bir yaya erişim noktası oluşturulması hedefleniyor. Bu çevresel düzenlemeler, Sants İstasyonu'nun sadece bir geçiş noktası olmaktan çıkıp, çevresiyle bütünleşen, erişilebilir ve yaşayan bir kamusal alana dönüşmesini amaçlıyor.
Kapsamlı Dönüşümün Finansmanı ve Gelecek Vizyonu
Vestiyerlerin genişletilmesi, Plaza de los Països Catalans'ın yenilenmesi ve istasyon çevresinin yeniden düzenlenmesi gibi projeler, Sants İstasyonu'nun modernizasyonunun ilk fazını oluşturuyor. ADIF kaynakları, bu ilk fazın 2028 yılı sonunda tamamlanmasını beklese de, tüm projenin nihai bitiş tarihi için kesin bir takvim verilmiyor. Bu ilk aşama için 150 milyon Euro'yu aşan bir yatırım yapıldığı belirtiliyor. Proje tamamlandığında, istasyonun zemin katı dört ana bloğa ayrılacak ve dört dik eksenle birbirine bağlanarak tüm erişim noktaları ve istasyonun dört tarafı arasında kesintisiz bir bağlantı sağlanacak. Toplamda ise, Sants İstasyonu'nun tamamen yenilenmesi için 410 milyon Euro'luk devasa bir bütçenin ayrıldığı ifade ediliyor.
Bu büyük dönüşüm, sadece tren istasyonuyla sınırlı kalmayacak. Barselona Belediyesi, 2027 yılında 3,6 milyon Euro bütçeyle Sants otobüs istasyonunu da yenileyecek ve tren istasyonu ile otobüs istasyonu arasındaki bağlantıyı güçlendirecek. Ayrıca, Barselona Metrosu'na yeni bir erişim noktası oluşturulması, Passeig de Sant Antoni'nin yeniden düzenlenmesi ve gelecekteki istasyonun tamamını kapsayacak modern bir örtü inşa edilmesi de planlar arasında yer alıyor. Bu entegre yaklaşım, Sants'ı Barselona'nın en önemli ulaşım hub'ı olarak pekiştirecek ve şehir içi ile şehirlerarası ulaşımı bir bütün olarak ele alacak.
Barselona-Sants İstasyonu'nun bu iddialı yenileme projesi, 2030 yılına kadar yıllık 74,7 milyon kullanıcıya ulaşması beklenen artan talebi karşılamayı hedefliyor. Projenin temel amaçlarından biri, istasyonu "şehre açık" bir alan haline getirmek ve yaya bağlantılarını güçlendirerek çevresiyle daha entegre bir yapı oluşturmak. Ayrıca, sürdürülebilirlik de projenin önemli bileşenlerinden biri. Yeni yeşil alanlar oluşturulması ve fotovoltaik tesislerin kurulmasıyla yıllık 67 ton CO2 emisyonunun azaltılması hedefleniyor, bu da Sants İstasyonu'nu çevresel açıdan daha duyarlı bir yapıya kavuşturacak.
Türkiye'deki büyük şehirlerde de benzer mega ulaşım projeleri (örneğin İstanbul'daki Marmaray, Yüksek Hızlı Tren (YHT) istasyonları gibi) göz önüne alındığında, Barselona'daki bu tür bir yatırımın şehir yaşamı, ekonomi ve turizm üzerindeki potansiyel etkileri daha iyi anlaşılabilir. Bu tür projeler, sadece ulaşım kapasitesini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda çevresindeki kentsel dönüşümü tetikleyerek yeni ticari ve sosyal alanların oluşmasına da zemin hazırlıyor. Sants İstasyonu'nun dönüşümü, Barselona'nın gelecekteki ulaşım ihtiyaçlarını karşılamakla birlikte, şehre modern, sürdürülebilir ve erişilebilir bir kamusal alan kazandırma vizyonunun somut bir örneğini teşkil ediyor.
