Barselona (Barcelona) Belediyesi (Ajuntament de Barcelona), 2024-2027 dönemi için planlanan katılımcı bütçe projelerinin yaklaşık dörtte birini başarıyla tamamladığını duyurdu. Kent yönetiminin vatandaşların doğrudan katılımıyla belirlenen 76 projenin ilerlemesi, belirlenen takvim doğrultusunda devam ederken, süreç boyunca izleme komisyonları ve bilgilendirme toplantıları düzenleniyor. Bazı projelerin henüz başlangıç aşamasında olmasına rağmen, genel ilerlemenin planlandığı gibi olduğu belirtiliyor.
Katılımcı bütçeler, vatandaşların kamu kaynaklarının nasıl harcanacağına dair kararlar alma süreçlerine doğrudan dahil olmasını sağlayan demokratik bir mekanizmadır. Barselona, bu modeli kent yönetiminin şeffaflığını ve hesap verebilirliğini artırmak, aynı zamanda yerel ihtiyaçlara daha etkin çözümler üretmek amacıyla uzun süredir benimsemiştir. Bu dönemde hayata geçirilen projeler, park düzenlemelerinden eğitim merkezlerinin iyileştirilmesine, yeşil alanların artırılmasından spor tesislerinin inşasına kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Özellikle çocukları etkileyen projelere yönelik olarak ilk kez özel oturumlar düzenlenmesi, bu sürecin en dikkat çekici yeniliklerinden biri oldu. Vatandaş Katılımı Komiseri Pedro Aguilera, "Çocukların sesi son derece önemli ve onlar da bu sürece aktif olarak katılmaya devam ediyorlar" diyerek, vatandaşların sadece proje seçiminde değil, aynı zamanda uygulama sürecinin her aşamasında söz sahibi olduğunu vurguladı. Bu yaklaşım, gelecek nesillerin kent yaşamına dair farkındalığını artırmayı ve onları daha genç yaşta demokratik süreçlere dahil etmeyi hedefliyor.
Bölgeler Arası Eşitsizlikler ve İlerleme Durumu
Projelerin ilçe (district) bazında incelenmesi, Barselona genelinde farklı ilerleme oranları olduğunu ortaya koyuyor. Horta-Guinardó ilçesi, projelerin üçte birini tamamlayarak en hızlı ilerleyen bölge olurken, onu yüzde 25'i aşan oranlarla Les Corts ve Nou Barris takip ediyor. Bu bölgelerdeki hızlı ilerleme, yerel yönetimlerin ve vatandaşların işbirliğinin ne kadar güçlü olduğunu gösteriyor. Ancak, kent genelindeki bu başarıya rağmen, bazı bölgelerde ilerlemenin daha yavaş olduğu gözlemleniyor.
En düşük ilerleme oranlarına sahip ilçeler ise Sant Martí, Sants-Montjuïc ve Sarrià – Sant Gervasi olarak sıralanıyor; bu bölgelerde projelerin henüz beşte birinden daha azı tamamlanabilmiş durumda. Bu eşitsizlikler, proje karmaşıklığı, yerel bürokratik süreçler, kaynak tahsisi veya vatandaş katılımının yoğunluğu gibi farklı faktörlerden kaynaklanabilir. Bu durum, Barselona Belediyesi'nin gelecek dönemde daha dengeli bir ilerleme sağlamak adına bölgeler arası farklılıkları analiz etmesi ve stratejilerini buna göre ayarlaması gerektiğini ortaya koyuyor.
- Horta-Guinardó: %33,3
- Les Corts: %28,8
- Nou Barris: %26,7
- Eixample: %25
- Gràcia: %24,3
- Sant Andreu: %22,5
- Ciutat Vella: %20
- Sarrià – Sant Gervasi: %18
- Sants-Montjuïc: %17,5
- Sant Martí: %15,9
Öne Çıkan Projeler ve Gelişmeler
Barselona'nın katılımcı bütçe projeleri arasında, Ciutat Vella (Eski Şehir) bölgesindeki ağaçlandırma projesi dikkat çekiyor. Yüz ağaç dikilmesi hedeflenen bu projede, fidan alımları ve ağaç çukurlarının hazırlanması gibi ön çalışmaların %40'ı tamamlanmış durumda. Benzer şekilde, Les Corts'taki Escola Barcelona'nın yeni avlusunun yapım işleri de %40 oranında ilerleme kaydetti. Guinardó Parkı'ndaki spor tesisleri ve Espai Jove la Fontana'daki (Fontana Gençlik Alanı) buluşma ve oyun alanlarının kurulumu da aynı hızla devam ediyor.
Nou Barris'te bulunan Madrid Yetişkin Eğitim Merkezi'nin rehabilitasyon projesi %35'lik bir tamamlanma oranına ulaşırken, Eixample'deki "düz köşeler" (xamfrans rectes) projesi de %30 oranında ilerleme kaydetti. Bu proje, Mallorca ve Comte Borrell caddelerinin kesişim noktasının genişletilmesini ve kent estetiğine katkıda bulunmayı amaçlıyor. Sant Martí'deki Plaça de Tísner'in (Tisner Meydanı) dönüşümü de Mart ayında başlayan çalışmalarla hız kazanmış durumda. Bu meydan, yeni bir dinlenme ve spor alanı olarak tasarlanıyor ve bir basketbol sahası ile masa tenisi masalarını içerecek. Henüz tam olarak görünür olmasa da, banklar ve kaldırım döşemelerinin bir kısmı şimdiden yerleştirildi.
Barselona'nın bu katılımcı bütçe uygulaması, Türkiye'deki belediyeler için de ilham verici bir model teşkil edebilir. Türkiye'de de bazı büyükşehir belediyeleri benzer pilot uygulamalar denese de, Barselona'daki gibi kapsamlı ve sistematik bir yapı henüz yaygınlaşmamıştır. Vatandaşların doğrudan karar alma süreçlerine dahil edilmesi, yerel yönetimlerin halkın gerçek ihtiyaçlarına daha duyarlı hale gelmesini sağlarken, aynı zamanda kentlilik bilincini ve aidiyet duygusunu güçlendirmektedir. Bu tür projeler, sadece fiziksel altyapıyı iyileştirmekle kalmıyor, aynı zamanda sosyal uyumu ve demokratik katılımı da teşvik ediyor.
Genel olarak, Barselona'nın katılımcı bütçe projelerindeki %25'lik ilerleme, 2024-2027 dönemi için umut verici bir başlangıç olarak değerlendirilebilir. Bu model, kent sakinlerinin kendi yaşam alanları üzerindeki etkilerini artırarak, daha yaşanabilir ve kapsayıcı bir Barselona yaratma hedefine hizmet etmektedir. Önümüzdeki dönemde, tamamlanma oranlarının artması ve bölgeler arası eşitsizliklerin giderilmesi, bu demokratik uygulamanın başarısı için kritik öneme sahip olacaktır. Barselona Belediyesi, şeffaflık ve vatandaş katılımı ilkeleriyle bu süreci kararlılıkla sürdürmeye devam ediyor.
