Barselona-El Prat Havalimanı'nın uzun süredir tartışılan genişletme projesi, kamuoyunun dikkatinden uzak bir şekilde yeni bir aşamaya girdi. Katalonya Özerk Hükümeti (Govern de Catalunya) tarafından, projenin çevresel fizibilitesini Avrupa Birliği'ne kabul ettirmek amacıyla danışmanlık hizmeti almak üzere anlaşılan Hollandalı çevre danışmanlık firması Arcadis, bu hafta Katalonya'ya çıkarma yaptı. EL PERIÓDICO'nun doğruladığı bilgilere göre, Arcadis'ten beş kişilik bir ekip Salı günü Barselona'da bir dizi toplantıya başlayarak, projenin hassas Llobregat Deltası (Llobregat Deltası) üzerindeki potansiyel etkilerini ve bölgenin narin ekosistemiyle nasıl bağdaştırılabileceğini ilk elden değerlendirmeye aldı. Perşembe gününe kadar sürecek olan bu görüşmeler, ekonomik ve bilimsel sektörlerin temsilcileriyle yapılacak ve projenin geleceği için kritik öneme sahip olacak.
Bu hamle, Barselona Havalimanı'nın kapasitesini artırma yönündeki iddialı planın, çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle uyumlu olduğunu kanıtlama çabasının bir parçası. Llobregat Deltası, havalimanının hemen bitişiğinde yer alan ve Avrupa Birliği'nin Natura 2000 ağı kapsamında koruma altında olan önemli bir doğal yaşam alanıdır. Özellikle kuş göç yolları üzerinde bulunması ve nadir türlere ev sahipliği yapması nedeniyle, bölgedeki herhangi bir yapılaşma veya genişletme faaliyeti, AB'nin katı çevre direktifleri çerçevesinde detaylı bir incelemeye tabi tutuluyor. Arcadis'in görevi, bu hassas dengeyi gözeterek, genişletme projesinin çevresel etkilerini minimize etme ve hatta telafi etme yollarını araştırmak ve bu argümanları AB yetkililerine sunmaktır.
Barselona Havalimanı Genişletme Tartışmalarının Arka Planı
Barselona-El Prat Havalimanı, İspanya'nın Madrid-Barajas Havalimanı'ndan sonra en işlek ikinci havalimanı olup, Katalonya'nın ekonomisi için hayati bir kapıdır. Pandemi öncesinde yıllık 50 milyonun üzerinde yolcuya hizmet veren havalimanı, bölgenin turizm, ticaret ve lojistik sektörlerinin büyümesinde kilit bir rol oynamaktadır. Havalimanının genişletilmesi fikri, özellikle kapasite sınırlamaları ve uluslararası rekabette geri kalma endişeleri nedeniyle uzun süredir gündemdeydi. İspanya Havalimanları ve Hava Seyrüsefer Kurumu (Aena), havalimanının üçüncü pistinin uzatılması ve yeni bir terminal binası inşa edilmesi de dahil olmak üzere 1,7 milyar Euro'luk bir yatırım planı önermişti. Ancak bu plan, Llobregat Deltası'nın çevresel hassasiyeti nedeniyle çevreci grupların ve bazı siyasi partilerin şiddetli muhalefetiyle karşılaşmıştı.
Geçmişte, Katalonya Sosyalist Partisi (PSC) ve Katalonya Cumhuriyetçi Solu (ERC) gibi büyük siyasi partiler arasında bu konuda ciddi anlaşmazlıklar yaşanmış, hatta hükümet krizi riski dahi doğmuştu. ERC, çevresel korumayı ön planda tutarken, PSC ekonomik büyümeyi destekleyen genişletme projesini savunuyordu. Bu tartışmalar, 2021 yılında Aena'nın yatırım planını askıya almasına yol açmıştı. Ancak Katalonya Özerk Hükümeti'nin son dönemde bu konuyu yeniden ele alması ve Arcadis gibi uluslararası bir uzmanın devreye girmesi, projenin canlandırılmaya çalışıldığını gösteriyor. Projenin destekçileri, genişletmenin Barselona'yı uluslararası bir merkez (hub) haline getireceğini, yeni rotalar açacağını ve binlerce yeni istihdam yaratacağını belirtiyor.
Çevresel Sürdürülebilirlik ve Ekonomik Kalkınma Dengesi
Arcadis'in üstlendiği bu görev, sadece Barselona için değil, Avrupa genelinde büyük altyapı projelerinin çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle nasıl bağdaştırılabileceği konusunda bir emsal teşkil edebilir. Llobregat Deltası, Avrupa'nın en önemli sulak alanlarından biri olarak kabul edilmekte ve biyoçeşitlilik açısından kritik bir öneme sahiptir. AB, bu tür korunan alanlara yönelik herhangi bir tehdide karşı oldukça hassastır ve geçmişte İspanya'yı çevresel koruma konusundaki eksiklikleri nedeniyle uyarmış, hatta bazı durumlarda para cezaları uygulamıştır. Bu nedenle Arcadis'in raporu ve AB'nin vereceği karar, projenin kaderini belirlemenin yanı sıra, İspanya'nın çevre politikaları üzerindeki AB etkisini de bir kez daha gözler önüne serecektir.
Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde de benzer havalimanı genişletme veya yeni havalimanı projeleri (örneğin İstanbul Havalimanı) sırasında çevresel etki değerlendirmeleri ve doğal yaşam alanlarının korunması konuları sıkça gündeme gelmektedir. Barselona örneği, ekonomik kalkınma hedefleri ile çevresel koruma sorumlulukları arasında nasıl bir denge kurulabileceği konusunda uluslararası bir vaka çalışması niteliğindedir. Arcadis'in yapacağı görüşmeler ve sunacağı rapor, havalimanı genişletme projesinin çevresel etkilerini en aza indirme ve AB'nin çevresel standartlarına uyum sağlama potansiyelini değerlendirecek. Bu süreç, sadece Katalonya'nın gelecekteki ekonomik ve çevresel yol haritasını değil, aynı zamanda Avrupa'da büyük ölçekli altyapı yatırımlarının nasıl şekilleneceğini de etkileyecek önemli bir dönüm noktası olabilir.
