Barselona'nın kalbinde, Eixample (Ensanche) semtindeki Parc de Joan Miró (Joan Miró Parkı), beş ay önce yaşanan bir tahliye operasyonunun ardından bile Sahra Altı Afrika'dan gelen genç göçmenler için bir bağ noktası olmaya devam ediyor. 21 Ekim'de gerçekleşen operasyonla park çevresindeki kütüphanenin etrafına kurdukları geçici barınaklardan çıkarılan bu gençler, sivil toplum kuruluşlarının desteğiyle mahalleyle olan ilişkilerini canlı tutuyorlar. Cuma günleri parkın spor tesislerinde düzenlenen futbol maçları ve Salı günleri kütüphanenin içinde verilen Katalanca dersleri, onların Barselona'daki yaşam mücadelesinde umut ışığı oluyor.
Bu gençlerden biri olan Gine Konakri'den 21 yaşındaki Mamadou Bäilo, tahliye edildiği parkı iyi tanıyanlardan. "Polis geldi ve ondan sonra şehre dağıldık," diye anlatıyor Bäilo, yaklaşık 60 kişilik grubun nasıl dağıldığını. Kendisi gibi birçok arkadaşı hala sokaklarda yaşam mücadelesi veriyor. Gambiya'dan Mohammed Fati de parkta yaşayanlardandı ve şimdi Sants (Barselona'nın önemli bir tren istasyonu ve semti) otobüs terminali çevresinde kaldığını belirtiyor. Bu tür sosyal etkinliklerin kendilerini "daha iyi hissetmelerine" yardımcı olduğunu vurguluyor.
Tahliye, Mossos d'Esquadra (Katalonya Özerk Polisi) ve Guàrdia Urbana (Barselona Şehir Polisi) tarafından ortaklaşa yürütülen bir operasyondu. Bu tür operasyonlar, genellikle şehirdeki evsizlik sorununu "görünmez kılma" amacı taşısa da, temel sorunu çözmekten uzak kalıyor. Tahliye edilen gençlerin büyük çoğunluğu, daha küçük gruplara ayrılarak yine parkın yakın çevresinde, Sants istasyonu veya Antic Palau d'Esports (Eski Spor Sarayı) gibi yerlerde barınmaya devam ediyor. Hatta bazıları, sabah sekizden önce çadırlarını toplamaları şartıyla Guàrdia Urbana ile sözlü bir anlaşma yaparak bu bölgelerde geceleyebiliyor.
Sivil Toplumun Hayati Rolü: Eixample Acull
Bu zorlu süreçte gençlere destek olan en önemli aktörlerden biri, ırkçılık karşıtı bir mahalle derneği olan Eixample Acull. Dernek, gençlerle parkta yaşarken iletişime geçmiş ve bir WhatsApp grubu kurarak entegrasyonlarını kolaylaştıracak etkinlikler düzenlemeye başlamış. Eixample Acull üyesi Alfons Sort, "Birisi, onlara tuvalet ve duş imkanı sağlamak için parkın spor tesislerini kiralamayı önerdi ve böylece futbol maçları başladı," diye açıklıyor. İlk maçın Eixample'ın mahalle festivali sırasında büyük başarı yakalaması üzerine, bu etkinliği sürdürme kararı alınmış.
Derneğin çabaları sadece sosyal aktiviteyle sınırlı değil. Her Salı, parkın kütüphanesinde Katalanca dersleri veriliyor. Gine Konakri'den Ibrahima Cissé, bu dersleri kaçırmayanlardan. Cissé, şanslı azınlıktan biri olarak bir komşunun yardımıyla sokakta yaşamayı bırakıp bir çatı altına girmiş. "Artık sokakta yaşamıyorum çünkü bana çok yardım eden, yol gösteren bir kişi var," diyen Cissé, Barselona'ya entegre olmanın ve Katalanca konuşmanın önemini vurguluyor. Şu anda Besòs (Barselona'da bir bölge) semtinde diğer gençlerle bir dairede yaşıyor ve ressam olmak için eğitim alıyor.
Göçmenlik ve Entegrasyonun Daha Geniş Bağlamı
Barselona'daki bu durum, İspanya ve genel olarak Avrupa'nın karşı karşıya olduğu daha büyük bir göçmenlik ve entegrasyon sorununun bir yansıması. Sahra Altı Afrika'dan gelen birçok genç, ülkelerindeki ekonomik zorluklar, çatışmalar ve iklim değişikliğinin etkileri nedeniyle zorlu ve tehlikeli yolculuklara çıkarak Avrupa'ya ulaşmaya çalışıyor. İspanya, özellikle Kanarya Adaları ve Akdeniz üzerinden gelen göçmenler için önemli bir giriş noktası konumunda. Ancak bu kişilerin çoğu, yasal statüye sahip olmadan, sokaklarda veya geçici kamplarda yaşamaya mahkum kalıyor.
İspanya hükümetinin başlattığı göçmenleri düzenlileştirme (regularizasyon) süreci, birçok genç için bir umut kapısı aralasa da, bürokratik engeller ve belge eksikliği ciddi sorunlar yaratıyor. Eixample Acull'dan Emma Valcarcel, "Birçoğunun pasaportu yok ve bunu kendi ülkelerinden talep etmeleri gerekiyor," diyerek bu zorluklara dikkat çekiyor. Bu durum, gençlerin yasal olarak çalışma, eğitim alma ve topluma tam anlamıyla entegre olma şanslarını kısıtlıyor.
Türkiye ile Paralellikler ve Çözüm Arayışları
Barselona'daki bu tablo, Türkiye'nin de uzun yıllardır deneyimlediği göçmenlik sorunlarıyla önemli paralellikler taşıyor. Türkiye, özellikle Suriye, Afganistan ve Afrika ülkelerinden gelen milyonlarca göçmene ev sahipliği yapıyor. Bu göçmenlerin büyük bir kısmı, Barselona'daki Sahra Altı göçmenler gibi, barınma, yasal statü, eğitim ve istihdam gibi temel sorunlarla mücadele ediyor. İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyük şehirlerde de benzer şekilde evsiz veya düzensiz göçmen toplulukları bulunuyor ve sivil toplum kuruluşları, Barselona'daki Eixample Acull örneğinde olduğu gibi, bu kişilerin hayata tutunmaları için kritik bir rol oynuyor.
Hem İspanya hem de Türkiye bağlamında, bu tür tahliyelerin sorunu kökten çözmediği, sadece görünürlüğünü değiştirdiği açıkça görülüyor. Uzun vadeli ve sürdürülebilir çözümler; insani barınma koşulları, yasal statüye erişimin kolaylaştırılması, dil eğitimi ve mesleki beceri kazandırma programları ile istihdam olanaklarının yaratılması gibi adımları gerektiriyor. Toplumsal uyumun sağlanması ve göçmenlerin potansiyellerini gerçekleştirebilmeleri için sivil toplumun ve yerel yönetimlerin işbirliği hayati önem taşıyor. Aksi takdirde, bu gençler, şehirlerin görünmez yüzlerinde yaşam mücadelesi vermeye devam edeceklerdir.
