İspanya'nın gözde şehirlerinden Barselona, mimarlık dünyasının en prestijli etkinliklerinden birine, Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) Dünya Mimarlık Kongresi'ne 30 yıl aradan sonra yeniden ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Şehir, en son 1996 yılında bu önemli kongreyi ağırlamış ve küresel mimari tartışmaların merkez üssü haline gelmişti. Bu yıl, 28 Haziran - 2 Temmuz tarihleri arasında beş gün boyunca sürecek olan etkinlik, Barselona'nın 2026 yılı için "Dünya Mimarlık Başkenti" unvanını taçlandıracak.
Kongre, "Becoming. Architectures for a Planet in Transition" (Dönüşen Bir Gezegen İçin Mimarlıklar: Oluşum) başlığı altında düzenlenecek ve mimarlığın güncel zorluklarına odaklanacak. Yaklaşık 130 farklı ülkeden 10.000 katılımcı ve 250 konuşmacıyı bir araya getirecek olan bu büyük buluşma, 100'den fazla oturumda ekoloji, yeniden kullanım ve konut gibi kritik konuları çoklu ölçeklerde ve disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alacak. Etkinlik, işbirlikçi, çeşitli ve sorumluluk sahibi bir mimarlık anlayışını savunarak geleceğin şehirlerini şekillendirecek çözümler üretmeyi hedefliyor.
Küresel Mimarlığın Kalbi Barselona'da Atacak
Barselona, mimarlık ve şehircilik alanındaki zengin geçmişiyle bu tür bir etkinliğe ev sahipliği yapmak için ideal bir konumda bulunuyor. Antoni Gaudí'nin modernizm harikalarından Ildefons Cerdà'nın yenilikçi şehir planlamasına kadar uzanan geniş bir mimari mirasa sahip olan şehir, 1992 Olimpiyat Oyunları öncesinde ve sonrasında geçirdiği dönüşümle de uluslararası alanda takdir toplamıştı. Bugün ise akıllı şehir uygulamaları ve sürdürülebilir kentsel gelişim projeleriyle öncü rolünü sürdürüyor. UIA Kongresi, Barselona'nın bu mirasını ve vizyonunu küresel bir platformda sergilemesi için eşsiz bir fırsat sunuyor.
Kongrenin temel temaları olan ekoloji, yeniden kullanım ve konut, günümüz dünyasının en acil sorunları arasında yer alıyor. Hızla artan dünya nüfusu, iklim değişikliğinin etkileri ve kaynakların sınırlılığı, mimarları ve şehir plancılarını daha sürdürülebilir, kapsayıcı ve dayanıklı yapılar tasarlamaya zorluyor. Kongre, bu konularda en son araştırmaları, yenilikçi projeleri ve iyi uygulama örneklerini paylaşarak mimarlık camiasının bu küresel zorluklara nasıl yanıt verebileceğini tartışacak. Özellikle mevcut yapıların yeniden işlevlendirilmesi ve döngüsel ekonomi prensiplerinin mimariye entegrasyonu, önemli gündem maddelerinden olacak.
Üç Baca: Diyaloğun Episentri
Kongrenin ana mekanları arasında Barselona Uluslararası Kongre Merkezi (CCIB), Disseny Hub ve özellikle Tres Xemeneies (Üç Baca) yer alıyor. Eski La Canadenca elektrik santrali olan Tres Xemeneies, etkinliğin büyük bir bölümüne ev sahipliği yaparak adeta diyaloğun merkez üssü haline gelecek. Bu tarihi endüstriyel miras alanı, 1.500 kişi kapasiteli geçici bir yapı olan Open Forum'a ev sahipliği yapacak ve burada çeşitli sunumlar ile tartışmalar gerçekleştirilecek.
Tres Xemeneies aynı zamanda, 4.000 metrekareden fazla bir alanı kaplayan merkezi sergiye de ev sahipliği yapacak. Bu sergide, "Research by Design" programının sonuçları maketler, prototipler, görsel-işitsel eserler ve tam ölçekli enstalasyonlar aracılığıyla sunulacak. Ayrıca, Uluslararası Gelişen Çalıştay (International Emerging Workshop) sonuçları ve UNESCO-UIA öğrenci yarışmasından seçilen projeler de bu sergide mimarlık öğrencileri ve profesyonelleriyle buluşacak. Bu, genç yeteneklerin ve geleceğin mimarlarının vizyonlarını sergilemeleri için önemli bir platform sağlayacak.
Mimarlığın Yıldızları Barselona'da
Kongrenin konuşmacı kadrosu, mimarlık dünyasının en saygın isimlerinden oluşuyor. "Mimarlığın Nobel'i" olarak kabul edilen Pritzker Ödülü sahiplerinden Lacaton & Vassal, Shigeru Ban, Amateur Architecture Studio ve 2026 yılı ödülünü kazanan Smiljan Radić gibi isimler Barselona'da olacak. Ayrıca, Avrupa Birliği Çağdaş Mimarlık Ödülü – Mies van der Rohe Ödülleri'nin son kazananları olan Architecten Jan de Vylder Inge Vinck stüdyosu ile önceki edisyonların kazananlarından Lacol ve Arquitectura G gibi önde gelen Avrupalı mimarlık ofisleri de deneyimlerini ve vizyonlarını paylaşacak. Bu seçkin konuşmacı kadrosu, kongrenin tartışma kalitesini ve etkisini daha da artıracak.
Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA), 1948 yılında kurulan ve dünya genelinde bir milyondan fazla mimarı temsil eden küresel bir örgüttür. Misyonu, mimarlık mesleğinin gelişimini desteklemek, sürdürülebilir kentsel gelişimi teşvik etmek ve küresel sorunlara mimari çözümler sunmaktır. Barselona'daki bu kongre, UIA'nın bu misyonunu yerine getirmesinde önemli bir kilometre taşı olacak ve mimarlık dünyasının gelecek yönünü belirlemede kritik bir rol oynayacak.
Küresel Etki ve Türkiye İçin Çıkarımlar
Barselona'daki Dünya Mimarlık Kongresi'nin, küresel mimarlık pratiği ve kentsel planlama üzerinde derin etkileri olması bekleniyor. Sürdürülebilirlik, dayanıklılık ve sosyal eşitlik gibi kavramların mimari tasarıma entegrasyonu konusunda yeni fikirler ve stratejiler ortaya konulacak. Bu kongre, sadece mimarlar için değil, şehir plancıları, politika yapıcılar ve ilgili diğer paydaşlar için de ilham verici bir platform sunuyor.
Türkiye gibi hızlı kentleşme süreçleri yaşayan, deprem riski taşıyan ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmaya çalışan ülkeler için Barselona'daki bu kongreden çıkarılacak dersler büyük önem taşıyor. Ekolojik mimari çözümler, mevcut yapı stokunun yeniden değerlendirilmesi ve uygun fiyatlı konut projeleri gibi konular, Türkiye'nin kentsel dönüşüm ve gelişim stratejileriyle doğrudan örtüşüyor. Türk mimarların ve şehir plancılarının bu tür uluslararası platformlardaki tartışmalara katılımı ve elde edilen bilgileri kendi pratiklerine adapte etmeleri, ülkemizin gelecekteki şehirlerini daha yaşanabilir ve dayanıklı kılmak adına kritik bir rol oynayacaktır. Kongre, küresel işbirliği ve bilgi paylaşımı yoluyla ortak çözümler üretme potansiyelini de güçlendirecektir.
