Barselona'nın tarihi kalbi Ciutat Vella (Eski Şehir) bölgesinde, aşırı turizm ve bunun getirdiği olumsuz etkilerle mücadele etmek amacıyla hazırlanan yeni kullanım planı, belediye meclisinde onaylanmaya hazırlanıyor. Barselona Belediye Başkan Yardımcısı ve Ciutat Vella Meclis Üyesi Albert Batlle tarafından sunulan "Pla d'Usos de Ciutat Vella", bölgenin yaşanabilirliğini korumayı ve ticari dengeleri yeniden sağlamayı hedefliyor. Planın, bu ay içinde önce komisyonda, ardından da genel kurulda oylanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Yeni düzenleme, özellikle manikür/pedikür salonları, kenevir yetiştirme ürünleri satan dükkanlar, cep telefonu kılıfı ve aksesuar mağazaları gibi belirli iş kollarına yönelik mevcut askıya alma kararlarını uzatmayı öngörüyor. Temmuz 2024'ten itibaren yürürlükte olan bu yasaklar, bölgedeki ticari çeşitliliği korumak ve aşırı yoğunlaşmayı engellemek için kritik bir adım olarak görülüyor. Planın geçmesi için Barselona'nın mevcut belediye hükümetini oluşturan PSC (İspanya Sosyalist İşçi Partisi) ile Junts partisinin oyları yeterli olacakken, PP (Halk Partisi) henüz kararını vermedi; ERC (Katalonya Cumhuriyetçi Solu) ve BComú (Barselona Ortakları) ise plana karşı çıkıyor.
Tek bir düzenlemeye geçiş yapan yeni metin, mevcut iki kullanım planını (bölge ve La Rambla için ayrı ayrı olanlar) birleştirerek Ciutat Vella'nın tamamı için kapsamlı bir çerçeve sunuyor. Bu yeni yaklaşım, La Rambla ve Via Laietana olmak üzere iki stratejik eksen üzerinde yoğunlaşıyor. Plan, bölgedeki konut dokusunu ve yaşanabilirliği koruma hedeflerini sürdürürken, aynı zamanda "kullanım dengesini garanti altına almayı ve olumsuz etkiler yaratan faaliyetlere net sınırlar koymayı" amaçlıyor.
Faaliyet Kapsamı Genişliyor ve Kısıtlamalar Artıyor
Belediye yetkilileri, yeni düzenlemeyi "daha cerrahi" bir model olarak tanımlıyor ve düzenlemeye tabi faaliyet sayısını 55'ten 180'e çıkararak neredeyse üçe katlıyor. Bu kapsamda, faaliyetler artık sadece gece etkisi olanlar ve olmayanlar olarak ayrılmak yerine, kamusal alan ve sosyal uyum üzerindeki genel etkileri dikkate alınarak üç ana grupta toplanıyor. Ayrıca, faaliyetlerin yoğunluğuna, caddenin genişliğine ve işletmenin minimum-maksimum boyutuna bağlı olarak yeni açılışları kısıtlayan ikinci bir katman ekleniyor. Bu detaylı yaklaşım, bölgenin her köşesinde farklı ihtiyaç ve dinamiklere cevap vermeyi hedefliyor.
Albert Batlle, yeni düzenlemenin kültürel ve müzikal kullanımlara öncelik verdiğini ve bu alandaki faaliyetlerin yasak olmaktan çıkacağını vurguladı. Buna göre, kafe-tiyatro, konser salonu, müzik gösterileri, oturmalı dinletiler ve sanat galerileri gibi kültürel etkinliklere izin verilebilecek. Ancak, edilin belirttiğine göre, diskotekler, müzik barları, dans salonları veya gösteri mekanlarının serbestçe açılmasına "hiçbir durumda" izin verilmeyecek. Bu ayrım, bölgenin kültürel kimliğini desteklerken, aşırı gürültü ve rahatsızlığa neden olan eğlence mekanlarının kontrol altında tutulmasını amaçlıyor.
Barselona'nın Turizmle Mücadelesi ve Ciutat Vella'nın Önemi
Barselona, son yıllarda aşırı turizmin (overtourism) getirdiği sorunlarla mücadele eden Avrupa şehirlerinin başında geliyor. Yaklaşık 1,6 milyon nüfusa sahip olan şehir, pandemi öncesinde yılda 30 milyondan fazla ziyaretçi ağırlıyordu. Bu yoğunluk, özellikle Ciutat Vella gibi tarihi ve turistik bölgelerde konut fiyatlarının fahiş artışına, yerel esnafın yerini turistik dükkanlara bırakmasına ve yerel halkın yaşam kalitesinin düşmesine neden oldu. Gotik Mahallesi, El Born ve El Raval gibi semtleri barındıran Ciutat Vella, şehrin en eski ve en çok ziyaret edilen bölgelerinden biri olup, bu sorunların merkez üssü haline gelmiştir. Daha önce de Airbnb gibi kısa dönem kiralamalara kısıtlamalar getiren Barselona Belediyesi, bu yeni kullanım planıyla turizm etkilerini daha da mikro düzeyde yönetmeyi hedefliyor.
Junts partisi meclis üyesi Damià Calvet, basın toplantısının ardından yaptığı açıklamada, yeni planın tartışmalı faaliyetlerin (kenevir dükkanları, kılıfçılar veya manikürcüler gibi) 18 ay içinde kapatılmasını sağlayacağını ve bu işletmelerin gerekli koşulları sağlamamaları halinde faaliyetlerine son verileceğini belirterek planı destekledi. Buna karşılık, BComú meclis üyesi Jordi Rabassa, planın onaylanmasını sağlayacak "sociovergencia" (PSC ve Junts arasındaki ittifak) eleştirerek projenin geri çekilmesini talep etti. ERC ise yaptığı açıklamada, projenin onaylanmasının "çok kötü bir haber" olduğunu ve Barselona'ya "iş yapmak isteyenlerin" emrindeki bir "ürün" gibi davranıldığını savundu. ERC lideri Elisenda Alamany'nin grubu, planın zaten "doygunluğa ulaşmış" bir bölgede turistik işletmelerin artmasına izin vereceğini, bunun da "mahalle ticaretini öldüreceğini" ve "şehri kişiselleştireceğini" iddia etti.
Ciutat Vella Kullanım Planı, Barselona'nın turizmle yerel yaşam arasındaki hassas dengeyi bulma arayışında attığı önemli adımlardan biri olarak kabul ediliyor. Planın yürürlüğe girmesiyle birlikte, bölgenin ticari peyzajında ve sosyal dokusunda önemli değişiklikler yaşanması bekleniyor. Destekçileri, planın yerel halkın yaşam kalitesini artıracağını ve bölgenin kültürel kimliğini koruyacağını umarken, karşıtları ise turistikleşmenin daha da derinleşeceğinden ve yerel esnafın daha fazla zarar göreceğinden endişe ediyor. Önümüzdeki aylarda bu planın Barselona'nın en tarihi bölgesindeki etkileri merakla izlenecek.
