2017 yılının Ekim ayında, o dönemde 18 ila 22 yaşları arasında olan binlerce genç, Catalunya (Katalonya) bağımsızlık referandumu olan 1-O (1 Ekim) olaylarında sandıkları sokaklarda savunarak hayatlarının ve siyasi bilinçlerinin ilk büyük vaftizini yaşadılar. 1995-1999 yılları arasında doğan ve "1-O Kuşağı" olarak adlandırılan bu nesil, bugün otuzlu yaşlarına yaklaşırken, öğrencilik yıllarının korunaklı ortamından ayrılıp işgücü piyasasının acımasız gerçekleriyle ve Barselona başta olmak üzere bölgedeki ciddi konut kriziyle yüzleşmeye başladı. Bu deneyimler, onların dünyaya bakış açılarını nasıl değiştirdi ve siyasi katılımlarını nasıl şekillendirdi?
1 Ekim 2017'deki referandum, İspanya'nın demokratik tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir an olarak kayıtlara geçti. İspanyol Anayasa Mahkemesi tarafından yasa dışı ilan edilmesine rağmen, Katalan hükümeti referandumu düzenlemekte ısrar etti. Bu durum, İspanyol Ulusal Polisi ve Guardia Civil'in (Jandarma) sandıkları engelleme girişimleriyle sonuçlandı ve Katalan bağımsızlık yanlıları, özellikle de gençler, sivil itaatsizlik eylemleriyle sandıkların başında direniş gösterdi. Bu olaylar, gençlerin siyasi kimliklerinin oluşmasında derin bir iz bıraktı; adalet, demokrasi ve özyönetim gibi kavramlarla doğrudan temas ettiler.
Ancak referandumun üzerinden yedi yıl geçtikten sonra, bu gençlerin gündemini artık bağımsızlık tartışmalarından ziyade ekonomik ve sosyal sorunlar meşgul ediyor. Yüksek öğrenimlerini tamamlamış olsalar da, İspanya'daki genç işsizlik oranları Avrupa ortalamasının oldukça üzerinde seyrediyor. Geçici iş sözleşmeleri, düşük ücretler ve kariyer gelişiminde belirsizlik, bu kuşağın büyük bir kesiminin karşılaştığı ortak zorluklar arasında yer alıyor. Bu durum, onların geleceğe dair umutlarını ve siyasi beklentilerini derinden etkiliyor.
Ekonomik zorlukların yanı sıra, konut krizi de 1-O Kuşağı'nın karşılaştığı en büyük engellerden biri. Özellikle Barselona gibi büyük şehirlerde kiralar fahiş seviyelere ulaşmış durumda ve gençlerin kendi başlarına bir ev kiralayabilmeleri veya ev sahibi olmaları neredeyse imkansız hale geldi. Bu durum, onların ailelerinden ayrılma, evlenme veya çocuk sahibi olma gibi yaşam planlarını ertelemelerine neden oluyor. Siyasi olarak aktif bir dönemden geçen bu kuşağın, şimdi kişisel yaşamlarını kurma mücadelesiyle boğuşması, onların siyasi önceliklerini de değiştirebilir.
1-O Referandumu ve Gençlerin Siyasi Vaftizi
1-O referandumu, Katalonya'nın yüzyıllardır süregelen özerklik ve bağımsızlık taleplerinin bir doruk noktasıydı. Katalan kimliği, dili ve kültürü, İspanya içindeki farklılığını her zaman korumuştur. Ancak 2010'lu yılların başından itibaren ekonomik krizin de etkisiyle bağımsızlık yanlısı hareket ivme kazandı. İspanya Anayasa Mahkemesi'nin 2006 tarihli Katalonya Özerklik Statüsü'nün bazı maddelerini iptal etmesi, bağımsızlık taleplerini daha da körükledi. 1 Ekim 2017'deki referandum, bu siyasi gerilimin bir sonucu olarak ortaya çıktı ve İspanya'nın o dönemdeki muhafazakar hükümeti PP (Halk Partisi) tarafından şiddetle karşılandı.
Referandum günü yaşanan polis müdahaleleri, dünya genelinde büyük yankı uyandırdı ve Katalonya'daki bağımsızlık yanlısı hareketi daha da güçlendirdi. Özellikle gençler, bu olayları bir demokrasi ve ifade özgürlüğü mücadelesi olarak algılayarak aktif rol aldılar. Okul binalarını, kültür merkezlerini sandık olarak kullanıma açan ve polis müdahalesine karşı insan zincirleri oluşturan gençler, bu süreçte sadece siyasi bir olaya tanıklık etmekle kalmadılar, aynı zamanda sivil direnişin ve kolektif hareketin gücünü de deneyimlediler. Bu deneyim, onların siyasi görüşlerini ve toplumsal sorumluluk anlayışlarını derinden etkiledi.
Ekonomik Gerçekler ve Gelecek Kaygısı
1-O Kuşağı'nın siyasi uyanışının ardından karşılaştığı ekonomik gerçekler oldukça sert oldu. Eurostat verilerine göre, İspanya'daki genç işsizlik oranı (15-24 yaş arası) 2023'ün son çeyreğinde %27,4 civarındaydı ki bu, Avrupa Birliği ortalamasının oldukça üzerindedir. Bu durum, gençlerin nitelikli iş bulmakta zorlanmasına, eğitimlerinin karşılığını alamamasına ve çoğu zaman vasıfsız veya geçici işlerde çalışmak zorunda kalmasına yol açıyor. Bu ekonomik belirsizlik, gençlerin siyasi katılımını ve geleceğe dair umutlarını da olumsuz etkiliyor; bazıları için siyasi ideallerin yerini hayatta kalma mücadelesi alıyor.
Konut krizi de Katalonya'da, özellikle Barselona'da, gençlerin yaşam kalitesini ciddi şekilde düşüren bir faktör. Barselona'da ortalama bir kiracının gelirinin %40'ından fazlasını kiraya ayırmak zorunda kaldığı belirtiliyor. Bu durum, gençlerin bağımsız bir yaşam kurmalarını, aile kurmalarını veya birikim yapmalarını engelliyor. Türkiye'deki gençlerin de benzer şekilde yüksek enflasyon, işsizlik ve konut maliyetleri gibi sorunlarla mücadele ettiği düşünüldüğünde, bu küresel bir gençlik sorunu olarak karşımıza çıkıyor. Gençlerin siyasi aktivizmleri artık sadece bağımsızlık gibi büyük ideallerle değil, aynı zamanda temel yaşam koşullarına erişim gibi somut taleplerle de şekilleniyor.
Sonuç olarak, 1-O Kuşağı'nın hikayesi, gençlerin hem siyasi idealizmin hem de ekonomik gerçeklerin kesişim noktasında nasıl bir dönüşüm geçirdiğinin çarpıcı bir örneğidir. Siyasi bir ateşle başlayan yolculukları, şimdi işsizlik, düşük ücretler ve konut krizi gibi somut mücadelelerle devam ediyor. Bu deneyimler, onların siyasi katılımlarını, önceliklerini ve toplumsal beklentilerini yeniden şekillendiriyor. Bu gençlerin gelecekte Katalonya ve İspanya siyasetinde nasıl bir rol oynayacakları, hem ekonomik koşulların iyileşmesine hem de onların bu erken siyasi vaftizin getirdiği deneyimle nasıl bir sentez oluşturacaklarına bağlı olacaktır.
